Gandhara (Gandhāra) er eit tidlegare rike i den noverande regionen Khyber Pakhtunkhwa i Pakistan, rundt Peshawar.
Det omfatta Peshawar-dalen og strekte seg etterkvart til både dagens Jalalabad-distrikt i Afghanistan og til Taxila i Pakistan. Under akamenidedynastiet og hellenismen var hovudstaden i riket Charsadda. Hovudstaden blei flytta til Peshawar av Kusjan-herskaren Kanisjka den store rundt år 127.
Gandhara fast rundt same tida Rigveda blei til (ca. 1500–1200 f.Kr.).[1][2] Det blir omtalt i parsarboka Avesta som Vaēkərəta, den sjette vakraste staden i verda, skapt av Ahura Mazda.
Gandhara blei erobra av det persiske Akamenideriket på 500-talet f.Kr. I 327 blei det erobra av Aleksander den store, og seinare blei det del av Mauryariket. Det var eit senter for baktriskparsisme, hinduisme[3] og seinare greko-buddhisme.
Riket er kjend for sin greko-buddhistiske kunst. Frå det første til det femte hundreåret blomstra det som del av Kusjanriket.
Etter at det blei erobrar av Mahmud av Ghazni i år 1001, forsvann namnet Gandhara. Under det muslimske styret blei området styrt frå Lahore eller Kabul. Under Mogulriket var det eit sjølvstendig distrikt som omfatta Kabul-provinsen.
Greko-buddhistiske portett frå Hadda i Gandhara frå 200-talet.
Gandhara er kjend for sin særeigne Gandhara-stil innan buddhistisk kunst, som utvikla seg ved å bland gresk, syrisk, persisk og indisk påverknad. Utviklinga byrja under den partiske perioden (50 f.Kr.–år 75). Gandhara-stilen blømde og hadde eit høgdepunkt under Kusjantida, frå det første til det femte hundreåret.
Stukkatur og stein var mykje brukte materiale av steinhoggarar i Gandhara til å dekorera kloster og sakralbygg. Stukkatur var eit formbart materiale som gav kunstnaren eit vidt uttrykksspekter.
Legende: Bharat, broren til Rama av Kosala, herska frå Gandhara. Sønene hans var Taksh og Pushkala, som budde i nye byar kalla Taksha-shila (Taxila) og Pushkarvati (Peshawar).[4] Tentative timeline for this event is 5000 BC or before that [citation needed].
Legende: Gandhari, ei prinsesse av Gandhara blei gift med Dhritrashtra, kongen av Hastinapur.
Vālmīki, "Ramayana, the epic of Rama, prince of India", page 181
Beal, Samuel. 1884. Si-Yu-Ki: Buddhist Records of the Western World, by Hiuen Tsiang. 2 vols. Trans. by Samuel Beal. London. Reprint: Delhi. Oriental Books Reprint Corporation. 1969.
Beal, Samuel. 1911. The Life of Hiuen-Tsiang by the Shaman Hwui Li, with an Introduction containing an account of the Works of I-Tsing. Trans. by Samuel Beal. London. 1911. Reprint: Munshiram Manoharlal, New Delhi. 1973.
Caroe, Sir Olaf, The Pathans, Oxford University Press, Karachi, 1958.
Herodotus (1920). Histories (på Greek og English). With an English translation by A. D. Godley. Cambridge: Harvard University Press. CS1 maint: Unrecognized language (link)
Hussain, J. An Illustrated History of Pakistan, Oxford University Press, Karachi, 1983.
Legge, James. Trans. and ed. 1886. A Record of Buddhistic Kingdoms: being an account by the Chinese monk Fâ-hsien of his travels in India and Ceylon (A.D. 399–414) in search of the Buddhist Books of Discipline. Reprint: Dover Publications, New York. 1965.
Shaw, Isobel. Pakistan Handbook, The Guidebook Co., Hong Kong, 1989
Watters, Thomas. 1904–5. On Yuan Chwang's Travels in India (A.D. 629–645). Reprint: Mushiram Manoharlal Publishers, New Delhi. 1973.