Droogijs
vaste vorm van koolstofdioxide Van Wikipedia, de vrije encyclopedie
vaste vorm van koolstofdioxide Van Wikipedia, de vrije encyclopedie
Droogijs of koolzuursneeuw is de vaste vorm van koolstofdioxide of CO2. Droogijs wordt vooral gebruikt om te koelen. Het wordt ook in de theatertechniek gebruikt om een laaghangende nevel te maken. Waterdamp condenseert hierbij op de koude gesublimeerde gasdeeltjes, die zwaarder zijn dan lucht. Met een normale rookmachine komt de nevel verder omhoog dan met droogijs.
De koelcapaciteit van droogijs is meer dan drie maal hoger dan die van waterijs. Droogijs is dan ook met name geschikt voor plaatsen waar geen energiebron beschikbaar is om lage temperaturen te bereiken.
Door sublimatie gaat droogijs van een vaste vorm direct over in gasvorm. Dit gebeurt bij droogijs onder de standaarddruk. Sublimeren onttrekt meer warmte aan de omgeving dan smelten.
Het sublimatiepunt van droogijs ligt op ongeveer 195 kelvin (−78 graden Celsius). In combinatie met verschillende organische oplosmiddelen (zoals aceton, isopropanol of di-ethylether) wordt het in het laboratorium gebruikt bij koelbaden en kunnen temperaturen tot −100°C bereikt worden.
Men kan droogijs gebruiken om dingen omhoog te stuwen die zich onder water bevinden. Het gas dat ontstaat door het sublimeren zorgt voor extra drijfvermogen.
Droogijs is eenvoudig te bereiden:
Droogijs wordt doorgaans geleverd in standaard blokken of cilindrische korrels. Blokken van ongeveer 30 kg zijn het meest in omloop. Deze worden vanwege de relatief langzame verdamping gebruikt in de scheepvaart. Korrels hebben een doorsnede van ongeveer een centimeter en worden geleverd in zakken. Droogijs kost een paar euro per kilo.
Droogijs kan verder ook ontstaan bij het gebruik van een CO2-blusser.
Droogijs heeft een stolpunt temperatuur van −78°C. Daarom dienen mensen die met droogijs werken thermohandschoenen te dragen om het risico op bevriezing tot een minimum te beperken.
Droogijs sublimeert tot koolzuurgas en daardoor kan in een kleine afgesloten ruimte de koolzuurgasconcentratie snel zo hoog oplopen dat mensen er onwel van kunnen worden. Om die reden dient droogijs niet vervoerd te worden in een vervoermiddel waarin bestuurder en lading zich in dezelfde cabine bevinden. Op 29 februari 2020 ging het mis in Moskou toen drie personen 25 kilo droogijs in een binnenzwembad in een afgesloten ruimte gooiden om een witte nevel te creëren. De drie aanwezigen stierven door kooldioxidevergiftiging en zuurstofverdringing.[1]