Loading AI tools
Van Wikipedia, de vrije encyclopedie
De Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen in 2006 waren reguliere gemeenteraadsverkiezingen in Nederland. Zij werden gehouden op 7 maart 2006 in 419 (van de 458) gemeenten.
Gewoonlijk vinden verkiezingen in Nederland plaats op een woensdag, maar vanwege de protestantse Biddag voor gewas en arbeid werden deze lokale verkiezingen een dag vervroegd.
In de volgende gemeenten werden op 7 maart 2006 geen gemeenteraadsverkiezingen gehouden omdat zij recent betrokken (geweest) waren bij een herindelingsoperatie[1]:
In de gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Deventer, Doetinchem, Lochem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Zevenaar en Zutphen zijn herindelingsverkiezingen gehouden op 17 november 2004.
In de gemeenten Drechterland, Katwijk, Teylingen en Utrechtse Heuvelrug zijn herindelingsverkiezingen gehouden op 30 november 2005.
In de gemeenten Binnenmaas, Koggenland, Lansingerland, Leudal, Maasgouw, Medemblik, Nieuwkoop, Roerdalen en Roermond zijn herindelingsverkiezingen gehouden op 22 november 2006.
In principe mogen alle Nederlanders die in Nederland wonen vanaf de leeftijd van 18 jaar stemmen. Ook EU-burgers die in Nederland wonen en andere allochtonen die legaal vijf jaar in Nederland verblijven, hebben stemrecht. In tegenstelling tot bijvoorbeeld de Tweede Kamerverkiezingen, mogen Nederlanders die in het buitenland wonen niet meedoen aan de raadsverkiezingen.
In totaal mochten zodoende ongeveer 11,8 miljoen mensen stemmen waarvan 2,2 miljoen allochtonen. Het aantal jongeren dat voor het eerst mocht stemmen bedroeg plusminus 715.000. Er waren 8854 raadszetels te verdelen, 45 meer dan in 2002. Deze aanwas werd veroorzaakt door gemeentegroei.
Het CDA deed in bijna alle gemeenten mee (414) en was daarmee koploper.
In drie gemeenten deden slechts lokale partijen mee; het betrof hier drie kleine landelijke gemeenten, te weten Schiermonnikoog, Lith en Rozendaal. De drie grote gemeenten kenden veel deelnemende partijen. Den Haag was zelfs landelijk koploper met 29 lijsten waarvan 16 geheel nieuw waren. De gemeente Amsterdam scoorde hoog met 24 lijsten en Rotterdam met 18 lijsten.
Voor het eerst konden blinden en slechtzienden in Nederland zelfstandig hun stem uitbrengen. In veertien plaatsen stonden speciaal voor hen ontworpen, pratende stemcomputers.
De Kiesraad in Den Haag presenteerde op 14 december 2005 een lijst van de partijen die zich landelijk hadden ingeschreven. Met deze inschrijving konden partijen ook provinciaal en lokaal meedoen aan de verkiezingen. Ook kon een partij zich alleen inschrijven voor de gemeenteraadsverkiezingen bij het lokale hoofdstembureau.
Op 23 januari 2006 werden de kandidatenlijsten ingeleverd. Nieuwe partijen moesten in de week ervoor ondersteuningsverklaringen regelen, waarvoor op het stadhuis getekend diende te worden.
In de aanloop naar de verkiezingen gebruikten diverse gemeenten de Stemwijzer, waarbij kiezers op basis van stellingen konden bepalen welke partij inhoudelijk het dichtst bij hun voorkeur lag. Ook werden er scholierenverkiezingen gehouden. Het hing af van de gemeente of deze dingen plaatsvonden, de gemeente financierde het en het Instituut voor Publiek en Politiek (IPP) voerde het uit.
Nieuwe partijen die deelnamen aan de gemeenteraadsverkiezingen waren onder andere Ons Nederland, Nederland Transparant, en Nieuw Rechts.
Voor het eerst was het in sommige gemeenten mogelijk om met een stempas te stemmen. Met deze pas kon op verschillende locaties in een gemeente gestemd worden en hoefde men niet meer naar één specifieke locatie om te stemmen.
De gemeente Ameland had evenals in 2002 het hoogste opkomstpercentage; 87,3 procent, dat was net iets minder dan de 88,4 procent in 2002. De gemeente Staphorst had na Ameland het hoogste opkomstpercentage. De Groningse gemeente Delfzijl had met 47,3 het laagste percentage uitgebrachte geldige stemmen. Dit lage cijfer werd mede veroorzaakt doordat een groot aantal inwoners van Delfzijl uit protest tegen de bestuurlijke crisis in deze gemeente blanco stemde. Het opkomstpercentage in Delfzijl was inclusief de blanco stemmers 61,1%.
De Gelderse gemeente Rozendaal heeft dinsdagavond als eerste de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen bekendgemaakt. Over het algemeen waren de Partij van de Arbeid en de Socialistische Partij de grote winnaars van de verkiezingen. Vooral de PvdA won fors met ruim 670 zetels en werd in de gemeenten Rotterdam en Amsterdam de grootste partij. In Rotterdam leed de Partij van de Arbeid in 2002 nog een grote nederlaag vanwege de opkomst van Pim Fortuyn en Leefbaar Rotterdam. De SP won in totaal meer dan 175 zetels. De regeringspartijen VVD, D66 en CDA verloren. Opvallend waren de grote verliezen van de zogenaamde Leefbaar-partijen, die populair werden door het succes van Fortuyn. Leefbaar Utrecht en Leefbaar Hilversum waren de grootste verliezers, de eerste ging van 14 naar slechts 3 zetels.[4]
Percentages, zetels en aantal stemmers voor heel Nederland | ||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Partij | % 2002 | % 2006 | Z. 2002 | Z. 2006 | A. 2002 | A. 2006 | ||
PvdA | 15,8 | 23,4 | 1317 | 1988 | 1.040.921 | 1.617.097 | ||
Lokale onafhank. gr. | 18,1 | 18,6 | 1.199.168 | 1.285.372 | ||||
CDA | 20,3 | 16,9 | 2050 | 1754 | 1.343.865 | 1.162.753 | ||
VVD | 15,3 | 13,8 | 1374 | 1246 | 1.013.032 | 949.848 | ||
CU/SGP | 6,3 | 6,5 | 559 | 635 | 416.268 | 450.736 | ||
GL | 6,1 | 5,9 | 415 | 401 | 404.624 | 404.042 | ||
SP | 2,9 | 5,7 | 139 | 333 | 193.225 | 391.794 | ||
Leefbaarpartijen | 5,1 | 3,0 | 266 | 339.515 | 207.844 | |||
D66 | 3,7 | 2,6 | 277 | 144 | 240.501 | 182.782 | ||
Lokale progressieve lijst | 2,3 | 2,6 | 153.586 | 182.736 | ||||
FNP | 0,4 | 0,4 | 50 | 54 | 28.806 | 29.508 | ||
LPF | 0,1 | 0,3 | 4 | 10 | 4190 | 17.299 | ||
Lokale prot.-chr. gr. | 0,2 | 0,2 | 12.961 | 12.565 | ||||
NCPN | 0,1 | 0,1 | 8 | 7 | 4.758 | 4.246 | ||
NVU | 0,0 | 0,0 | 403 | 1.923 | ||||
Overigen | 3,3 | 0,0 | 218.101 | 0 | ||||
Opkomst / Totalen | 57,0 | 58,2 | 8809 | 8854 | 6.613.924 | 6.900.545 |
In een opiniepeiling van Maurice de Hond voor de NOS hoe mensen gestemd zouden hebben als het een Tweede Kamerverkiezing zou zijn, kwam dezelfde tendens naar voren als bij de gemeenteraadsverkiezingen: PvdA en SP zouden winnen, de regeringspartijen verliezen. Het populairste potentiële kabinet was een linkse coalitie van PvdA, SP en GroenLinks, met Wouter Bos als premier.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.