Loading AI tools
Apeldoorn (ⓘ; Veluws: Apeldoorne) is een gemeente op de Veluwe in de Nederlandse provincie Gelderland. De hoofdplaats van de gemeente is de gelijknamige stad. De gemeente telt 168.212 inwoners en is hiermee qua inwonertal de elfde gemeente van Nederland. Het heeft een totale oppervlakte van 341,15 km², en staat hiermee op de negende plek van grootste gemeentes van Nederland en is de grootste in Gelderland. De gemeente bestaat voor 339,89 km² uit land en voor 1,26 km² uit water (1 januari 2024, Bron: CBS[1]).
Gemeente in Nederland ![]() | |||
---|---|---|---|
![]() | |||
Situering | |||
Provincie | ![]() | ||
COROP-gebied | ![]() | ||
Coördinaten | 52° 13′ NB, 5° 57′ OL | ||
Algemeen | |||
Oppervlakte | 341,15 km² | ||
- land | 339,89 km² | ||
- water | 1,26 km² | ||
Inwoners (1 januari 2024) |
168.212? (495 inw./km²) | ||
Bestuurscentrum | Apeldoorn | ||
Belangrijke verkeersaders | A1 A50 N344 N345 | ||
Station(s) | Apeldoorn Apeldoorn De Maten Apeldoorn Osseveld | ||
Politiek | |||
Burgemeester (lijst) | Ton Heerts (PvdA) | ||
Economie | |||
Gemiddeld inkomen (2019) | € 26.700 per inwoner | ||
Gem. WOZ-waarde (2019) | € 243.000 | ||
WW-uitkeringen (2014) | 43 per 1000 inw. | ||
Overig | |||
Postcode(s) | 3888, 7300-7339, 7341, 7345-7346, 7348, 7350-7352, 7360-7361, 7364, 7370-7371, 7380-7381 | ||
Netnummer(s) | 055, 0577 | ||
CBS-code | 0200 | ||
CBS-wijkindeling | zie wijken en buurten | ||
Website | www.apeldoorn.nl | ||
|
Gemeentegrenzen Wijkgrenzen Buurtgrenzen Autosnelweg Secundaire weg Spoorweg |
██ Geselecteerde gemeente ██ Bebouwd gebied ██ Bos of park ██ Binnenwater, rivier of kanaal |
Op 1 januari 1812 werden Loenen en Beekbergen als twee zelfstandige gemeentes afgesplitst van Apeldoorn. Op 1 januari 1818 werden de gemeentes alweer opgeheven en met Apeldoorn herenigd.
Een groot deel van het landelijke gebied van Apeldoorn kenmerkt zich door veel natuur. Het gehele westen van de gemeente is onderdeel van de oostflank van de Veluwe, met op de stuwwallen gelegen bossen en heidevelden. De hoogste heuvel in de gemeente is de Torenberg, met 107,1 meter.[2]
Naast de stad Apeldoorn liggen in de gemeente Apeldoorn de volgende woonkernen:
Woonplaats (BAG) | Inwoners 2023[3] |
---|---|
Apeldoorn | 141.255 |
Beekbergen | 4.925 |
Beemte-Broekland | 1.055 |
Hoenderloo (*) | 1.340 |
Hoog Soeren | 235 |
Klarenbeek (**) | 1.755 |
Lieren | 1.335 |
Loenen | 3.345 |
Radio Kootwijk | 100 |
Uddel | 3.435 |
Ugchelen | 6.310 |
Wenum-Wiesel | 2.110 |
(* Hoenderloo ligt ook gedeeltelijk in de gemeente Ede.)
(** Klarenbeek ligt ook gedeeltelijk in de gemeente Voorst.)
Andere kernen:
De gemeenteraad van Apeldoorn bestaat uit 39 zetels. Hieronder de behaalde zetels per partij bij de gemeenteraadsverkiezingen sinds 1982.
Partij | 1982 | 1986 | 1990 | 1994 | 1998 | 2002 | 2006 | 2010 | 2014 | 2018 | 2022 |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
VVD8 | 10 | 8 | 6 | 7 | 8 | 6 | 6 | 6 | 5 | 6 | 6 |
Lokaal Apeldoorn6 | - | - | - | - | - | 7 | 4 | 4 | 35 | 5 | 6 |
GroenLinks2 | 2 | 1 | 2 | 3 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | 3 | 4 |
D669 | 2 | 2 | 7 | 7 | 3 | 2 | 1 | 4 | 7 | 4 | 3 |
ChristenUnie1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 3 | 2 | 3 | 3 | 5 | 4 | 3 |
PvdA | 9 | 13 | 8 | 7 | 8 | 6 | 11 | 5 | 4 | 2 | 3 |
CDA | 12 | 12 | 12 | 9 | 7 | 8 | 6 | 6 | 5 | 5 | 2 |
SGP | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |
PvdD | - | - | - | - | - | - | - | 1 | 1 | 2 | 2 |
SP4 | - | - | - | - | - | - | - | 24 | - | 2 | 2 |
Gemeentebelangen3,5 | 2 | 1 | 1 | 3 | 5 | 3 | 2 | 3 | 25 | 1 | 2 |
WijApeldoorn | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 2 |
50PLUS7 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 3 | 1 |
FVD | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 |
Verenigde Senioren Partij | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 | - | - |
Progressief Sociaal Apeldoorn4 | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 | - | - |
AOV/Unie 55+ | - | - | - | - | 1 | - | - | - | - | - | - |
Liberale Volkspartij Apeldoorn | - | - | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - |
Totaal | 39 | 39 | 39 | 39 | 39 | 39 | 39 | 39 | 39 | 39 | 39 |
Opmerkingen:
Het college van burgemeester en wethouders bestond na de gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart 2018 uit een coalitie van VVD, Lokaal Apeldoorn, CDA, D66 en GroenLinks. Op 18 mei 2018 was het nieuwe college rond. De wethouders namen elk een thema onder hun hoede:
Op 29 oktober 2019 werd bekend dat Mark Sandmann (D66) stopte als wethouder naar aanleiding van het Marktplein-debacle in Apeldoorn.[9] Partijgenoot Maarten van Vierssen werd voorgedragen als zijn opvolger.[10] Na het uiteenvallen van D66 stopte Van Vierssen als wethouder. De taken werden onder de resterende wethouders verdeeld.
Het college van burgemeester en wethouders bestaat na de gemeenteraadsverkiezingen van 14 tot 16 maart 2022 uit een coalitie van VVD, Lokaal Apeldoorn, GroenLinks, SGP en SP. Op 20 april 2022 werd het coalitieakkoord "Handen uit de mouwen en aan de slag!" ondertekend. De wethouders nemen elk een thema onder hun hoede.[11] Op 21 april 2022 werd het nieuwe college benoemd en geïnstalleerd.[12]
Op 10 november 2022 kondigde Wim Willems (Lokaal Apeldoorn) aan dat hij per 1 december 2022 zou stoppen als wethouder.[13] Op 8 december werd bekendgemaakt dat Marco Wenzkowski (Lokaal Apeldoorn) zijn taak overneemt met grotendeels dezelfde portefeuilles.[14] Op 5 september 2023 vertrok Jeroen Joon (VVD) per direct als wethouder, omdat hij vanaf die datum aangesteld is als waarnemend burgemeester van de gemeente Harderwijk.[15] Joon werd op 12 oktober vervangen door Nick Derks, die daarvoor wethouder was in de gemeente Wijchen.[16]
De gemeente Apeldoorn is bestuurlijk verdeeld in zes stadsdelen:
7 dorpen en het buitengebied van de gemeente Apeldoorn vallen, bestuurlijk gezien, onder één wethoudersportefeuille.
De burgemeester heeft de Binnenstad in zijn portefeuille. De 5 stadsdelen zijn verdeeld over de wethouders. In de stadsdelen en dorpen participeren 23 wijk- en dorpsraden die de belangen van hun bewoners behartigen.
Apeldoorn heeft 3 treinstations: station Apeldoorn, station Apeldoorn De Maten en station Apeldoorn Osseveld. Vanaf deze stations zijn er verbindingen in de richtingen Deventer, Amersfoort Centraal en Zutphen. In de gemeente Voorst ligt station Klarenbeek, op de lijn Apeldoorn - Zutphen, dat het deels in de gemeente Apeldoorn liggende dorp Klarenbeek bedient.
Het busvervoer in de gemeente Apeldoorn wordt verzorgd door EBS en Hermes onder de naam RRReis.
De stad Burlington in Canada is partnerstad van Apeldoorn en met Yichang in China is een overeenkomst ondertekend die vooral op economische samenwerking is gericht. Verder wordt als stedenband aangemerkt de samenwerking met en hulpverlening aan de door de tsunami van 26 december 2004 getroffen Indonesische stad Banda Atjeh.
Tussen omstreeks 1963 en 1990 had Apeldoorn contact met de partnersteden:
Naar de laatste vier zijn straatnamen in industriegebied Kuipersveld vernoemd.
In de gemeente zijn een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en oorlogsmonumenten, zie:
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.