From Wikipedia, the free encyclopedia
Kalifornië (Engels: California) is nen stoat in de Verienigde Staoten van Amerika, an de westkuste van Noord-Amerika. t Greanst in t zuudoostn an Arizona, in t oostn an Nevada en in t noordn an Oregon. t Is met ofstaand de drokstbevolkte stoat van de VS[1] en n doardegrötsten wat antal beunder angeet (op Alaska en Texas noa). In dissen stoat lignt de tweede- en zesdegrötste steadn van de VS: Los Angeles en San Fransisko, en achte met de meeste inwonners (Los Angeles, San Diego, San Jose, San Fransisko, Fresno, Sakramento, Long Beach en Oakland).[2] De heuwdstad van Kalifornië is Sakramento.
![]() |
Zie Kalifornië (duurverwiesziede) vuur aandere betekenissen van Kalifornië. |
t Laandskop van Kalifornië is van plek töt plek verskilnd. In t westn he'j t kustgebeed, in t oostn he'j de Sierra Nevadaboargen. In t noordwestn he'j de Mammoetbeume-Douglasdannbosn, in t Zuudoostn he'j de Mohaveweuste. t Middeln van n stoat wörd bepoald duur t middeldal, n groot boerngebeed. Kalifornië hef met Mount Whitney (n Whitneytop) en Death Valley (t Dooindal) t heugste en leegste peunt van de VS, en de doardelängste kustliene, noa Alaska en Florida. Eardbewings komt regelmoatig vuur (duur mekoar zo 37.000 per joar), umdet Kalifornië kort bie de Pasifiese Reenk van Veur lig.[3]
n Naam Kalifornia sleug vroger op n groot deel van Noord-Amerika wat Spanje as bezit zaggen, woerbie't n groot deel van t zuudwestn van de VS heurn en t Skiereilaand Baja Kalifornië. In t 18de joarhoonderd wör t gebeed wat bekeand was as Alta California koloniseerd duur t Spaanse Riek as deel van Niej Spanje. In 1821 wör Alta California deel van Mexiko, noa nen geslaagden onofhaankelikheaidsstried. Kort noa n Mexikaans-Amerikaansen Oorlog van 1846 stichen ne groep Amerikaanse trekkers in Sonoma nen onofhaankeliken Kaliforniesen Reppubliek. Skoonwal de onofhaankelikheaid nit lange doern, wör de vlagge de vuurloper van de hudige stoatsvlagge. Amerika wun n oorlog, woernoa t Verdrag van Guadalupe Hidalgo oonderteeknd wör, woermet Mexiko Kalifornië ofsteund an de VS. t Westn van Alta Kalifornië wör n hudigen stoat, den't n 31sten stoat wör den't zik bie de VS ansleut, op 9 september 1850.
De Gooldkoorts van Kalifornië, den't begun in 1848, gooin t hele doomoalige leawn op n kop, met ne grootskoalige intrek vanoet de VS en van oawer vear, en n doarbie heurnden ekonomiesen vuuroetgaank. Belangrieke oontwikkelings vuur de ekonomie in t 20ste joarhoonderd warn t feit at Los Angeles t middelpeunt van de Amerikaanse entertainmentindustrie wör, en ne onmeundige tooname in toerisme duur n heeln stoat. In de aandere helfte van t 20ste joarhoonderd kömn de technologie en informasiesektoorn op, woerbie Silicon Valley t vuurtouw nöm. Kalifornië hef n groot boernleawn, mer doarbie nog roemtevoart, oonderwies en bouw. As Kalifornië op zikzelf zol stoan, zoonder de VS, har t de achtstegrötste ekonomie van de wearld.[4] en de 35ste met de meeste inwonners. Zowat al t verse fruit in de VS wörd verbouwd in Kalifornië, en ook met de greunte stoat ze boawnan.[5]