Wilayah Pentadbiran Khas di China From Wikipedia, the free encyclopedia
Hong Kong[lower-alpha 4] merupakan sebuah kawasan pentadbiran khas di Republik Rakyat China. Dengan penduduk pelbagai rupa bangsa seramai 7.4 juta[lower-alpha 5] dalam sebuah wilayah seluas 1,104-kilometer-persegi (426 bt2), Hong Kong merupakan salah satu wilayah yang paling berpenduduk padat di dunia.
Hong Kong 香港 | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Kawasan Pentadbiran Khas Hong Kong Republik Rakyat China Nama-nama rasmi
| |||||||||
![]() Lokasi Hong Kong dalam China | |||||||||
Negara berdaulat | China | ||||||||
Tanah jajahan British | 26 Januari 1841 | ||||||||
Perjanjian Nanking | 29 Ogos 1842 | ||||||||
Konvensyen Peking | 24 Oktober 1860 | ||||||||
Pajakan Wilayah Baharu | 9 Jun 1898 | ||||||||
Pendudukan Empayar Jepun | 25 Disember 1941 ke 30 Ogos 1945 | ||||||||
Ditetapkan semula sebagai Wilayah Tanggungan British | 1 Januari 1981 | ||||||||
Pengisytiharan Bersama China-British | 19 Disember 1984 | ||||||||
Penyerahan kepada China | 1 Julai 1997 | ||||||||
Pusat pentadbiran | Tamar | ||||||||
Daerah terbesar | Sha Tin (mengikut bilangan penduduk) | ||||||||
Bahasa rasmi |
| ||||||||
Bahasa Kantonis[lower-alpha 1] | |||||||||
Tulisan Cina Tradisional[lower-alpha 2] Abjad Inggeris | |||||||||
Kelompok etnik (2021) | 91.6% Orang Cina 2.7% Orang Filipina 1.9% Orang Indonesia 0.8% Orang kulit putih 0.6% Orang India 0.4% Orang Nepal 2% lain[6] | ||||||||
Kerajaan/Pemerintah | Pemerintah yang diketuai oleh badan eksekutif yang diturunkan kuasa dalam sebuah negara satu parti kesatuan[7] | ||||||||
John Lee | |||||||||
• Ketua Setiausaha | Eric Chan | ||||||||
• Yang di-Pertua Majlis | Andrew Leung | ||||||||
• Ketua Hakim | Andrew Cheung | ||||||||
Badan perundangan | Majlis Undangan | ||||||||
Perwakilan kebangsaan | |||||||||
36 wakil | |||||||||
• Persidangan Perundingan Politik Rakyat China | 203 wakil[8] | ||||||||
Keluasan | |||||||||
• Jumlah | 2,754.97[9] km2 (1,063.70 bt2) (ke-168) | ||||||||
• Air (%) | 59.70% (1,640.62 km2; 633.45 bt2)[9] | ||||||||
• Tanah | 1,114.35 km2 (430.25 bt2)[9] | ||||||||
Aras tertinggi | 957 m (3,140 ft) | ||||||||
Aras terendah | 0 m (0 ft) | ||||||||
Penduduk | |||||||||
• Anggaran 2023 | ![]() | ||||||||
• Banci 2021 | ![]() | ||||||||
• Kepadatan | 6,801[12]/km2 (17,614.5/sq mi) (ke-4) | ||||||||
KDNK (PKB) | Anggaran 2024 | ||||||||
• Jumlah | ▲ $570.082 billion[13] (ke-44) | ||||||||
• Per kapita | ▲ $75,128[13] (ke-12) | ||||||||
KDNK (nominal) | Anggaran 2024 | ||||||||
• Jumlah | ▲ $406.775 billion[13] (ke-38) | ||||||||
• Per kapita | ▲ $53,606[13] (ke-19) | ||||||||
Gini (2016) | ![]() tinggi | ||||||||
IPM (2022) | ▼ 0.956[15] sangat tinggi · ke-4 | ||||||||
Mata Wang | Dolar Hong Kong (HK$) (HKD) | ||||||||
Zon waktu | UTC+08:00 (HKT) | ||||||||
Format tarikh | hh/bb/tttt tttt年bb月hh日 | ||||||||
Bekalan elektrik sesalur | 220 V–50 Hz | ||||||||
Arah memandu | kiri[lower-alpha 3] | ||||||||
Kod panggilan | +852 | ||||||||
Kod ISO 3166 |
| ||||||||
DPT Internet | |||||||||
Awalan plat nombor | Tiada untuk kenderaan setempat, 粤Z untuk kenderaan rentas sempadan |
Hong Kong didirikan sebagai sebuah tanah jajahan Empayar British selepas Dinasti Qing menyerahkan Pulau Hong Kong pada tahun 1841–1842 sebagai akibat kekalahan Perang Candu Pertama. Tanah jajahan tersebut diperluaskan ke Semenanjung Kowloon pada tahun 1860 dan diperluaskan dengan lebih lanjut apabila United Kingdom memperolehi pajakan 99 tahun Wilayah Baharu pada tahun 1898. Hong Kong diduduki oleh Jepun dari tahun 1941 hingga tahun 1945 ketika Perang Dunia Kedua. Wilayah tersebut telah diserahkan daripada United Kingdom kepada China pada tahun 1997. Hong Kong mengekalkan sistem pemerintahan dan ekonomi yang berasingan daripada Tanah Besar China di bawah prinsip satu negara, dua sistem.[lower-alpha 6]
Asalnya sebuah kawasan kurang penduduk yang terdiri daripada kampung petani dan nelayan,[18][19] wilayah ini kini merupakan salah satu daripada pusat kewangan dan pelabuhan perdagangan yang paling penting di dunia. Hong Kong merupakan pusat kewangan global berkedudukan keempat, pengeksport kesembilan terbesar dan pengimport kelapan terbesar di dunia. Mata wangnya, Dolar Hong Kong, merupakan mata wang kesembilan terbanyak didagangkan di dunia. Hong Kong mempunyai bilangan individu nilai bersih ultra tinggi terbesar di dunia, dan merupakan tempat tinggal golongan jutawan ketujuh tertinggi mengikut bilangan dalam kalangan bandar raya di dunia. Walaupun Hong Kong mempunyai salah satu daripada pendapatan per kapita tertinggi di dunia, ketidaksamaan pendapatan yang teruk wujud dalam kalangan penduduknya. Meskipun mempunyai bilangan pencakar langit terbesar dalam kalangan bandar raya di dunia, perumahan di Hong Kong telah didokumenkan dengan baik sebagai mengalami kekurangan yang teruk dan berterusan.
Hong Kong (Cina: 香港) secara rasmi Kawasan Pentadbiran Khas Hong Kong (Cina: 香港特别行政区),[20], adalah sebuah wilayah di Republik Rakyat China, menghadap Guangdong di utara dan Laut China Selatan di timur, barat dan selatan. Hong Kong ialah metropolitan global dan pusat kewangan, dan mempunyai satu ekonomi kapitalis sangat maju. Di bawah polisi "satu negara dua sistem",[21] dan berdasarkan pada Basic Law, ia mempunyai "kuasa autonomi tinggi" dalam keseluruhan aspek kecuali hal-ehwal luar negeri dan pertahanan, yang merupakan tanggungjawab Kerajaan PRC.[22] Hong Kong memelihara mata wang sendirinya, sistem perundangan, sistem politik, kuasa imigresen, peraturan lalu lintas dan aspek lain yang berkaitan cara hidup mereka,[22] yang mana adalah banyak berlainan daripada Tanah Besar China.[23][24][25][26]
Bermula sebagai sebuah pelabuhan perdagangan, Hong Kong menjadi tanah jajahan United Kingdom pada 1842. Ia diklasifikasikan semula sebagai sebuah wilayah yang bergantung kepada British pada 1983 sehingga penyerahan kedaulatan kepada Republik Rakyat China pada 1997.[27][28] Terkenal untuk latar langitnya yang hebat dan pelabuhan semula jadi yang dalam, identitinya sebagai sebuah pusat kosmopolitan di mana Timur bertemu Barat dicerminkan dalam masakan, pawagam, muzik dan tradisinya.[29] Jumlah penduduk bandar raya ialah 95% etnik Han dan 5% lain.[30] Dengan populasi 7 juta penduduk dan luas kawasan tanah 1,054 km2 (407 sq mi), Hong Kong ialah satu daripada kawasan berpenduduk paling padat dalam dunia.[31]
Hong Kong | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() "Hong Kong" dalam Tulisan Cina | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Bahasa Cina | 香港 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jyutping | hoeng1 gong2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Perumian Yale Bahasa Kantonis |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Maksud harfiah | "Pelabuhan Wangi"[32][33] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Kawasan Pentadbiran Khas Hong Kong | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Tulisan Cina Tradisional |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Tulisan Cina Ringkas |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jyutping |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Perumian Yale Bahasa Kantonis |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Hong Kong telah mula diduduki sejak Zaman Neolitik. Ia mula menjadi perhatian dunia pada kurun ke-19. British telah menduduki Hong Kong semasa Perang Chandu 1841, tetapi dikembalikan kepada China pada tahun berikutnya dibawah Persetiaan Nanking. Sebahagian kawasan bersebelahan Semenanjung Kowloon (Selatan Boundary Street) and Pulau Stonecutters diserahkan kepada Britain pada tahun 1860 dibawah Konvensyen Peking selepas tamatnya Perang Chandu Kedua. Beberapa kawasan bersebelahan tang kini dikenali sebagai New Territories (Termasuklah New Kowloon dan Pulau Lantau) telah dipajakkan kepada Britain untuk tempoh 99 tahun dari 1 Julai 1898 hingga 30 Jun 1997.
Merujuk kepada perjanjian yang telah ditandatangani di antara Republik Rakyat China dengan United Kingdom (UK) pada 19 Disember 1984, Pengisytiharan Bersama Sino-British yang mana keseluruhan Wilayah Hong Kong yang berada dibawah Pemerintahan Kolonial British akan menjadi Wilayah Pentadbiran Khas Republik Rakyat China pada 1 Julai 1997.
Di dalam Pengisytiharan Bersama, pihak RRC berjanji bahawa dibawah dasar "Satu Negara, Dua Sistem" yang dicadangkan oleh Mendiang Deng Xiaoping, sistem ekonomi sosialis di China tidak akan diamalkan di Hong Kong dan Sistem Kapitalis yang diamalkan sebelumnya di Hongkong dan cara hidup tidak akan berubah untuk tempoh 50 tahun (2047). Hong Kong juga berpeluang untuk memperolehi autonomi sepenuhnya di dalam semua perkara kecuali hal ehwal luar dan pertahanan.
Wilayah Pentadbiran Khas Hong Kong diketuai oleh Ketua Eksekutif yang merupakan Ketua Kerajaan. Pada masa kini Encik Donald Tsang Yam-Kuen bertindak sebagai Pemangku Ketua Eksekutif dan berkuatkuasa pada 12 Mac 2005 selepas peletakan jawatan oleh Encik Tung Chee Hwa. Tsang sebelum ini ialah Ketua Setiausaha sejak dari tahun 2001 dan berkhidmat sebagai Setiausaha Kewangan semasa Pemerintahan British. Pilihan raya bagi memilih Ketua Setiausaha baru akan dibuat oleh 800 orang ahli perwakilan akan dijalankan pada 10 Julai 2005. Tung memulakan perkhidmatan sebagai Ketua Ekesekutif pada 1 Julai 1997 sebaik sahaja British menyerahkan Hong Kong kepada RRC; yang waktu itu beliau dipilih oleh 400 orang ahli perwakilan. Sepanjang tempoh 5 tahun sebagai Ketua Eksekutif yang bermula pada Julai 2002, Tung merupakan satu - satunya calon yang sah dipilih melalui penamaan, suatu keunikan kerana lazimnya Suruhanjaya Pilihanraya yang akan memilih Ketua Eksekutif.
Pilihanraya Majlis Perundangan telah dibuat pada 24 Mei 1998, 10 September 2000, 12 September 2004 dan seterusnya akan dibuat pada tahun 2008. Merujuk kepada Perundangan Asas, "Perlembagaan Mini" Hong Kong, tempoh ketiga bagi Majlis Perundangan yang mempunyai 30 orang ahli yang dipilih secara langsung yang dibuat Perlembagaan Geografikal, dan 30 ahli yang dipilih adalah bebas, terbuka dan "Widely Contested", berlainan berbanding kebanyakan ahli politiknya merupakan ahli politik prodemokrasi yang menduduki fungsi pilihan raya perlembagaan dan Jawatankuasa Pilihanraya (sewaktu tahun 1998 and 2000).
Perjalanan perkhidmatan awam cukup bermutu dan bebas, yang dipantau secara tidak langsung dari Beijing. Kebanyakan operasi kerajaan dan pentadbiran terletak di Pulau Hong Kong Pusat yang terletak berhampiran dengan kawasan bersejarah Bandaraya Victoria yang merupakan petempatan awal British.
Kawasan ini terbahagi kepada 18 daerah, setiap satu diwakili oleh sebuah majlis daerah. Majlis-majlis daerah ini menasihati Pemerintah Hong Kong dalam isu setempat seperti peruntukan kemudahan awam, penambahbaikan program komuniti, promosi kebudayaan dan dasar alam sekitar.
Hong Kong terletak pada pantai selatan China, 60 km (37 bt) di timur Macau pada sebelah bertentangan Delta Sungai Mutiara. Ia dikelilingi oleh Laut China Selatan di timur, selatan, dan barat, dan memisahkan bandar raya Shenzhen dalam Wilayah Guangdong ke utara Sungai Shenzhen. Wilayah berkeluasan 1,104 km2 (426 sq mi) terdiri daripada Pulau Hong Kong, Semenanjung Kowloon dan New Territories, serta lebih 200 pulau lain, dimana yang terbesar ialah Pulau Lantau.[34] Daripada jumlah kawasan, 1,054 km2 (407 sq mi) ialah darat dan 50 km2 (19 sq mi) ialah air.[35]
Lantaran kebanyakan permukaan Hong Kong adalah berbukit hingga bergunung-ganang dengan lereng-lereng curam, kurang daripada 25% jisim bumi wilayah itu dibangunkan, dan kira-kira 40% baki kawasan darat disimpan sebagai taman negara dan simpanan semula jadi.[36] Kebanyakan daripada pembangunan bandar wilayah wujud di semenanjung Kowloon, sepanjang pinggir utara Pulau Hong Kong dan dalam penempatan-penempatan yang berselerak sepanjang New Territories. Puncak tertinggi di wilayah adalah di Tai Mo Shan, pada ketinggian 958 meter (3,140 kaki) di atas paras laut. Garis pantai Hong Kong yang panjang, tidak sekata dan berkeluk-keluk juga mampu wilayah dengan banyak bay, sungai dan pantai.
Hong Kong pernah disifatkan oleh Milton Friedman sebagai eksperimen terbesar dunia dalam kapitalisme laissez-faire.[37] Ia memelihara satu ekonomi kapitalis sangat maju, dirank sebagai paling bebas di dunia oleh Indeks Kebebasan Ekonomi untuk 15 tahun berturutan.[38][39][40] Ia ialah satu pusat penting untuk kewangan antarabangsa dan perdagangan, dengan satu daripada penumpuan terbesar ibu pejabat korporat dalam rantau Asia Pasifik,[41] dan dikenali sebagai salah satu Empat Harimau Asia untuk kadar pertumbuhan tingginya dan pembangunan pesat dari 1960-an hingga 1990-an. Antara 1961 dan 1997 keluaran dalam negara kasar Hong Kong bertumbuh 180 kali manakala KDNK per kapita bertumbuh 87 kali.[42][43][44]
Bursa Saham Hong Kong ialah yang ketujuh terbesar di dunia, dengan permodalan pasaran US$2.3 trilion seperti pada Disember 2009.[45] Dalam tahun itu, Hong Kong menaikkan 22 peratus modal tawaran awam awal (IPO) dunia, menjadikan ia pusat IPO terbesar di dunia.[46] Mata wang Kong ialah dolar Hong Kong, yang telah ditetapkan kepada dolar AS sejak 1983.[47]
Kerajaan Hong Kong secara tradisi kebanyakannya bermain peranan pasif dalam ekonomi, dengan kecil dengan cara dasar perindustrian dan hampir tiada kawalan eksport atau import. Kuasa pasaran dan sektor swasta dibenarkan menentukan pembangunan praktikal. Di bawah dasar rasmi "positif non-interventionism", Hong Kong sering disebut sebagai satu contoh kapitalisme laissez-faire. Berikutan Perang Dunia Kedua, Hong Kong diperindustri cepat sebagai pusat pembuatan dipandu oleh eksport, dan kemudian menjalani satu perubahan pesat ke ekonomi berpangkalan perkhidmatan pada 1980-an.[48]
Hong Kong matang menjadi sebuah pusat kewangan pada 1990-an, tetapi terjejas dengan teruk oleh krisis kewangan Asia pada 1998, dan sekali lagi pada 2003 oleh letusan wabak SARS. Pemulihan permintaan domestik dan luar telah menyebabkan pemulihan kukuh, sebagai kos berkurangan menguatkan daya saing eksport Hong Kong dan tempoh deflasi yang lama berakhir.[49][50] Campur tangan kerajaan, dimulakan oleh kerajaan kolonial dan diteruskan sejak 1997, telah bertambah dengan stabil, dengan pengenalan jaminan kredit eksport, skim pencen wajib, gaji minimum, undang-undang anti diskriminasi, dan penyokong gadai janji kerajaan.[37]
Hong Kong ialah bandar raya yang keempat besar dengan di Republik Rakyat China dalam kriteria populasi. Dengan dikira Sebagai sebuah "wilayah jajahan", Hong Kong ialah wilayah/negara yang mempunyai kepadatan penduduk di dunia, dengan kepadatan penduduk yang hampir mencapai 6,700 orang per km².
Walaupun dengan kepadatan populasi, Hong Kong masih dilaporkan sebagai salah sebuah bandar yang "paling hijau" di Asia. Kebanyakan orang Hong Kong tinggal di dalam rumah pangsapuri yang tinggi. Ruangan terbuka yang lain di sana sentiasanya diliputi dengan taman, semak dan belukar. Terdapat kira-kira 60% tanah di Hong Kong yang diperuntukkan bagi Hutan Rizab dan Taman Desa. Aktiviti pengembara dan berkhemah ialah aktiviti kegemaran di taman-taman desa. Garisan pantai yang panjang di Hong Kong juga menyediakan pantai-pantai pasir yang sesuai untuk periadahan penduduknya. Adapun, Kesedaran alam sekitar telah membangkit di Hong Kong, walaupun Hong Kong telah disenaraikan ke dalam banda-bandar yang mempunyai pencemaran undara paling buruk di dunia.
Bahasa Kantonis digunakan dalam urusan kerajaan Hong Kong. Ia dipertuturkan oleh kebanyakan penduduk China tempatan di sana, sama ada di rumah mahupun pejabat. Walaupun begitu, bahasa Inggeris difahami di tempat ini. Ia dipertutur, biasanya semasa bekerja, oleh 1 per 3 penduduk di sini. Semua agama utama boleh diamalkan secara bebas di Hong Kong. Tetapi pemujaan nenek moyang ialah amalan yang paling berpengaruh di tempat ini akibat daripada tradisi Konfusianisme.
Sistem pendidikan Hong Kong mengikut sistem di England,[51] walaupun sistem antarabangsa wujud. Kerajaan memelihara satu dasar yang mana bahasa pengantar ialah Kantonis (Bahasa Cina: 母語教學 ),[52] dengan Cina bertulis dan Inggeris. Di sekolah-sekolah menengah, kemahiran 'biliterate dan tiga bahasa' ditekankan, dan pendidikan bahasa Mandarin telah bertambah.[53] Program untuk Penilaian Pelajar Antarabangsa menempatkan sistem pendidikan Hong Kong sebagai kedua terbaik di dunia.[54]
Sekolah awam Hong Kong dioperasi oleh Biro Pendidikan. Ciri-ciri sistem tadika tiga tahun yang tidak wajib, diikuti oleh pendidikan rendah enam tahun wajib, pendidikan menengah rendah tiga tahun, pendidikan menengah atas dua tahun yang tidak wajib membawa kepada Sijil Hong Kong Peperiksaan Pendidikan dan kursus matrikulasi dua tahun membawa kepada Peperiksaan Tahap Lanjutan Hong Kong.[55]
Hong Kong sering digambarkan sebagai satu tempat di mana "Timur bertemuan Barat", menunjukkan campuran budaya asal-usul wilayah Cina dengan pengaruh daripada masanya sebagai koloni British.[56]
Hong Kong mempunyai dua penyiar daratan berlesen – ATV and TVB. Terdapat tiga jumlah pembekal kabel dan perkhidmatan satelit asing dan tempatan.[57] Pengeluaran drama-drama Hong Kong, siri komedi, dan pertunjukan aneka sampai pada penonton di seluruh dunia. Majalah dan penerbit akhbar di Hong Kong mengagihkan dan cetak dalam kedua-dua Cina dan Inggeris, dengan tumpuan pada sensasi dan gosip selebriti.[58]
Kekurangan tempat telah memaksakan pembangunan kediaman naik ke atas. Terdapatnya banyak bangunan-bangunan yang tinggi serta tempat pelancongan yang menarik: