From Wikipedia, the free encyclopedia
ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ നിയമം വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നതിനും തർക്കങ്ങളിൽ തീർപ്പു കൽപ്പിക്കുന്നതിനും കുറ്റാരോപിതരെ വിചാരണ ചെയ്യുന്നതിനുമുള്ള സംവിധാനമാണ് നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ (ഇംഗ്ലീഷ്: Judiciary). ഭരണ കൂടങ്ങൾ സ്വന്തം താല്പര്യത്തിനായി പൗരന്മാരെ അന്യായമായി തടങ്കലിൽ വെക്കുകയൊ,ശിക്ഷിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന സന്ദർഭങ്ങളിൽ ജുഡീഷ്യറിയാണ് അവസാന ആശ്രയം. ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ നിലവാരം അളക്കുന്നത് അവിടുത്തെ കോടതികൾ എത്ര മാത്രം സ്വതന്ത്രമാണ് എന്ന് കൂടി പരിഗണിച്ചാണ്. ഇന്ത്യ ഇക്കാര്യത്തിൽ ലോകത്ത് മുൻ നിരയിലുള്ള രാജ്യമാണ്. ആയിരം അപരാധികൾ രക്ഷപ്പെട്ടാലും ഒരു നിരപരാധി പോലും ശിക്ഷിക്കപ്പെടരുത് എന്നതാണ് ഇന്ത്യൻ ജുഡീഷ്യറിയുടെ ആപ്തവാക്യം. ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത നീതിപീഠമാണ് "സുപ്രീം കോടതി". ഇന്ത്യയിൽ സുപ്രീംകോടതിയും ഹൈക്കോടതികളുമാണ് നീതിന്യായവ്യവസ്ഥയുടെ പ്രധാന നെടുംതൂണുകൾ.
ഈ ലേഖനം ഏതെങ്കിലും സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള വേണ്ടത്ര തെളിവുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല. ദയവായി യോഗ്യങ്ങളായ സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുമുള്ള അവലംബങ്ങൾ ചേർത്ത് ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്തുക. അവലംബമില്ലാത്ത വസ്തുതകൾ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുകയും നീക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തേക്കാം. |
സുപ്രീം കോടതി ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ജുഡീഷ്യൽ ബോഡിയും അന്തിമ അപ്പീൽ കോടതിയുമാണ്. ഇന്ത്യ രാജ്യം മുഴുവൻ അധികാരപരിധിയിലുള്ള സുപ്രീം കോടതി ന്യൂ ഡൽഹിയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കേന്ദ്ര സർക്കാരും സംസ്ഥാനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള തർക്കങ്ങളിലും, സംസ്ഥാനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള തർക്കങ്ങളിലും, പൊതു പ്രാധാന്യമുള്ള കാര്യങ്ങളിലും ഇടപെടാൻ സുപ്രീം കോടതിക്ക് യഥാർത്ഥ അധികാരമുണ്ട്. ഇത് പ്രാഥമികമായി ഒരു അപ്പീൽ കോടതിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, ഹൈക്കോടതികളിൽ നിന്നും മറ്റ് കീഴ് കോടതികളിൽ നിന്നുമുള്ള അപ്പീലുകൾ കേൾക്കുന്നു. മൗലികാവകാശങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതിനായി റിട്ട് പുറപ്പെടുവിക്കാനും സുപ്രീം കോടതിക്ക് അധികാരമുണ്ട്.
ഇന്ത്യയിലെ ഓരോ സംസ്ഥാനത്തിനും ഒരു ഹൈക്കോടതിയുണ്ട്, അത് ആ സംസ്ഥാനത്തെ പരമോന്നത കോടതിയാണ്. ഹൈക്കോടതികൾക്ക് അതത് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ അധികാരപരിധിയുണ്ട്, കൂടാതെ അവരുടെ അധികാരപരിധിയിലുള്ള ജില്ലാ കോടതികളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന അപ്പീലുകൾ, റിട്ട് ഹർജികൾ, മറ്റ് വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ചില കേസുകളിൽ ഹൈക്കോടതികൾക്കും യഥാർത്ഥ (ഒറിജിനൽ) അധികാരപരിധിയുണ്ട്. നിലവിൽ ഇന്ത്യയിൽ ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി, ബോംബെ ഹൈക്കോടതി, കൽക്കട്ട ഹൈക്കോടതി, കേരള ഹൈക്കോടതി തുടങ്ങി 25 ഹൈക്കോടതികളുണ്ട്. ബോംബെ ഹൈക്കോടതി, ഗുവാഹത്തി ഹൈക്കോടതി, തുടങ്ങി ചില ഹൈക്കോടതികളുടെ അധികാര പരിധിയിൽ ഒന്നിലധികം സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഒരു സംസ്ഥാനത്തെ ഓരോ ജില്ലയിലെയും പ്രാഥമിക വിചാരണ കോടതികളാണിത്. അവർ തങ്ങളുടെ പ്രാദേശിക അധികാരപരിധിക്കുള്ളിൽ സിവിൽ, ക്രിമിനൽ കേസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ജില്ലാ കോടതികൾ ഒരു ജഡ്ജിയുടെ അധ്യക്ഷതയിലാണ്, അവ സിവിൽ കോടതികളായും ക്രിമിനൽ കോടതികളായും തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ജില്ലാ കോടതികളുടെ കീഴിൽ കീഴ്ക്കോടതികളെ സിവിൽ കോടതികൾ, ക്രിമിനൽ കോടതികൾ എന്നിങ്ങനെ തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. വ്യക്തികൾ തമ്മിലുള്ള ഇടപാടുകളും അവയിൽ നിന്നുത്ഭവിക്കുന്ന തർക്കങ്ങളും അവകാശ ബാധ്യതകളും തീരുമാനിക്കുന്നത് സിവിൽ കോടതികൾ (Civil Courts ) ആണ്. ഒരു പൗരൻ എന്ന നിലയിലുള്ള അവകാശങ്ങളും വ്യവഹാരത്തിന് വിഷയമാകാറുണ്ട്. എനാൽ ക്രിമിനൽ കോടതികൾ (Criminal Courts ) കുറ്റവാളികളെ വിചാരണ ചെയ്തു ശിക്ഷ കൽപ്പിക്കുന്ന കോടതികളാണ് . സിവിൽ കേസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ഏറ്റവും താഴെ തട്ടിലുള്ള കോടതികൾ ആണ് മുൻസിഫ് കോടതികൾ. ക്രിമിനൽ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ വിചാരണ ചെയ്യുന്ന താഴെ തലത്തിലുള്ള കോടതികളാണ് മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതികൾ. ജില്ലാ കോടതികളുടെ അതെ അധികാരമുള്ള അഡീഷണൽ ജില്ലാ കോടതികളും ഉണ്ട്, അവയുടെ അധ്യക്ഷത വഹിക്കുന്നത് അഡീഷണൽ ജില്ലാ ജഡ്ജിമാർ ആണ്. ജില്ലാ, അഡീഷണൽ ജില്ലാ കോടതികൾ ക്രിമിനല് കേസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ സെഷൻസ് കോടതി എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
സിവിൽ കോടതികളുടെ ഘടന | ക്രിമിനൽ കോടതികളുടെ ഘടന | ||||
---|---|---|---|---|---|
കോടതി | അധ്യക്ഷൻ | അധികാര പരിധി | കോടതി | അധ്യക്ഷൻ | അധികാരപരിധി |
ജില്ലാ കോടതി | പ്രിൻസിപ്പൽ ജില്ലാ ജഡ്ജി | അപ്പീൽ | സെഷൻസ് കോടതി | സെഷൻസ് ജഡ്ജി | നിയമം അനുശാസിക്കുന്ന ഏത് ശിക്ഷയും നൽകാം (എന്നാൽ വിധിക്കുന്ന ഏതൊരു വധശിക്ഷയും ഹൈക്കോടതിയുടെ സ്ഥിരീകരണത്തിന് വിധേയമായിരിക്കും.) |
അഡീഷണൽ ജില്ലാ കോടതി | അഡീഷണൽ ജില്ലാ ജഡ്ജി | അപ്പീൽ അധികാര പരിധി | അഡീഷണൽ സെഷൻസ് കോടതി | അഡീഷണൽ സെഷൻസ് ജഡ്ജി | - സെഷൻസ് കോടതിയുടെ തുല്യ അധികാരം. |
സബ് കോടതി | സബ് ജഡ്ജി | 10 ലക്ഷത്തിൽ കൂടിയ മൂല്യമുള്ള സിവിൽ കേസുകൾ | ചീഫ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി | ചീഫ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് | പ്രാദേശിക അധികാര പരിധിക്ക് പുറമെ 7 വർഷത്തിൽ കൂടാത്ത തടവ് ശിക്ഷ വിധിക്കാനുള്ള അധികാരവും ഉണ്ട്. |
മുൻസിഫ് കോടതി | മുൻസിഫ് ജഡ്ജി | പ്രാദേശിക അധികാര പരിധിയും, 10 ലക്ഷത്തിൽ കവിയാത്ത മൂല്യവും. | ജുഡീഷ്യൽ ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്സ് മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി | ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് (ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്സ്) | പ്രാദേശിക അധികാര പരിധിക്ക് പുറമെ 3 വർഷത്തിൽ താഴെ തടവു ശിക്ഷ വിധിക്കാനുള്ള അധികാരവും |
"സബോർഡിനേറ്റ് കോടതി" എന്നതിന്റെ ചുരുക്കെഴുത്താണ് "സബ് കോടതി". മുൻസിഫ് കോടതി പോലെ സിവിൽ നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിലെ പ്രാഥമികതലത്തിലുള്ള കോടതിയും, അതേസമയം ജില്ലാക്കോടതി ചുതലപ്പെടുത്തുന്നതനുസരിച്ച് അപ്പീൽ കേസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന കോടതിയും കൂടിയാണ് സബ്കോടതി. 10 ലക്ഷം രൂപയിൽ കവിഞ്ഞ മൂല്യമുള്ള ഏതു സിവിൽ വ്യവഹാരവും സബ്കോടതിയിൽ ബോധിപ്പിക്കാം. ഇവയുടെയും പ്രദേശപരമായ അധികാര പരിധി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ക്രിമിനൽ കേസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന കോടതിയാന്ന് അസിസ്റ്റന്റ് സെഷൻസ് കോടതി. അസിസ്റ്റന്റ് സെഷൻസ് ജഡ്ജി അധ്യക്ഷനായ ഈ കോടതിക്ക് പത്തു വർഷത്തിൽ കുറഞ്ഞ ശിക്ഷ വിധിക്കാൻ അധികാരമുണ്ട്. ഈ കോടതികൾക്കും പ്രാദേശിക അധികാരപരിധി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഇന്ത്യയിലെ ക്രിമിനൽ കോടതി ഘടനയിൽ രണ്ടാമതായി വരുന്ന കോടതിയാണ് ചീഫ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി (Chief Judicial Magistrate Court). ചീഫ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് ആണ് ഈ കോടതിയുടെ അധ്യക്ഷൻ. എല്ലാ ജില്ലകളിലെയും മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതികളുടെ ചുമതലക്കാരൻ ചീഫ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് ആയിരിക്കും. ഈ കോടതികൾക്ക് പ്രാദേശിക അധികാര പരിധി ഉണ്ടായിരിക്കും. ഒരു ചീഫ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെ കോടതിക്ക് വധശിക്ഷയോ ജീവപര്യന്തമോ ഏഴ് വർഷത്തിൽ കൂടുതലുള്ള തടവോ ഒഴികെയുള്ള നിയമം അനുശാസിക്കുന്ന ഏത് ശിക്ഷയും വിധിക്കാം. ഈ കോടതിയുടെ തുല്യ അധികാരമുള്ള അഡിഷണൽ ചീഫ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതികളും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.
ഇന്ത്യയിലെ താഴെ തട്ടിലുള്ള ക്രിമിനൽ കോടതികളാണ് "മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതികൾ" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ജുഡീഷ്യൽ ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്സ് മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതികൾ. ഒരു ജുഡീഷ്യൽ ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മജിസ്ട്രേറ്റ് ആണ് ഈ കോടതികളുടെ അദ്ധ്യക്ഷൻ. ക്രിമിനൽ കോടതി ഘടനയിലെ ഏറ്റവും പ്രാഥമിക കോടതി ആണ് ഇത്. ക്രിമിനൽ നടപടി ക്രമം, 1973 (CrPc) യുടെ 11-ാം വകുപ്പ് അനുസരിച്ച്, ഒരു ജില്ലയിലെ ഏത് സ്ഥലത്തും അതാത് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ഹൈക്കോടതിയുമായി കൂടിയാലോചിച്ച് സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് ജുഡീഷ്യൽ ഒന്നാം ക്ലാസ് മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി സ്ഥാപിക്കാവുന്നതാണ്.
ജില്ലയിലെന്ന പോലെ തന്നെയാണ് ഒരു മെട്രോപൊളിറ്റൻ നഗരങ്ങളിലെയും ജുഡീഷ്യൽ ഘടന. ഒന്നാം ക്ലാസ്സ് മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതികൾക്ക് സമാനമായ കോടതികൾ "മെട്രോ പൊളിറ്റൻ മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതികൾ" എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഹൈക്കോടതിയാണ് ഇവരെ നിയമിക്കുന്നത്. ഈ കോടതികളുടെ അധികാരപരിധി മെട്രോപൊളിറ്റൻ ഏരിയാ മാത്രമാണ്.
വിവാഹമോചനം, കുട്ടികളുടെ സംരക്ഷണം, ജീവനാംശം എന്നിവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കുടുംബ തർക്കങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ ഈ കോടതികൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ജില്ലാ ജഡ്ജിയുടെ പദവിയിൽ ഉള്ള ഒരു ജഡ്ജിയാണ് കുടുംബ കോടതികളുടെ അധ്യക്ഷൻ.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.