Норботен (швед. Norrbottens län) е најсеверниот округ (län) во Шведска. Се граничи со округот Вестерботен на југозапад, Ботнискиот Залив на југоисток, окрузите Нурлан и Тромс (Норвешка) на северозапад и Лапонија (Финска) на североисток. Населението брои околу 250.000 жители (2002).
Норботен Norrbottens län | |||
---|---|---|---|
Округ | |||
| |||
Земја | Шведска | ||
Админ. центар | Лулео | ||
Управа | |||
• Управник | Пер-Ола Ериксон | ||
• Совет | Окружен совет на Норботен | ||
Површина | |||
• Вкупна | 98.911 км2 (38,190 ми2) | ||
Население (31 март 2011)[1] | |||
• Вкупно | 248.421 | ||
• Густина | 2,5/км2 (6,5/ми2) | ||
Час. појас | CET (UTC+1) | ||
• Лето (ЛСВ) | CEST (UTC+2) | ||
БДП (ном.) | 59.875 милиони круни (2004) | ||
БДП/жит | 236.000 круни | ||
NUTS | SE332 |
Името „Норботен“ може да се однесува и на истоимената покраина. Покраината Норботен го опфаќа само источниот дел од округот — внатрешниот дел е дел од покраината Лапонија (Лапланд).
Норботен зафаќа речиси 1⁄4 од Шведска, но е мошне ретко населен. Ова особено важи за внатрешниот дел на Лапонија.
Климата е сурова поради северната географска положба. Меѓутоа лете деноот е долг и земјоделските култури узреваат за 2–3 месеци. Одгледувањето на житарки е важна стопанска гранка. Покрај ова застапени се и компирот и репката. Најважно растение е тревата, од која се добива сено за добитокот.
Поважни реки во Норботен (од север кон југ) се Турне, Луле, Каликс и Пите. Заеднички со округот Вестерботен се реките Скелефте и Уме. Други подолги реки (барем 100 км) што се влеваат право во морето се Сангис, Роне, Оби и Биске.
Во средниот век Норботен се сметал за „ничија земја“ поради големите пространства и слабата населеност (релативно мал број на Лапонци, Квени и племенски народи сродни на Финците). Шведските кралеви правеле напори да ја колонизираат и христијанизираат областа, но ова потрајало доста долго време. Дури и денес локалните малцинства ја имаат задржано својата култура и обичаи.
Природните ресурси (хидроенергијата, дрвената граѓа и рудите, особено железото) на Норботен одиграле клучна улога во индустријализацијата на Шведска во текот на XX век, што предизвикало масовни преселби на населението од север кон југ и обратно.
Културата на Норботен во голема мера се разликува од шведската поради мешавината на народи (Лапонци, Финци и шведски доселеници) како и поради климатските услови. Во ова подрачје опстојуваат разни стари шведски и фински дијалекти и имаат многу говорници. Мештаните се сметаат за посебен народ.
Во крајбрежниот дел се сместени историските градови Лулео и Питео. Стариот дел на Лулео (оддалечен 10 км на север од денешниот градски центар) е прогласен за светско наследство на УНЕСКО.
Лапонскиот, мејанкиели и финскиот јазик можат да се користат во делови од Норботен. Лапонскиот е службен малцински јазик во општините Арјеплуг, Јеливаре, Јокмок и Кируна. Финскиот го има истиот статус во општините Јеливаре, Хапаранда, Кируна, Пајала и Евертурнео.
Главна цел на окружниот административен одбор е спроведување на целите утврдени во парламентот и владата, усогласување на локалните и државните интереси, унапредување на развојот во округот, воспоставување на регионални цели, запазување на јавниот ред и раководење со правните постапки. Окружниот административен одбор е владина служба на чие чело стои управник. Норботен има и окружен совет.
Во округот влегуваат следниве општини (од север кон југ, со население во 2002 г.)
покраина Норботен:
покраина Лапонија:
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.