Сирия астанасы From Wikipedia, the free encyclopedia
Дамаск (араб.: دمشق), Шам (араб.: الشام) — Сирияның астанасы (1943 жылдан), ежелгі мәдениет орталығы. Дамаск туралы алғашқы жазба деректер б.з.б. 16 ғасырлардан бастап кездеседі. Қала Дамаск патшалығының орталығы (б.з.б. 11ғ,—б.з.б. 732 ж.), кейіннен Ассирия, Жаңа Вавилон, Ахеменид әулеті, А. Македонский, Селевеки әулеті, Рим, Византия мемлекеттетерінің құрамында болды. 635 ж. қаланы арабтар жаулап алған соң, халифаттың астанасына (671—770) айналды. Аббас өулеті тұсында астана Бағдад қаласына көшкен соң да, Дамаск діни, ғылыми-мәдени орталық ретіндегі мәртебесін жоғалтқан жоқ. 9—13 ғасырлар аралығында кала ор түрлі мұсылман мемлекеттерінің, 1260-1516 ж. мәмлүктердің, 1401 ж. Әмір Темір иелігінде болды. 1516-1518 ж. Осман сұлтандығының құрамында, 1920—43 ж. Францияның мандатты территориясы. Сирияның астанасы. Дамаскдегі "Бабуссағир" (Кішкене қақпа) бейітінде ғұлама ғалым Әбу Насыр Әл-Фараби жерленген.[2]
Қала | |
Дамаск | |
араб.: دمشق | |
![]() | |
Әкімшілігі | |
---|---|
Ел | |
Статусы |
Астана |
Мухафаза |
Дамаск |
Губернатор |
Адел әл-Оляби |
Тарихы мен географиясы | |
Координаттары |
33°30′00″ с. е. 36°18′00″ ш. б.33.50000° с. е. 36.30000° ш. б. (G) (O) (Я) |
Құрылған уақыты |
б.з.б. 2500 ж. |
Жер аумағы |
118 км² |
Орталығының биiктігі |
600 м |
Уақыт белдеуі | |
Тұрғындары | |
Тұрғыны |
▲ 2 503 000[1] адам (2022) |
Тығыздығы |
14 864,41 адам/км² |
Ресми тілі | |
Сандық идентификаторлары | |
Телефон коды |
+963 11 |
Damascus Governorate (ар.) | |
Дамаск шекарасы
| |
![]() |
Ресми тілі көпшілік тұрғындардың ана тілі болып табылатын — араб тілі.
Дамаск — қазіргі дүние жүзі астаналарының ішіндегі ең ежелгісі. Оның арабша атауы Димашк немесе Аш-Шам. "Димашк" сөзінің шығу төркіні жөнінде көптеген пайымдаулар бар. Дамаск жөніндегі ең алғашқы еске алулар Мысыр перғауындарының XVIII әулетінің құжаттары мен аккад тақташаларында кездеседі. Онда кала Димаску немесе Димашка деп аталған.
Арамей құжаттарында Дамаск Дурмешек және Думмешек деп аталған. Дамаск ескі Өсиеттің бірінші кітабында маңызды қолөнер және мәдени орталық ретінде еске алынады. Кейінірек Дамаск аталып кеткен қоныс Солтүстік Арабия шөлдерінен жайылымдар басып алуға шыққан көшпелі арамей тайпаларының кезінде жоғары гүлдену дәрежесіне жетті. Дамаск, Сури, яғни Сирия еліндегі арамейлердің ең ірі орталықтарының біріне айналды.
Дамаск орасан тарихи және мәдени құндылыққа ие, өйткені мұнда ежелгі және ортағасырлық архитектураның ескерткіштері сақталған. Кейбір орамдар Селевкілер дәуірінде (б.з.д. 312—64 жж.) салынған, көшелері тік бұрышты жоспарланған болып келеді. Римдіктер жаулап алған кезеңнен қала қамалдарының, қақпалардың орны, монументті арқаның құлаған қалдықтары мен коринфтік бағаналары бар Дамаск Юпитерінің қасиетті ғибадатханасының қалдықтары сақталған.[3]
Дамаск көптеген аудандарға бөлінген. Олардың ішінде:
Дамаск аудандары | |
---|---|
1 | Аббасийин |
2 | Абу Руммани |
3 | Амара |
4 | Бахса |
5 | Барамка |
6 | Барзе |
7 | Думмар |
8 | Джобар |
9 | Кафар Сусе |
10 | Малки |
11 | Мазраа |
12 | Мезе |
13 | Мидан |
14 | Мухажрин |
15 | Канауат |
16 | Рукн Эддин |
17 | Аль-Салихийя |
18 | Саруджа |
19 | Ша’алан |
20 | Шагур |
21 | Тиджара |
22 | Баб Тума |
23 | Хиджаз |
Дамаскінің ескі қаласында сақталып қалған 7 қақпа бар:
Бұлардан басқа Ескі шаһардың сыртында басқа қақпалар бар:
![]() |
Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: Умауилер мешіті |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.