From Wikipedia, the free encyclopedia
Պոլինեզիա (հունարեն՝ πολύς "poly" շատ + հունարեն՝ νῆσος "nēsos" կղզի), կղզիախումբ Օվկիանիայում, Խաղաղ օվկիանոսի կենտրոնական մասում։ Ընդգրկում է Տոնգա (անկախ պետություն), Հավայան (ԱՄՆ-ի նահանգ), էլլիս (բրիտ․ տիրույթ), Տոկելաու, Կուկի կղզեխումբ (Նոր Զելանդիայի տիրույթ), Արևմտյան Սամոա (անկախ պետություն), Արևելյան Սամոա (ԱՄՆ-ի տիրույթ), Լայն կամ Կենտրոնական Պոլինեզյան Սպորադներ (ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիայի տիրույթներ), Տուբուսփ, Մարկիզյան, Ընկերության, Տուամոտու (ֆրանսիայի տիրույթներ), Զատկի (Չիլիի տիրույթ) կղզիները են։ Պոլինեզիային են վերագրում նաև Նոր Զելանդիան։ Տարածությունը (առանց Նոր Զելանդիայի) մոտ 26 հզ․ կմ2 է, բն․՝ մոտ 1,2 միլիոն (1974)։
![]() Պոլինեզիայի քարտեզ (մանուշակագույն եռանկյունի) | ||
Կոորդինատներ | ||
Երկիր | Սամոա Տուվալու Կիրիբատի Տոնգա | |
Կղզիների քանակը | 1000-ից ավելի | |
Ամենամեծ կղզին | Նոր Զելանդիա Տոնգա Հավայան կղզիներ | |
Բնակչություն | 96.670.600 մարդ | |
Բնակչության խտությունը | 67 մարդ/կմ2 | |
Կղզիները մեծ մասամբ հրաբխային կամ կորալային ծագում ունեն։ Հրաբխային ծագման կղզիներն ունեն լեռնային ռելիեֆ (ավելի քան 4 հզ․ մ բարձրությամբ), կորալայինները՝ հարթ, դաշտավայրային։ Հավայան և Մամոա կղզիներում կան գործող հրաբուխներ։ Կղզիների մեծ մասը շրջապատված է կորալային խութերով։ Կլիման հասարակածային, արևադարձային պասսատային է, տարեկան տեղումները՝ 1500-3500 մմ։ Լեռնային ռելիեֆ ունեցող կղզիները ծածկված են մերձհասարակածային և արևադարձային մշտականաչ անտառներով, ափերը՝ կոկոսյան արմավենու, հացի, պտուտակածառերով։
Բնակչությունը բաղկացած է հնաբնակ օվկիանացիներից՝ պոլինեզիացիներից ու Եվրոպայից, Ամերիկայից, Ասիայից ներգաղթածներից։
Մշակում են կոկոսյան արմավենի, բանան, շաքարեղեգ, արքայախնձոր, սուրճ, կակաո, կաուչուկատուներ, բրինձ և այլն։ Կա մարգարտի արդյունահանում և ծովային կրիաների որս։
Հիմնական նավահանգիստներն են.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 9, էջ 358)։ ![]() |
![]() | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պոլինեզիա» հոդվածին։ |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.