գիտնական From Wikipedia, the free encyclopedia
Քիմիկոս, գիտնական կամ մասնագետ, քիմիկոս բառն առաջացել է լատիներեն alchimista բառից (անգլ.՝ alchemy)[1] ով կրթություն է ստացել և մասնագիտացել քիմիայի ուսումնասիրության մեջ որպես գիտություն, ինչպես նաև ունի քիմիական նյութերի հետ աշխատելու հմտություններ։ Քիմիկոսներն ուսումնասիրում են մատերիայի կազմը և դրա հատկությունները։ Մանրակրկիտ նկարագրելով հատկությունները, նրանք ուսումնասիրում են նաև քանակական ցուցանիշներն ընդհուպ մինչև մոլեկուլի և ատոմի ու նրանց բաղադրիչների մակարդակով։ Քիմիկոսները մանրազնին կերպով որոշում են նյութի համամասնությունը, ռեակցիայի միջավայրը և այլ քիմիական հատկություններ։
Քիմիկոսներն օգտագործում են կուտակված գիտելիքներն ու փորձը`պարզելու անծանոթ նյութերի բաղադրությունն ու հատկությունները, վերարտադրելու և սինթեզելու մեծ քանակությամբ նոր, մարդու տնտեսական գործունեության համար օգտակար նյութեր, ինչպես նաև սինթեզելու նոր արհեստական նյութեր և լաբորատոր պայմաններում վերաստեղծելու բնության մեջ ընթացող օգտակար պրոցեսները։ Բացի այդ քիմիկոս գիտնականները կարող են մասնագիտանալ քիմիայի ավելի նեղ բնագավառներում որպես գիտություն։ Քիմիկոսների աշխատանքը հաճախ վերաբերվում է քիմիկ ինժեներների ոլորտին, որոնց հիմնական խնդիրն այն է, որ հմտորեն նախագծեն, կառուցեն, զարգացնեն առավել ծախսարդյունավետ խոշոր քիմիական գործարաններ, սերտորեն համագործակցեն արդյունաբերական ոլորտի քիմիկոսների հետ`նոր արտադրական պրոցեսների, ինչպես նաև քիմիական նյութերի արտադրության մեթոդների և դրանց հետ կապված արտադրանքի արդյունաբերական մասշտաբների մշակման համար։
Ուսանողները, որպես կանոն, մասնագիտանում են կոնկրետ ոլորտում. կենսաքիմիա, միջուկային քիմիա, օրգանական քիմիա, անօրգանական քիմիա, պոլիմերային քիմիա, անալիտիկ քիմիա, տեսական քիմիա, քվանտային քիմիա, բնապահպանական քիմիա և ֆիզիկական քիմիա։ Որպես կանոն քիմիկոսները պետք է ունենան առնվազն բակալավրի աստիճան, թափուր աշխատատեղերը լրացնելու համար։ Այնուամենայնիվ, շատ ոլորտներում, հատկապես հետազոտական ծրագրերի մեծ մասում, պահանջվում են գիտության թեկնածուներ, որոնք մասնագիտացած են ոչ միայն քիմիայի մեջ, այլև մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի (մասամբ այն պատճառով, որ քիմիան հանդես է գալիս «կենտրոնական գիտության» դերում), այսպիսով, քիմիկոսները պետք է ունենան համապարփակ գիտելիքներ մագիստրոսի և ավելի բարձր մակարդակի։ Դոկտորական ուսումնասիրությունները և աշխատանքային փորձը կարող են անհրաժեշտ լինել որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու համար։
Աշխատողները, որոնց աշխատանքը կապված է քիմիայի հետ, բայց չի պահանջում խորը, հիմնարար գիտելիքներ քիմիայի բնագավառում, սովորաբար կոչվում են քիմիկ տեխնիկներ։ Նման տեխնիկները պատրաստված են պարզ աշխատանքներ կատարելու համար, արտադրությունում որակի վերահսկման նպատակով կրկնակի անալիզների անցկացման հետ կապված, կամ կլինիկական լաբորատորիաներում։
Զարգացած տնտեսությամբ երկրներում քիմիկ գիտնականները սովորաբար աշխատում են երեք խոշորագույն ոլորտներում. գիտահետազոտական ինստիտուտներ, արդյունաբերություն (մասնավորապես `քիմիական և դեղագործական), ինչպես նաև պետական քիմիական կամ կենսաքիմիական լաբորատորիաներում:Քիմիայի գիտությունը, որպես կանոն, բաժանվում է մի քանի հիմնական բաժինների։ Բացի այդ, առանձնացվել են քիմիայի մի շարք խոշոր միջդիսցիպլինար և ավելի մասնագիտացված ոլորտներ։ Կան շատ խաչմերուկներ քիմիա գիտության տարբեր ճյուղերի միջև, ինչպես նաև այլ բնագիտական գիտությունների որոշ բաժինների միջև, ինչպիսիք են կենսաբանությունը, բժշկությունը, ֆիզիկան, ռադիոլոգիան և այլն։
Քիմիկոսները կարող են լինել մասնագիտական ընկերությունների անդամներ, որոնք մասնագիտանում են քիմիայի գիտության տարբեր հարցերում և ասպեկտներում, օրինակ՝ քիմիայի թագավորական ընկերությունը Միացյալ Թագավորությունում, կամ ամերիկյան քիմիկների ընկերությունը Միացյալ Նահանգներում։
Քիմիկոս գիտնականներին տրված բարձրագույն պարգևը Քիմիայի Նոբելյան մրցանակն է, որը 1901 թվականից շնորհվում է Շվեդիայի գիտությունների ակադեմիայի կողմից։
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.