From Wikipedia, the free encyclopedia
Կապույտը (թեխելեթը) հուդայականության մեջ, հուդայականության սուրբ գույնն է։ Այն կապույտ կամ մանուշակագույն է ներկված։
Իրենց ոչ հրեա հարևանների պես Միջին արևելքի հրեաները իրենց դռների կողափայտերը և տների մնացած մասերը ներկել են թեխելեթ (կապտամանուշակագույն) ներկանյութով, զարդարել իրենց երեխաներին թեխելեթ ժապավեններով և նշաններով։ Օգտագործել են այդ գույնի պաշտպանիչ թալիսմաններ[1]։
Թորայում իսրայելցիներին հրամայվում է իրենց հագուստների անկյուններում պատրաստել ծոպիկներ՝ թզիթզիթներ, և հյուսել ծոպերը «ոլորված (թեխելեթ) կապույտ թելերով»[2][3]։ Բանավոր զրույցներն ասում են, որ հնագույն ժամանակներում կապույտ թելերը պատրաստվել են միջերկրածովյա խեցիներից ստացված ներկով և րաբբիական գրականության մեջ կոչվել է հիլազոն[4]։ Այս գույնին նայելն օգնել է մեդիտացիային՝ պատկերացում տալով մեզ «երկնքի մաքրության պես շափյուղայի սալահատակի» մասին, որն Աստծո Գահի նմանությամբ է[5]։ Խորանի բազմաթիվ իրեր, օրինակ՝ շարժական սրբավայրը անապատում, ինչպիսին է մենորան, շատ անոթներ, Ուխտի տապանակը, ծածկվել է կապտամանուշակագույն կտորով, երբ տեղից տեղ են տարվում[6]։
Այն պատկերացվել է որպես հավասարակշռություն, քանի որ դրա երանգը ենթադրում է ստվեր՝ սպիտակի և սևի, օրվա և երեկոյան միջև[7]։
Իսրայելի դրոշին սպիտակ ետին պլանի վրա երկու կապույտ շերտերն են և Դավթի կապույտ աստղ։ Քանի որ այն զուգորդվում է Իսրայելի Պետության հետ, կապույտը շատ տարածված է ժամանակակից հրեական դիզայնում[8]։ Ժամանակակից տալլիտոտը, հատկապես կրոնական սիոնիստ հրեաների կիրառած, հաճախ սպիտակ ֆոնի վրա ունի կապույտ շերտեր՝ ի տարբերություն Հարեդի համայնքներում տարածված սև շերտերի։
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.