From Wikipedia, the free encyclopedia
Ադրբեջանի ռազմաօդային ուժերը (հապավումը՝ ՌՕՈՒ), որոնց հաճախ անվանում են նաև Ադրբեջանի ռազմաօդային և հակաօդային պաշտպանության ուժեր (ադրբ.՝ Azərbaycan hərbi hava qüvvələri) Ադրբեջանի զինված ուժերի օդային և հակաօդային պաշտպանության ուժերն են։
Ադրբեջանի ռազմաօդային ուժեր | |
---|---|
![]() | |
![]() Ադրբեջանի ռազմաօդային ուժերի էմբլեմ | |
Ընդհանուր տեղեկություն | |
Տեսակ | ռազմա-օդային ուժեր |
Երկիր | Ադրբեջանի հանրապետություն |
Ենթարկոում | Ադրբեջանի զինված ուժեր |
Մտնում է | Ադրբեջանի զինված ուժեր և Ադրբեջանի հակաօդային պաշտպանության զորքեր |
Թվակազմ | 12, 000 անձնակազմ, ~220 օդանավ (IISS 2014) |
. | |
Տեղաբաշխում | Նասոսնայա ռազմաօդային բազա (Սումգաիթ քաղաքի մերձակայքում) |
Շրաբ | Բաքու, Ադրբեջան |
Թալիսման | ![]() |
Ստեղծվեց | 1992 |
Ճակատամարտեր | Արցախյան հակամարտություն, Արցախա-ադրբեջանական սահմանային պատերազմ (2016) և Հայ-ադրբեջանական ընդհարումներ (հուլիս, 2020) |
Հրամանատարներ | |
Ներկա հրամանատար | գեներալ-մայոր Ռամիզ Թահիրով[1] |
Արդի ժամանակաշրջանում ռազմաօդային ուժերը գնալով ավելի մեծ դեր են խաղում պատերազմական գործողությունների մեջ։ Այս առումով բացառություն չեն կազմելու նաև Ադրբեջանի ռազմաօդային ուժերը, որոնց զարգացմանը Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը մշտապես մեծ ուշադրություն է հատկացրել։
Ըստ ադրբեջանական կողմի՝ ներկայիս ռազմաօդային ուժերի (ՌՕՈՒ) արմատները հասնում են մինչև 1918 թվականի հունիսի 26-ը, երբ Ադրբեջանի Դեմոկրատական հանրապետությունը գնեց իր առաջին ռազմական օդանավը։ 1991 թվականին անկախություն ձեռք բերելուց հետո, Ադրբեջանի բախտը մեծապես բերեց նաև ռազմաօդային ուժեր ստեղծելու և զարգացնելու առումով, քանզի նրան անցած տարածքներում էին տեղակայված փլուզված Խորհրդային Միության ռազմաօդային ուժերի և հակաօդային պաշտպանության բազմաթիվ զորամասեր[2]։
2006 թվականի դրությամբ Ադրբեջանի ռազմաօդային ուժերի անձնակազմի թվաքանակը կազմել է 7900 զինծառայող[3].
ՄիԳ-29-ը համարվում է Ադրբեջանի ռազմաօդային ուժերի (AzAF) ստանդարտ օդանավ[4]։
Ըստ Brinkster.net տեղեկատվական կայքի հաղորդման՝ 2004 թվականի հոկտեմբերի դրությամբ Ադրբեջանի ռազմաօդային և հակաօդային պաշտպանության ուժերը բաղկացած էին հետևյալ զորամասերից ու ստորաբաժանումներից.
Որոշ տվյալներով՝ Ադրբեջանի ՀՕՊ-ի կազմի մեջ մտնում են՝
Բացի այդ, կային այլ ռազմաօդային բազաներ, ներառյալ՝
Հաշվի առնելով ադրբեջանական զանգվածային լրատվամիջոցներում առկա տեղեկությունները Ադրբեջանի ՌՕՈՒ-ի ստանդարտ օդանավը հանդիսացող ՄիԳ-29-ները (տես «Azerbaijan shows 4th generation MiG-29 multirole fighter jets»։ Today.az։ March 29, 2007։ Վերցված է 2012-06-21) տեղեկայաված են վերը թվարկվածներից հենց վերջին երկու ռազմաօդային բազաներում։
Կա նաև
Ադրբեջանցի օդաչուները ուսումնավարժական դասընթացներ են անցնում Ադրբեջանի ռազմաօդային դպրոցում, ապա` իրենց հմտությունները զարգացնում իրենց զորամասերում։ Ադրբեջանը լայնածավալ ուսումնավարժական գործունեություն է իրականացնում իր օդաչուների համար Թուրքիայի, ԱՄՆ-ի, Ուկրաինայի և մի շարք այլ արևմտյան երկրների հետ։ Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերի ակադեմիան մեծագույն դեր է խաղում Ադրբեջանի օդաչուների կատարելագործման գործում։ Ադրբեջանցի օդաչուները հատկապես լայն ուսուցում են անցնում Ուկրաինայի օդաչուների ռազմական դպրոցում[5]։
Ըստ ռուսաստանցի ռազմաքաղաքական վերլուծաբան Ալեքսանդր Խրամչիխինի՝ Ադրբեջանի ռազմաօդային ուժերը (ՌՕՈՒ) ներառում են հետևյալ զորամասերը.[6]
Ինքնաթիռ | Արտադրող պետություն | Տիպ | Պատկեր | Քանակություն | Աղբյուր |
---|---|---|---|---|---|
Մարտական ինքնաթիռներ | |||||
ՄիԳ-29 ՄիԳ-29ՈՒԲ՝ ուսումնամարտական |
![]() |
բազմանպատակ ինքնաթիռ ուսումնամարտական կործանիչ |
![]() |
14[6][7][8] | 14 միավոր ՄիԳ-29 գնվել և արդիականացվել են Ուկրաինայում 2006—2007 թվականներին։ 2 միավոր ՄիԳ-29ՈՒԲ մատակարարվել են Ուկրաինայից 2009 և 2011 թվականներին[9]։ |
ՄիԳ-25Պ ՄիԳ-25ՊԴ ՄիԳ-25ՌԲ |
![]() |
կործանիչ-կալանիչ կործանիչ-կալանիչ մարտավարական հետախույզ-ռմբակոծիչ |
![]() |
Մինչև 20 միավոր պահեստավորված պահպանվում են (10 ՄիԳ-25, 6 ՄիԳ-25ՊԴ, 4 ՄիԳ-25ՌԲ)[10][11] | 1998 թվականին 8 միավոր ՄիԳ-25 է գնվել Հայաստանի դաշնակից պետություն Ղազախստանից։ 2014 թվականին պլանավորվում էր արդիականացնել և վերադարձնել ՌՕՈՒ-ի կազմի մեջ[12] |
Սու-24 | ![]() |
Ռազմաճակատային ռմբակոծիչ | ![]() |
2[13] | Որոշ տեղեկությունների համաձայն՝ առավել հավանական է, որ դրանք մարտունակ չեն[13] |
Սու-17
Սու-17ՈՒԲ |
![]() |
Կործանիչ-ռմբակոծիչ | 5 | Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ հավանական է, որ բոլորն էլ անմարտունակ են կամ հանված են Ադրբեջանի ՌՕՈՒ-ի սպառազինությունից։ Բազավորվում է Քյուրդամիր ավիաբազայում | |
Սու-25
Սու-25ՈՒԲ |
![]() ![]() |
գրոհիչ ուսումնա-մարտական գրոհիչ |
16[13]
3[13] |
Բազավորվում է Քյուրդամիր ավիաբազայում։ Վրաստանից 2002 թվականին մատակարարվել է 6 միավոր Սու-25Տ, ևս 6 միավոր Սու-25 և 1 միավոր Սու-25ՈՒԲ փոպանցվել են 2005 թվականին։ 2009—2012 թվականներին Հայաստանի դաշնակից պետությունում՝ Բելառուսում Ադրբեջանը ձեռք է բերել ևս 6 միավոր Սու-25 գրոհիչ ինքնաթիռ։ | |
Ուսումնա-վարժական ինքնաթիռներ | |||||
Աէրո Լ-29 Դելֆին | Կաղապար:CZS | ուսումնա-վարժական | ![]() |
28[14] | Բազավորվում է Քյուրդամիր ավիաբազայում։ |
Աէրո Լ-39 Ալբատրոս | Կաղապար:CZS | ուսումնա-վարժական | ![]() |
12[13] | Բազավորվում են Քյուրդամիր ավիաբազայում։ |
Հարվածային ուղղաթիռներ | |||||
Մի-24 Մի-24Գ |
![]() ![]() ![]() ![]() |
Հարվածային բազմանպատակ ուղղաթիռ Հարվածային բազմանպատակ ուղղաթիռ |
![]() |
26[13] 12[15] |
Մի-24Գ — Մի-24Կ ուղղաթիռի ձևափոխումն է, արտադրվել է Հարավաֆրիկյան հանրապետության Advanced Technologies & Engineering (ATE) ընկերության, Ուկրաինայի «Կոնոտոպի ավիանորոգման ձեռնարկություն» («Авиакон») և «Կիևի պետական կոնստրուկտորական բյուրո»յի («Луч») կողմից՝ Ադրբեջանի ռազմադային ուժերի համար՝ 2010—2011 թվականներին։ Ըստ արտադրողների նոմեկլատուրայի կոչվել է Մի-24 Super Hind Mk.4[16]. |
Փոխադրական ուղղաթիռներ | |||||
Մի-2 | ![]() |
Թեթև տրանսպորտային | Պատկեր:Barkol Mil mi-2.jpg | 7[14] | |
Մի-8 | ![]() ![]() |
Տրանսպորտային-մարտական | ![]() |
13[14] | |
Մի-8, Մի-17-1Վ | ![]() |
Տրանսպորտային-մարտական | ![]() |
>20[17] | Մատակարարվել են 2010—2014 թվականներին[9]։ |
Փոխադրական ինքնաթիռներ | |||||
Ան-12 | ![]() |
Ռազմափոխադրական | ![]() |
1[7] | |
Յակ-40 | ![]() |
Ուղևորատար | ![]() |
3[7] | |
ԱՕԹՍ-ներ՝ անօդաչու թռչող սարքեր | |||||
Օրբիտեր՝ անօդաչու թռչող սարք (ԱՕԹՍ) Orbiter2M | ![]() ![]() |
Հետախուզական | ավելի քան 60 միավոր | [18] Արտադրվում է Ադրբեջանում | |
Հերոն ՏՊ՝ անօդաչու սարք (ԱՕԹՍ) Heron TP | ![]() |
Հարվածային և հետախուզական | ![]() |
10 միավոր գնվել է 2011 թվականին | [19] |
Սըրչեր2՝ անօդաչու թռչող սարք (ԱՕԹՍ), Searcher2 | ![]() |
Հետախուզական | ![]() |
10 միավոր գնվել է 2011 թվականին | [19] |
Աէրոստաթ՝ Աէրոնավտիկս Աէրոստար, Aeronautics Aerostar]] | ![]() ![]() |
Հետախուզական | 4[13] | Արտադրվում է Ադրբեջանում | |
Էլբիթ Հերմես 450՝ Elbit Hermes 450 | ![]() |
Հարվածային և հետախուզական | ![]() |
15 | |
Էլբիթ Հերմես 900 | ![]() |
Հետախուզական | 15[20] | ||
IAI Harop կամ IAI Harpy 2 | ![]() |
Հետախուզահարվածային | ![]() |
շուրջ 100 միավոր? | նախագծվել է իսրայելական Israel Aerospace Industries կազմակերպության կողմից՝ 2001-ից 2005 թվականները։ Առաջին փորձնական թռիչքը իրականացվել է Նեգև անապատում գտնվող ռազմական օդանավակայանից, 2003 թվականի աշնանը[21]։ «Harop» ԱԹՍ-ն առաջին անգամ ներկայացվել է Aero-India 2009 ցուցահանդեսում։ ԱԹՍ-ն ստեղծվել է նրա նախորդ հարվածային IAI Harpy սարքի կիրառման փորձի գնահատումից հետո։ Նրա վրա տեղադրված է ռադիոլոկացիոն կայան և բարձր թույլտվությամբ թվային տեսախցիկ 360 աստիճան տեսադաշտով[22]։ |
Ըստ ռուսաստանցի ռազմաքաղաքական վերլուծաբան Ալեքսանդր Խրամչիխինի՝ Ադրբեջանի ռազմաօդային ուժերը (ՌՕՈՒ) 843-րդ խառը ավիացիոն զորագունդը («Ղալա» ռազմաօդային բազա), 416-րդ կործանիչ-ռմբակոծիչ (Քյուրդամիր), 408-րդ կործանիչ (Զեյնալաբդին-Նասոսնի), 422-րդ հետախուզական (Դալյար), 115-րդ ուսումնական (Սանգաչալը) և փոխադրական (Զեյնալաբդին-Նասոսնի) էսկադրիլիաները բոլորը միասին իրենց սպառազինության մեջ ունեն հետևյալ ավիացիոն մարտական տեխնիկան.[6]
Ըստ Խրամչիխինի տվյալների՝ հարաբերականորեն արդիական են սոսկ ՄիԳ-29-ները և Սու-25-ները, արդիականացված են 6 միավոր ՄիԳ-25ՊԴ կալանիչները և 4 միավոր ՄիԳ-25ՌԲ կալանիչները։ Մնացած ինքնաթիռների մարտունակությունը հարցականի տակ է։ Հավանական է, բոլոր Սու-24-ները, Սու-17-ները, ՄիԳ-21-ները և ՄիԳ-25-ների մեծ մասը դուրս է հանված ՌՕՈՒ-ի կազմից` առանց վերադարձի հնարավորության[6]։
ՌՕՈՒ-ի կազմում կա նաև հետևյալ ավիացիոն տեխնիկան[6]՝
Մեկնաբանություն. Հարձակողական մարտական ինքնաթիռների թիվը 94 միավոր է, ըստ Խրամչիխինի` բաց աղբյուրներից քաղված տվյալների, դրան ավելացնենք նաև չեխական Լ-39 ուսումնական ինքնաթիռները, որոնք լիովին ի վիճակի են մարտական խնդիրներ կատարելու, Ադրբեջանի քվոտան մարտական ինքնաթիռների գծով (100 միավոր) գերազանցված կտեսնենք 17 միավորով։ Ուղղաթիռների գծով Ադրբեջանն իր քվոտան (50 միավոր) գերազանցում է ոչ պակաս քան 3 անգամ[6]։
Ի դեպ, ի թիվս մի շարք բացթողումների, Ալեքսանդր Խրամչիխինը տեղյակ չի եղել նաև Ադրբեջանի ՌՕՈՒ-ում առկա «Հարոփ» (IAI Harop) անօդաչու թռչող սարքերի մասին։
Կամիկաձե-ԱՕԹՍ-ները նոր մահաբեր զենք են, որոնց առաջին անգամ լայնորեն կիրառումը մեծ առավելություն էր տալիս ագրեսոր կողմին` Ադրբեջանին։ Սակայն հայկական կողմին հաջողվեց վայր գցել կամ վայր իջեցնել 12 տարատեսակ ԱՕԹՍ։ Այնուամենայնիվ, Ադրբեջանի ԱՕԹՍ-ներին հաջողվեց որոշակի վնասներ պատճառել հայկական կողմին։ Կամիկաձե-ԱՕԹՍ-ի զոհ դարձավ նաև Մարտակերտի շրջանի տարածք հասած Սիսիանի երկրապահ-կամավորների ավտոբուսը, որտեղ զոհվեցին հայ քաջարի 6 կամավորականներ։ Զուտ պատահականությամբ ԱՕԹՍ-ի զոհ չդարձավ նաև հայ լրագրողների ավտոբուսը, որից տասնյակ մետր հեռավորության վրա ընկավ երկնքից սրընթաց գրոհի իջած մահաբեր սարքը։ Պարզվեց, որ հարվածային այդ սարքերը իսրայելական IAI Harop-ներ են, որոնք արտադրել է «Israel Aerospace Industries» ռազմաօդային կոնցեռնի «Տաասիա Ավիրիտ» ռազմարդյունաբերական ընկերությունը։ Նաև համացանցում հայտնվեց հայկական ռազմական դիրքերը գրոհող իսրայելական ԱՕԹՍ-ի տեսանկարահանությունը։ Իսրայելական «Հարոփ» ԱՕԹՍ-ը իսկական կամիկաձե է, որը, ի տարբերություն հայտնի ամերիկյան «Փրիդեյթըր» (Predator) ԱՕԹՍ-ի, որը հակառակորդի թիրախների վրա արձակում է իր վրա տեղակայված «Հելֆայըր» (Hellfire) հրթիռները, հենց ինքն է նպատակաուղղվում դեպի թիրախը և ոչնչացնում է վերջինիս` երկնքից քարի նման ընկնելով նրա վրա։ Իսրայելական այդ 135 կգ-անոց ԱՕԹՍ-ները օդ են բաց թողնվում թվով 12 հատուկ շարժական կոնտեյներներից, որոնք գտնվում են բեռնատար մեքենայի վրա։ Ցամաքային թիրախները գրոհելու համար այդ ԱՕԹՍ-ն ունի 15-ից 23 կգ-անոց մարտագլխիկ։ ԱՕԹՍ-ը օդում շարժվում է պրոպելլերի օգնությամբ, կարող է 6 ժամ լինել երկնքում` փնտրելով նպատակակետեր։ «Հարոփը» կարող է գործել մեծ բարձրությունների վրա, ինչը ընդլայնում է նրա տեսադաշտը և նվազեցնում իր նկատելիությունն ու ոչնչացման հավանականությունը։ Նպատակակետը գտնելուն և ընտրելուն պես` դրոնը ցած է ընկնում` նրա վրա տանելով իր մահաբեր պայթուցիկ լիցքը։ Իսկ եթե թռիչքի ընթացքում չի հաջողվում ոչնչացման ենթակա նպատակակետ գտնել, ապա դրոնը հետ է վերադառնում իր արձակման վայր։ Քառօրյա պատերազմում առաջին անգամ կիրառված կամիկաձե-ԱՕԹՍ-ները փորձարկում անցան իրական պատերազմական գործողություններում` հետագա ավելի մեծ պատերազմում լայնորեն կիրառվելու համար[23]։ Ըստ Harop-ների արտադրողի` Israel Aerospace Industries-ի պաշտոնական կայքի տվյալների` այդ ԱՕԹՍ-ը կարող է հեռակառավարվել կամ ինքնանպատակաուղղվել դեպի թիրախը` սեփական ռադարի օգնությամբ կամ էլ գետնից արձակվող ռադիոճառագայթները որսալու շնորհիվ[23]։ Harop-ը համարվում է հակառակորդի Հակաօդային պաշտպանության դեմ պայքարի հիանալի միջոց, քանզի այդ դրոնի փոքր չափսերը թույլ են տալիս խուսափել ցամաքային ռադարների կողմից հայտնաբերվելուց[23]։ «Հարոփը» համարվում է «Հարփի» (Harpy) դրոնի կատարելագործված տարբերակը, որը հեռակառավարման հնարավորություն չի ունեցել։ Ի դեպ, իսրայելական հետախուզական ԱՕԹՍ-ները կիրառվել են Ադրբեջանի կողմից նաև այլ հարևան պետությունների դեմ։ Օրինակ` 2014թ. օգոստոսին Ադրբեջանի տարածքից Իրանի օդային տարածք էր ներթափանցել իսրայելական հետախուզական ԱՕԹՍ-ներից մեկը։ Համենայն դեպս, հայտնաբերվել էր այդ մեկը[23]։
2009 թվականի փետրվարի 11-ին Ադրբեջանի ռազմաօդային ուժերի հրամանատարը՝ գեներալ-լեյտենանտ Ռահիլ Ռզաևը սպանվեց իր տան մոտակայքում[24]։ Ռզաևը, ըստ որոշ տեղեկությունների, մահից առաջ սերտորեն բանակցում էր ԱՄՆ-ի հետ՝ իր ենթակա ռազմաօդային ուժերի արդիականացման և արևմտականացման համար, հնարավոր է, ներառելով ԱՄՆ-ից կործանիչ օդանավերի հավանական գնումը[25]։ Հավանական է, ռուսական հատուկ ծառայությունները, Ադրբեջանը չկորցնելու մտահոգությամբ, ոչնչացրեցին ադրբեջանական զինված ուժերը դեպի արևմուտք տանող և ռուսական ազդեցությունից կտրող այդ զինվորականին։ Ադրբեջանի ռազմաօդային ուժերի հրամանատարի պաշտոնը թափուր մնաց, մինչև որ 2009 թվականի դեկտեմբերին այդ պաշտոնին նշանակվեց Մեհտիևը[26]։
2010 թվականի մարտի 3-ին Ադրբեջանի ռազմաօդային ուժերի Սու-25 ինքնաթիռը կործանվեց Ադրբեջանի արևմուտքում գտնվող Թովուզի շրջանում[27]։ Ինքնաթիռի օդաչուն՝ Ֆամիլ Մամեդլին զոհվեց։ Երկար ժամանակ հետաքննություն էր վարվում, այդ օդային աղետի պատճառները պարզելու համար։
2011 թվականի փետրվարի 3-ին Ադրբեջանի ՌՕՈՒ-ի մեկ այլ ինքնաթիռ՝ Սու-25ՈՒԲ կործանվեց Ադրբեջանի Քյուրդամիրի շրջանի երկնքում։ Անձնակազմի երկու անդամներն էլ, ըստ Ադրբեջանի ՊՆ մամլո ծառայության պետի հաղորդագրության, ողջ մնացին[28][29][30][31]։
Կատեգորիաներ | Գեներալներ | Ավագ սպաներ | Կրտսեր սպաներ | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ուսադիր | ||||||||||
Ադրբեջանական կոչում | General-Polkovnik | General-Leytenant | General-Mayor | Polkovnik | Polkovnik-Leytenant | Mayor | Kapitan | Baş Leytenant | Leytenant | Kiçik Leytenant |
Համապատասխան հայկական կոչում | Գեներալ-գնդապետ | Գեներալ-լեյտենանտ | Գեներալ-մայոր | Գնդապետ | Փոխգնդապետ | Մայոր | Կապիտան | Ավագ լեյտենանտ | Լեյտենանտ | Կրտսեր լեյտենանտ |
Կատեգորիաներ | Ենթասպաներ | Սերժանտներ | Զինվորներ | |||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ուսադիր | ||||||||
Ադրբեջանական կոչում | Baş Gizir | Gizir | Kiçik Gizir | Baş Çavuş | Çavuş | Kiçik Çavuş | Baş 'Əsgər | Siravi |
Համապատասխան հայկական կոչում | Ավագ ենթասպա | Ենթասպա | Ավագ | Ավագ սերժանտ | Սերժանտ | Կրտսեր սերժանտ | Եֆրեյտոր | Շարքային |
Հակաօդային պաշտպանությունը, լինելով առանձին զորատեսակ, կազմակերպչական առումով մնում է Ադրբեջանի ռազմաօդային ուժերի կազմում և հանդիսանում Ադրբեջանի զինված ուժերի երեք հիմնական բաղադրիչներից մեկը[1]։ Փաստացիորեն 1990 թվականից Ռուսաստանը Ադրբեջանին էր թողել վերջինիս տարածքում դեռևս Սառը պատերազմի ժամանակներից գործող հակաօդային պաշտպանության (ՀՕՊ) զորամասերը։
Որոշ տվյալներով՝ Ադրբեջանի ՀՕՊ-ի կազմի մեջ մտնում են՝
Մեքենան | Ծագումը | Տարբերակները | Թիվը | Ծանոթագրություններ |
---|---|---|---|---|
Բարաք 8 | ![]() |
Barak-8[32] | 2 | 150 հրթիռ |
Ս-300 (հրթիռ) | ![]() |
S-300ՊՄՈՒ2 Ֆավորիտ | 2 համակարգ[33] | մասն է կազմում $300 միլիոն արժողությամբ գործարքի[33] |
Ս-200 Անգարա/Վեգա/Դուբնա | ![]() |
Ս-200 Անգարա | ||
Ս-125 Նևա/Պեչորա | ![]() |
Պեչորա-2ՏՄ | 27 համակարգ | Արդիականացրել է Բելառուսը |
ՏՈՐ հրթիռային համակարգ | ![]() |
Տոր-2ՄԵ | Մի քանի մարտկոց[34] | |
ԲՈՒԿ հրթիռային համակարգ | ![]() ![]() |
Բուկ-ՄԲ | 1[33] | |
9Կ33 Օսա | ![]() |
Օսա-1Տ | 80 | Արդիականացրել է Բելառուսը |
9Կ35 Ստրելա-10 | ![]() |
9Կ35 | 54 | |
9Կ38 Իգլա | ![]() |
ՍԱ-24 Իգլա-Ս | 300 արձակման կայանքներ 1500 հրթիռներով[33][35] |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.