wjes w Budyskim wokrjesu, gmejnski dźěl Łaza From Wikipedia, the free encyclopedia
Šćeńca (němsce Steinitz) je hornjołužiska wjes z 304 wobydlerjemi,[2] kotraž słuša wot lěta 1994 k Łazowskej gmejnje.
| |||||
gmejna: | Łaz | ||||
zagmejnowanje: | 1994 | ||||
wobydlerstwo: | 304 (31. decembra 2016)[1] | ||||
wysokosć: | 132 metrow n.m.hł. | ||||
51.34416666666714.377777777778132 | |||||
póstowe čisło: | 02999 | ||||
předwólba: | 035724 | ||||
wotwodźene słowa: |
| ||||
Kamjentnej křižej w Šćeńcy | |||||
wikidata: Šćeńca (Q2340999) |
Šćeńca leži něhdźe 14 km juhowuchodnje Wojerec a 18 km sewjernje Budyšina w krajinje hornjołužiskeje hole a hatow njedaloko Małeje Sprjewje. Wuchodnje wsy rozpřestrěwa so Minakałska hola, jedyn z najwjetšich lěsow Hornjeje Łužicy. Južnje namaka so hora Dubowc (161 m).
Susodne wsy su Bjedrichecy a Mortkow w sewjeru, Wysoka w juhowuchodźe, Kamjenej w juhozapadźe a Stróža w zapadźe.
Najstarše namakanki na Šćeńčanskich honach pochadźeja z pózdnjeje kamjentneje doby. W bliskosći dźensnišeho hrodu běše w železowej dobje pohrjebnišćo. Pola wurywanja w lěće 1938 namakachu tam tři popjelnicy, wósom pódlanskich sudobjow a bronzowy pjeršćeń. Na druhim pohrjebnišću sewjernje wsy namakachu w lětomaj 1924/25 cyłkownje 32 rowow, zdźěla tež z sudobjemi a pjeršćenjemi. Na kopcu zapadnje Małeje Sprjewje wurywachu nimo toho powostanki srjedźowěkowskeho sydlišća.
W srjedźowěku bě tule křižowanišćo mjez wažnymaj wikowanskimaj pućomaj. Z Hodźija wjedźeše stara dróha přez Stróžišćo do Mužakowskeho směra. Młódša wikowanska dróha zwjazowaše Budyšin z Wojerecami a Grodkom. Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1306 jako Steinicz. Mjeno pochadźa snadź wot staroserbskeje formy Stajnica za městno, hdźež běše konjenc („staj(a)“).
Šćeńca, kotraž je sydlerskostawiznisce pućowc, započa so hakle kónc 13. lětstotka wuwiwać a słušeše w lěće 1343 k Łazowskej wosadźe. Wot 15. do 17. lětstotka běše wjes we wobsydstwje knjezow von Schreibersdorf, kiž w lěće 1672 tež kilometer wuchodnje ležacy wudwór Kołpicu kupichu.
Po Wienskim kongresu lěta 1815 přińdźe wjeska kaž cyły sewjer Hornjeje Łužicy k Pruskej. Hranica ze Sakskej běžeše hač do lěta 1945 južnje wot Šćeńcy přez Dubič. 1819 dóńdźe Šćeńčanske kubło k prěnjemu razej do byrgarskeho wobsydstwa, jako je překupc Andreas Jordan z Frankobroda nad Wódru kupi. Alwin Kluge pozdźišo kuble w Šćeńcy a Kołpicy ze susodnym Wysočanskim hońtwjerskim hrodom zjednoći.
Po rólnej reformje lěta 1946 wottorhachu wuswojeny knježi dom w lěće 1947, mjeztym zo Kołpičanski wudwór stejo wosta.
Hač do lěta 1994 bě Šćeńca samostatna gmejna z wjesnym dźělom Kołpicu, potom so do Łaza zagmejnowa.
Podaća po cencusu 2011; staw: 9.5.2011[3] | Šćeńca | gmejna |
---|---|---|
ličba wobydlerjow | 329 | 5712 |
ličba domjacnosćow | 128 | 2467 |
wosoby na domjacnosć | 2,6 | 2,3 |
swójby | 107 | 1823 |
bydlenske twarjenja | 99 | 1735 |
bydlenska přestrjeń na wosobu (m²) | 37,9 | 41,6 |
přerězna staroba w lětach | 45,1 | 47,0 |
kwocient młodostnycha | 20 | 21 |
kwocient starychb | 25 | 37 |
podźěl prózdne stejacych bydlenjow | 4,5 % | 3,9 % |
a: poměr ličby wosobow pod 18 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65 b: poměr ličby wosobow nad 65 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65 |
Po Arnošta Mukowej statistice měješe Šćeńca we 1880tych lětach 281 wobydlerjow, mjez nimi 278 Serbow (99 %) a jenož třo Němcy.[4] Arnošt Černik zwěsći 1956 serbskorěčny podźěl wobydlerstwa Šćeńčanskeje gmejny wot hišće 53,2 %.[5]
W lěće 1925 bě mjez 289 wobydlerjemi 254 ewangelskich. Ewangelscy wěriwi słušeja znajmjeńša ze 16. lětstotka k Rakečanskej wosadźe.
Při křižowanišćo wosrjedź wsy stejitej srjedźowěkowskej kamjentnej křižej, kiž buštej wšak hakle w 1930tych lětach tam nastajenej. Na mjeńšim kamjenju je mječ zarěznjeny.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.