From Wikipedia, the free encyclopedia
A salamántiga rabilonga,[2] salamántiga galega[3][4] ou saramaganta[4] (Chioglossa lusitanica) é unha especie de anfibio urodelo da familia dos salamándridos (Salamandridae), a única do xénero Chioglossa, endémica do noroeste da Península Ibérica (Galicia, Asturias e norte de Portugal, país no que chega até o Texo).
Salamántiga rabilonga Chioglossa lusitanica | |||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() Salamántiga rabilonga | |||||||||||||||||
Estado de conservación | |||||||||||||||||
![]() Vulnerable[1] | |||||||||||||||||
Clasificación científica | |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
Nome binomial | |||||||||||||||||
Chioglossa lusitanica Bocage, 1864 | |||||||||||||||||
![]() Distribución da salamántiga galega |
É un salamándrido pequeno, alongado e esvelto cun rabo moi longo, que pode amputarse como o dos lagartos. Malia recibir tamén ocasionalmente os nomes de salamántiga galega,[4] ou de píntega rabilonga ou galega, non ten pintas á diferenza da píntega común (Salamandra salamandra).
O corpo de Chioglossa lusitanica, de pequeno tamaño, é moi alongado. En total mide de 12 a 15 cm de lonxitude (máximo de 16 cm ou máis), dos que case os dous terzos corresponden á cola.[4][5]
Os ollos son grandes e saíntes.[4][5]
O tronco presenta 10 ou 11 sucos laterais, que continúan pola cola, cada vez menos pronunciados.[5]
As extremidades son de reducido tamaño.[4][5]
A súa pel é moi lisa, co dorso moi escuro, de cor parda broncínea, case negra, con dúas liñas lonxitudinais de contornos irregulares de cor parda dourada, que percorren o tronco e se unen nunha na base da cola, que é moi longa (chega medir dúas veces e media o tamaño do tronco), ao que aluden algúns dos seus nomes populares galegos.[3][4][6]
Moi vivaz, é máis activa durante a noite.[4] É semiterrestre e áchase baixo pedras, entre os musgos ou follas secas, sempre preto de arroios con auga corrente e limpia.[4] En terra desprázase moi rápido, como se fose un lagarto.
Coa súa lingua evaxinábel e protráctil, captura pequenas arañas, lesmas, coleópteros e outros insectos para alimentarse.[4]
As femias poñen entre 12 e 17 ovos de cor branca e duns 11 mm de diámetro, baixo pedras en regatos de pouca corrente ou en minas de auga; as postas non adoitan encontrarse preto dos regatos onde viven os adultos.[4]
As larvas nacen de 6 a 9 semanas tras o amplexo.[Cómpre referencia] Son moi alongadas e sen crista dorsal, a crista caudal nace na raíz da cola e a punda desta ten forma arredondada. Antes de chegaren á metamorfose adoitan alcanzar 4 ou 5 cm de lonxitude, aínda que se non a fan no primeiro ano de vida, poden chegar até os 7 cm.[4]
As branquias están pouco desenvolvidas e a cola está comprimida lateralmente. Pouco pigmentadas ao naceren van escurecendo coa idade, sendo moi escuras as que pasan o invierno nese estado larvario. A maioría dos individuos metamorfoséanse no primeiro ano, pero poden tardar dous en facelo.[7]
É unha especie característica das rexións de media e baixa altitude, onde haxa regos de auga limpa e suficientemente oxixenada, e con abundante vexetación nas súas beiras. En lugares húmidos, como bosques caducifolios con zonas sombrías, poden afastarse algo dos cursos de auga.[4] Rara vez aparecen por riba dos 1 000 m. Habita zonas de clima atlántico moi húmido. Por iso é escasa no SE da provincia de Ourense, faltando nas zonas máis secas desa zona.[8]
O xénero Chioglossa foi descrito por primeira vez en 1864 polo zoólogo e político portugués José Vicente Barbosa du Bocage, director da entón Secção Zoológica do Museo de Lisboa. E a súa única especie, Chioglossa lusitanica, describiuna o mesmo autor no mesmo ano.
As descricións do xénero e da especie foron publicadas nas revistas Proceedings of the Scientific Meetings of the Zoological Society of London e na Revue et Magasin de Zoologie Pure et Apliquée en 1864, no traballo titulado, nesta última, "Note sur un nouveau batracien du Portugal, Chioglossa lusitanica, et sur une grenouille nouvelle de l'Afrique occidentale".[9]
O nome científico Chioglossa está formado polo elemento do latín científico chio-, tirado da raíz do termo do grego antigo χιών, χιῶνος chiṓn, chiṍnos, "neve", e a palabra do grego antigo γλῶσσα glõssa, "lingua".[10]
En canto ao epíteto específico, lusitanica, provén do latín Lusitania, -ae, literalmente, "de Lusitania", antiga provincia romana que comprendía gran parte do actual Portugal; literalmente "de Lusitania".[10]
Existen dúas subespecies:
Ademais de pola área de distribución, diferéncianse porque a subespecie setentrional ten as patas e os dedos máis longos.[12]
Chiglossa lusitanica é só relativamente abundante nas zonas coas mellores condicións en canto a limpeza das augas e dos bosques caducifolios mellor conservados,[4] e por iso é unha especie protexida polo Convenio relativo á Conservación da Vida Silvestre e do Medio Natural de Europa (Convenio de Berna) e aparece no Real Decreto 439/1990, que regula o catálogo de especies ameazadas en España.
Catalogada como "vulnerábel" na Lista vermella da IUCN, as súas maiores ameazas son a contaminación por produtos agroquímicos, perda do hábitat boscoso adxacente aos arroios, detracción de auga para rega e outros usos, canalizacións dos regatos, plantacións de eucaliptos e piñeiros e perda do hábitat por incendios forestais.[13]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.