estado de México From Wikipedia, the free encyclopedia
Xalisco[1][2] (en castelán: Jalisco) é un dos 31 estados de México. Limita ó norte cos estados de Nayarit, Zacatecas e Aguascalientes, ó leste con Aguascalientes, Zacatecas, San Luis Potosí, Guanajuato e Michoacán, ó sur con Michoacán, Colima e o océano Pacífico e Nayarit.[3] A súa área é de 78.588 km²,[4] e a súa poboación era de 7.844.830 habitantes en 2050.[5] A capital do estado é a cidade de Guadalaxara, que tamén é a súa cidade máis habitada. En certas partes da capital o nivel de vida é comparábel ao de países como España e Italia, pero tamén ten desigualdades sociais e pobreza nos barrios periféricos. A súa zona metropolitana está formada polos municipios de Zapopan, Juanacatlan, El Salto, Tlaquepaque, Tonalá, Tlajomulco de Zúñiga e Ixtlahuacán del Río.
Jalisco (es) ![]() | |||||
Lema | «Jalisco es México» «Jalisco no te rajes» ![]() | ||||
---|---|---|---|---|---|
Localización | |||||
| |||||
Estado | México ![]() | ||||
Capital | Guadalaxara ![]() | ||||
Contén a división administrativa | |||||
Poboación | |||||
Poboación | 7.844.830 (2015) ![]() | ||||
Lingua usada | Lingua tepecana Lingua huichol purépecha do oeste das Serras lingua castelá ![]() | ||||
Xeografía | |||||
Parte de | |||||
Superficie | 78.588 km² ![]() | ||||
Altitude | 1.355 m ![]() | ||||
Punto máis baixo | Océano Pacífico ![]() | ||||
Comparte fronteira con | |||||
Creación | 1823 ![]() | ||||
Organización política | |||||
• Governor of Jalisco (en) ![]() ![]() | Enrique Alfaro Ramírez (2018–) ![]() | ||||
Órgano lexislativo | Congress of Jalisco (en) ![]() ![]() | ||||
Identificador descritivo | |||||
Código postal | 44-49 ![]() | ||||
Fuso horario | |||||
ISO 3166-2 | MX-JAL ![]() | ||||
Outro | |||||
Irmandado con | |||||
Páxina web | jalisco.gob.mx ![]() | ||||
![]() |
Xalisco é a cuarta entidade federativa máis poboada de México, e o cuarto estado máis desenvolvido en canto a actividades económicas, industriais, comerciais e culturais por debaixo de México Distrito Federal, Nuevo León e Baixa California.
O topónimo Xalisco identifícase co nome náhuatl de Xālīxco (cfr. náhuatl actual Xālli (area), īxtli (cara), e o sufixo de lugar -co). O seu actual nome provén do náhuatl que significa "sobre a superficie da area".[6]
Os primeiros achados arqueolóxicos en Xalisco teñen unha datación de máis de 20.000 anos, eran pobos que se dedicaban á caza e á recolleita de plantas e froitas silvestres. Arredor do 5.000 a.C. comezan a cultivar as primeiras plantas silvestres.
Cando pobos do norte, seguramente por motivos climáticos, migraron ao centro de México e deron lugar a sociedades militaristas ao ter que dominar aos pobos asentados con anterioridade nos territorios nos que se estableceron.
No occidente de México déronse tres vagas migratorias diferentes, a tolteca nos séculos X e XII, a chichimeca, no XII e a mexica no XV. Os nómades nun proceso longo convertéronse en bandas seminómades e posteriormente en comunidades sedentarias como os caxcanes, tecos e tepehuanos (fillos dunha familia chamada uto-aztecana).
Durante a época colonial formou parte da rexión administrativa e política da Nova Galicia. Ao conquistar México a súa independencia de España, cambiouse o seu nome polo de Estado libre y soberano de Jalisco. En 1867 o Presidente Benito Juárez separou o territorio de Nayar. Anos despois este territorio constituíuse como o estado de Nayarit.
A poboación no Estado de Xalisco era de 6.753.113 habitantes en 2005, dos cales na zona Metropolitana de Guadalaxara vivían 4.000.000 segundo o INEGI do ano 2000.
A taxa de crecemento de poboación xeral para Xalisco foi de 1,8% no período 2000-2005, e estimouse que a poboación economicamente activa era de 1.756.501 persoas en 2002.[7]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.