From Wikipedia, the free encyclopedia
Agitprop (propaganda de axitación ou axitación e propaganda) é unha estratexia política, difundida a través da arte, da literatura e doutros medios, usando como métodos a axitación e a propaganda para influír sobre a opinión pública e deste xeito obter réditos políticos.
Ademais, a palabra axitación suxería urxir á xente a facer o que os líderes soviéticos esperaban deles. Teoricamente, a propaganda por si mesma debía actuar na mente pasiva das persoas, mentres que a axitación o faría respecto das súas emocións activas. Aínda que iso é máis ben unha pretendida visión analítica: na vida real, ambas ían e van xuntas, dando por tanto orixe ao cliché ou frase feita de axitación e propaganda.
Coa denominación "axitación e propaganda antisoviética" definíanse certas condutas cualificadas como delito na Unión Soviética.
Agitprop (en ruso, агитпроп ou aguitprop), pronunciado con g de gato no seu idioma orixinal, é unha contracción dos termos axitación e propaganda.[1]
O termo orixinouse na Rusia bolxevique, antesala da Unión Soviética, como unha forma acurtada do ruso Oтдел агитации и пропаганды (transliterado como Otdel aguitátsii i propagandy), literalmente: Departamento para a axitación e propaganda, o cal era unha parte integral dos Comité Central e rexionais do Partido Comunista da Unión Soviética. Logo sería renombrado a Departamento Ideolóxico.
Trátase dun concepto orixinalmente descrito polo doctrinario marxista Gueorgui Plejánov e máis tarde por Vladímir Lenin, chamándoo así polos seus argumentos emocionais e razoados.[2]
Por outra banda, previamente á revolución bolxevique, o termo propaganda en si mesmo non tiña unha connotación negativa, senón que sinxelamente significaba "diseminación de ideas". Por exemplo, podía equivaler á difusión de calquera tipo de coñecemento benéfico como, por exemplo, a dispoñibilidade de métodos de agricultura máis eficientes.
Todo iso cambiou a partir da chegada de Vladímir Lenin ao poder, tras o derrocamento do anterior Goberno provisional ruso. Por tanto, desde principios da década de 1920, o termo propaganda pasou case exclusivamente a equivaler a: difusión da ideoloxía marxista-leninista, ou en xeral, todo aquilo que tivese que ver co comunismo, incluíndo explicacións da política do Partido e da por entón nacente Unión Soviética.
Como feito anecdótico, pouco despois da revolución bolxevique, un tren agitprop fixo un tour a través do xigantesco país, no cal viaxaban artistas e actores. Estes representaban pequenos actos e obras, difundindo a propaganda política do novo goberno bolxevique dos soviets. Tiña unha pequena imprenta a bordo, o que permitía a xeración e duplicación de carteis propagandísticos, que eran botados polas xanelas, a medida que o tren pasaba a través dos pobos e aldeas.[3]
Unha vez que o goberno soviético estabilizouse e consolidou o seu moi centralizado poder, pasaría a facer un uso bastante pesado da propaganda para adoutrinar ás masas. Con todo, a outra parte do termo composto agitprop (é dicir, a axitación), a cal era propia do tumultuoso período revolucionario anterior, pasaría a ocupar un cada vez menor segundo plano, paulatinamente perdendo forza, até chegar a desaparecer completamente.
Así mesmo, o termo en cuestión deu orixe ao de teatro agitprop, unha forma teatral esquerdista moi politizada ou ideoloxizada, a cal se orixinou en Europa Occidental e Central na década de 1920, para logo mesmo estenderse á EEUU durante o decenio seguinte. As obras do alemán Bertolt Brecht son un clásico e notable exemplo desa por entón nova forma de facer política.[4]
Gradual ou paulatinamente, o termo agitprop pasaría a describir a realización de calquera acto político esquerdista máis ou menos tumultuoso.
En Occidente, o termo agitprop pronto adquiriría unha connotación negativa, en particular en inglés, feito que se consolidaría durante nas décadas seguintes. Por exemplo, na Gran Bretaña dos anos 80, durante o goberno neoconservador de Margaret Thatcher, varios socialistas ou esquerdistas militantes eran acusados de facer uso de agitprop para tentar difundir os seus máis ou menos extremistas ideas políticas a través do teatro ou, preferentemente, da televisión.
Talvez de maneira sorprendente, o vocábulo agitprop non se utiliza na post-comunista Rusia, xa que, para referirse aos aspectos propagandísticos e de axitación dos tempos do antigo goberno comunista, sinxelamente dise propaganda da URSS (пропаганда в СССР, transliterado como propaganda v SSSR) ou ben "literatura de axitación soviética" (советская агитационная литература, soviétskaya agitatsiónnaya literatura).
No ano 2015, coincidindo cos cen anos da orixe do térmo agitprop, inaugurouse no Museo de Brooklyn de Nova York a exposición "¡Agitproprop!". Segundo a organización, a mostra pretendía salientar como nos momentos cruciais da historia, desde o mundo das artes e máis aló das galerías e museos, os traballos artísticos fixeron unha chamada a acción e a provocar un cambio político e social.[5]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.