From Wikipedia, the free encyclopedia
از زمانی که ایران نخستین تأسیسات هوانوردی خود را تأسیس کرد، این صنعت در زمانهای مختلفی درگیر سوانح هوایی بوده است. آمار سوانح هوایی در ایران یکی از بالاترین میزان وقوع حوادث هوایی در جهان را شامل میشود. از دلایل ارائهشده برای تحلیل تعدد سوانح هوایی در ایران میتوان به تحریمهای اقتصادی غرب علیه ایران، استاندارد خلبانان و کنترل کیفی، ضعف در عمل به معیارهای استاندارد بینالمللی ایمنی هواپیماها و سوء مدیریت و برنامهریزی نادرست اشاره کرد.[1]
بر اساس اطلاعات شبکه ایمنی هوانوردی، ۲۱۵۲ نفر تا دیماه ۱۳۹۸ بر اثر ۶۳ سانحهٔ هوایی در ایران جان خود را از دست دادهاند.[2][3] بزرگترین سانحهٔ هوایی منجر به مرگ در خاک ایران مربوط به پرواز شماره ۶۵۵ ایرانایر با ۲۹۰ کشته در سال ۱۳۶۷ است و پس از آن سانحهٔ سقوط هواپیمای نظامی در کرمان با ۲۷۶ کشته در سال ۱۳۸۱ در ردهٔ دوم جای دارد.
سرنگونی پرواز شماره ۷۵۲ هواپیمایی بینالمللی اوکراین به وسیله موشک سپاه، آخرین سانحهٔ هوایی منجر به مرگ در خاک ایران است که ۱۷۶ کشته برجایگذاشت.
بر اساس آمار شبکه ایمنی هوانوردی ایران، ۱۵۳۱ سانحه هوایی در میان هواپیماهای ایران رخ داده است که بین پنجاه تا هفتاد سانحه آن مرگبار بودهاند. ۴۰ حادثه هوایی از سال ۱۹۴۴ میلادی تا انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ ثبت شده است. پس از انقلاب سال ۱۳۵۷، بیش از ۱۴۰۰ نفر در سوانح هوایی غیرنظامی که در خاک ایران برای شرکتهای مختلف هواپیمایی اتفاق افتادهاند، جان خود را از دست دادهاند.
سقوط هواپیمای ایرباس آ-۳۰۰ در پرواز شماره ۶۵۵ ایران ایر، بهوسیله شلیک موشک توسط ناو جنگی وینسنس آمریکا در خلیج فارس، هشتمین حادثه هواپیمائی در دنیا از لحاظ آمار تلفات است که تمام ۲۹۰ سرنشین آن کشته شدند. این سانحه را نمیتوان در دستهٔ سوانح هوایی عادی بهشمار آورد، چرا که در یک حملهٔ نظامی رخ داده است.
همچنین آمار سوانح هوایی هواپیماهای نظامی نیز در ایران قابل توجه است. باید توجه داشت که هواپیماهای نظامی تنها شامل جنگندهها نیستند و هواپیماهای باربری نیز در این دسته جا میگیرند که با آنها جابهجایی ادوات نظامی، نیروی انسانی و بار انجام میشود. به عنوان نمونه، سقوط هواپیمای نظامی ایلوشین ۷۶ متعلق به سپاه پاسداران با ۲۷۶ کشته، بزرگترین سانحه هوایی جهان بین سالهای ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۴ میلادی بوده است.[4]
رضا جعفرزاده در گفتگو با خبرنگار مهر، دربارهٔ سقوط یک فروند بالگرد در جزیره لاوان گفت: حدود ساعت ۲۱:۳۰ دقیقه امشب یه فروند بالگرد ۲۱۲ متعلق به شرکت هلیکوپتری ایران هنگام انتقال بیمار از سکوی نفتی لاوان عازم جزیره کیش بود.
وی ادامه داد: متأسفانه در حین انتقال بیمار از سکوی نفتی لاوان، بعد از بلند شدن بالگرد از سکوی نفتی مذکور، دچار سانحه شد و در آبهای خلیج فارس سقوط کرد.
سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری با بیان اینکه از لحظه مخابره این خبر عملیات تجسس و نجات آغاز شده است افزود: این بالگرد ۵ سرنشین داشته است که تاکنون ۳ سرنشین پیدا شده که در مورد وضعیت آنها اطلاعی نداریم.
آمار سوانح بر اساس نوع هواپیما (بجز سوانح ناشی از حملات نظامی)
نوع هواپیما | تعداد سانحه |
تعداد کشتهشدگان |
---|---|---|
توپولف-۱۵۴ | ۴ | ۴۴۹ |
هسا ایران-۱۴۰ | ۲ | ۴۴ |
ایلیوشین-۶۲ | ۱ | ۱۷ |
فوکر ۵۰ | ۱ | ۴۳ |
فوکر ۲۸ | ۱ | ۶۶ |
بوئینگ ۷۲۷ | ۳ | ۲۱۰ |
بوئینگ ۷۳۷ | ۲ | ۲۴۴ |
بوئینگ ۷۰۷ | ۱ | ۲ |
یاک ۴۰ | ۱ | ۲۵ |
ایتیآر ۷۲ | ۱ | ۶۶ |
سال | نوع هواپیما | مکان حادثه | تعداد کشتهشدگان |
مالک | مقاله اصلی |
---|---|---|---|---|---|
۱۳۳۶ | هواپیمای نظامی | به دنبال تعقیب دادشاه و افرادش | ۴ | نیروی هوایی ارتش شاهنشاهی | - |
۱۳۴۸ | برخورد ۲ هواپیمای هواپیمای جت | دزفول | ۲ | نیروی هوایی ارتش شاهنشاهی | - |
۱۳۶۰ | لاکهید سی-۱۳۰ | کهریزک | ۸۰ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | پرواز هرکولس سی-۱۳۰ نیروی هوایی ارتش ایران ۱۳۶۰ |
۱۳۶۳ | سی-۱۳۰ | فرودگاه مهرآباد | ۷ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۲۱ بهمن ۱۳۶۳ | لاکهید پی-۳ اوریون | پایگاه هفتم شکاری. شیراز | ۱۱ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۶۴ | فوکر ۲۷ | حوالی اهواز | ۵۱ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۶۵ | لاکهید سی-۱۳۰ | زاهدان | ۹۸ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۷۰ | ایلیوشین-۷۶ | کرمانشاه | ۴ | ؟ | - |
۱۳۷۱ | فوکر-۲۷ | حوالی ساوه | ۳۹ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۷۳ | لاکهید سی-۱۳۰ | حوالی اصفهان | ۱۲ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۷۵ | لاکهید سی-۱۳۰ | نیشابور | ۸۶ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۷۵ | فالکن-۲۰ | اردبیل | ۴ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۷۶ | اف ۵ | حوالی دریاچه ارومیه | ۱ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۷۸ | لاکهید سی-۱۳۰ | فرودگاه مهرآباد | ۸ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۸۱ | ایلیوشین-۷۶ | بلندیهای استان کرمان | ۲۷۶ | نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی | سانحه سقوط هواپیمای ایلیوشین ایل-۷۶ سپاه |
۱۳۸۴ | لاکهید سی-۱۳۰ | تهران | ۱۱۰ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | پرواز هرکولس سی-۱۳۰ نیروی هوایی ارتش ایران ۱۳۸۴ |
۱۳۸۴ | فالکن-۲۰ | حوالی ارومیه | ۱۱ | نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی | - |
۱۳۸۵ | آنتونوف-۷۴ | فرودگاه مهرآباد | ۳۶ | نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی | - |
۱۳۸۶ | اف-۴ فانتوم | کنارک | ۲ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۸۷ | اف-۵ | پایگاه هوایی امیدیه، خوزستان | ۲ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۸۸ | ایلیوشین-۷۶ | قرچک | ۷ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۸۸ | اف-۵ | حوالی چابهار | ۱ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۹۰ | اف-۱۴ | حوالی بوشهر | ۲ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۹۰ | سوخو-۲۴ | استان فارس | ۱ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۹۱ | میگ-۲۹ | ورامین | ۱ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۹۲ | فالکن ۲۰ | حوالی جزیره کیش | ۴ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۹۲ | اف-۴ | حوالی پایگاه ششم شکاری بوشهر | ۱ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۹۲ | اف-۵ | حوالی شهرستان آبدانان | ۲ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۹۳ | توربو کوماندور | حوالی زاهدان | ۷ | نیروی انتظامی جمهوری اسلامی | - |
۱۳۹۳ | اف-۴ | حوالی دریاچه بختگان | ۲ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۹۴ | اف-۴ | شهرستان کنارک | ۲ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۹۵ | اف۷ | حوالی نائین | ۰ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۹۵ | سوخو-۲۴ | دریاچه بختگان | ۰ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۹۶ | سوخو-۲۲ | سروستان شیراز | ۱ | نیروی هوافضای سپاه پاسداران | - |
۱۳۹۷ | چنگدو جی-۷ | حوالی اصفهان | ۰ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۹۷ | بوئینگ ۷۰۷ | کرج | ۱۵ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۹۸ | اف-۴ | بوشهر | ۰ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۳۹۸ | میگ-۲۹ | اردبیل | ۱ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی | - |
۱۴۰۰ | نورثروپ اف-۵ | تبریز | ۳ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران | |
۱۴۰۱ | اف-۷ | اصفهان | ۲ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران | |
۱۴۰۱ | اف-۱۴ | اصفهان | ۰ | نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران | |
۱۴۰۱ | سوخو-۲۲ | شیراز | ۰ | نیروی هوافضای سپاه پاسداران | |
۱۴۰۱ | سوخو۲۲ | هرمزگان | ۰ | نیروی هوافضای سپاه پاسداران | |
آمار سوانح هواپیماهای نظامی بر اساس نوع هواپیما (بجز سوانح هنگام عملیات)
نوع هواپیما | تعداد سانحه |
تعداد کشتهشدگان |
---|---|---|
لاکهید سی-۱۳۰ | ۶ | ۳۹۴ |
ایلیوشین-۷۶ | ۳ | ۲۸۷ |
بوئینگ ۷۰۷ | ۱ | ۱۵ |
آنتونوف-۷۴ | ۱ | ۳۶ |
فالکن ۲۰ | ۳ | ۱۹ |
فوکر۲۷ | ۲ | ۹۰ |
اف ۴ | ۵ | ۷ |
اف ۵ | ۴ | ۸ |
اف۷ | ۳ | ۲ |
اف ۱۴ | ۲ | ۲ |
سوخو-۲۴ | ۳ | ۳ |
سوخو۲۲ | ۳ | ۱ |
میگ۲۹ | ۲ | ۲ |
مجموع | ۴۱فروند | ۸۶۶نفر |
تاریخ | نوع جنگنده | خلبان | کمک خلبان | محل حادثه | توضیحات |
---|---|---|---|---|---|
۲۱ فروردین ۱۳۹۰ | سوخو ۲۴ فنسر | علیرضا فغانی | سروستان، شیراز | کمک خلبان ایجکت کرده و دچار مصدومیت شدید میشود، اما خلبان کشته میشود | |
۶ بهمن | F-14 تامکت | علیرضا کریمایی | مصطفی فصیحی | اطراف جزیرهٔ شیف، خلیج فارس | هر دو سرنشین کشته میشوند. |
۱۸ مهر ۱۳۹۱ | میگ ۲۹ فالکروم | آرش شاه محمدی | اطراف قم | چند دقیقه پس از تیک آف، ارتباط هواپیما قطع میشود و سقوط میکند و خلبان کشته میشود. | |
۲۲ مهر | F-4E فانتوم | سعید اصغری | رضا فانی | اطراف پایگاه بندرعباس | هر دو سرنشین پس از عملیات گشتزنی کشته میشوند. |
۱ اردیبهشت ۱۳۹۲ | آموزشی F-5D | حسین طحان نضیف | مرتضی پور حبیب | اطراف آبدانان | بر اثر برخورد هواپیمای آموزشی F-5 به کوه، هر دو سرنشین کشته میشوند. |
۱ مهر | F-4E فانتوم | آرش رضایی | پایگاه هوائی بوشهر | به دلیل متوقف نشدن هواپیما روی باند، خلبان و کمک خلبان، هر دو ایجکت میکنند اما خلبان کشته میشود. | |
۲۴ تیر ۱۳۹۳ | F-4E فانتوم | سعید ذوالفقاری | یاسر محمدیان | اطراف روستای سهل آباد، شیراز | خلبان قصد دور کردن هواپیما از روستا را داشت، اما هواپیما به زمین برخورد میکند و هر دو سرنشین هنگام ایجکت بر اثر انفجار هواپیما کشته میشوند. |
۲۲ دی ۱۳۹۴ | F-4D فانتوم | حمید عفیفی پور | علی بلورخانی | اطراف چابهار | خلبان قصد فرود اضطراری روی جاده را دارد اما برای حفظ جان سرنشینان خودروهای در حال عبور، تغییر جهت میدهند و بر اثر برخورد با موانع، هر دو سرنشین کشته میشوند. |
۴ خرداد ۱۳۹۵ | آموزشی میگ ۲۹ یوبی | علی گلی پور | روزبه ناظریان | گلی پور قبل از فرود ایجکت میکند و دچار مصدومیت شدید میشود، اما ناظریان هنگام فرود روی باند پایگاه نوژه همدان، دچار مرگ مغزی میشود و همان شب درگذشت. هواپیمای آسیب دیده پس از تعمیر دوباره برای آموزش استفاده خواهد شد. | |
۲۰ تیر | سوخو ۲۴ فنسر | حوالی دریاچه بختگان، شیراز | جنگنده دچار سانحه میشود، اما هردو سرنشین ایجکت میکنند و سالم میمانند. | ||
۱۲ خرداد ۱۳۹۷ | آموزشی F-7 | محل حادثه: استان اصفهان | جنگنده دچار سانحه میشود اما هر دو سرنشین ایجکت میکنند و سالم میمانند. | ||
۲۴ دی ۱۳۹۷ | در ساعت نه و سی دقیقه روز، یک فروند هواپیمای ترابری بوئینگ ۷۰۷ نیروی هوایی، پس از فرود اضطراری در فرودگاه فتح کرج دچار سانحه شد و ۱۵ نفر کشته شدند.[نیازمند منبع] | ||||
۴ دی ۱۳۹۸ | میگ ۲۹ فالکروم | استان اردبیل | هواپیما دچار حادثه میشود، در ناحیه سبلان سقوط میکند و سرهنگ خلبان محمّدرضا رحمانی کشته میشود. |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.