From Wikipedia, the free encyclopedia
Uraldia edo ur-goraldia ibai edo beste ur-laster baten emariaren edo ur-mailaren goratze handia da. Ibilgutik atera eta gainezka egiten duenean uholdea sortzen du.
Uraldiak sortzen dira ibaian gora euri-jasa handiak izan direlako, baina beste arrazoi batzuk ere izan daitezke, hala nola, elurra urtzean, urtegi bat haustean, sifoi karstiko bat berrabiatzean edo, are gutxiagotan, lur-haustura batek maila freatikoa askatzean. Ezaugarri meteorologikoei eta geomorfologikoei lotuak, aspalditik aztertu diren fenomenoak dira uraldiak.
Uraldi eta uholdeen aurka egiteko antolamenduak izan daitezke babesekoak (adibidez, dikeak) edo prebentiboak (adibidez, ibilguaren hedaguneak, babes-basoak, kastoreen bersartzea ibai-arroan).
Honako hauek dira uraldi baten ezaugarri nagusiak:
Uholdeetan, emariak eta abiadurak nabarmen handitzen dute uraren higadura indarra eta horren garraio ahalmena. Horrela, epe laburra nahikoa da ertzetako eta ibaiaren morfologian aldaketa nabarmenak eragiteko, gainezka handiak sortuz. Uholde horiek gutxitzea edo are gehiago baliogabetzea, ibaiertzeko defentsa egokia, harkaitz-jauzia edo uholdeak eraikitzea eraginkorra izan daiteke kalte mota hori ekiditeko.
Hainbat adibide ospetsu:
Uraldiak gelditzeko edo saihesteko hainbat sistema daude:
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.