Nimega[1] (nederlanderaz, Nijmegen) Herbehereetako ekialdeko hiria da, herrialdeko hamargarren populatuena. Gelderland probintzian dago. Herbehereetako hiririk zaharrentzat hartzen dute; izan ere, 2005ean haren sorreraren bi milagarren urteurrena ospatu zen.
Nimega Nijmegen | |||
---|---|---|---|
Herbehereetako udalerria | |||
![]() | |||
| |||
Administrazioa | |||
Estatu burujabe | ![]() | ||
Herrialdea | ![]() | ||
Probintzia | ![]() | ||
Alkatea | Hubert Bruls (en) ![]() | ||
Izen ofiziala | Nijmegen | ||
Jatorrizko izena | Nijmegen | ||
Posta kodea | 6500–6546 eta 6663 | ||
Herriburua | Nijmegen (en) ![]() | ||
Geografia | |||
Koordenatuak | 51°50′51″N 5°51′45″E | ||
![]() | |||
![]() | |||
Azalera | 57,53 km² | ||
Altuera | 29 m | ||
Mugakideak | Wijchen, Beuningen, Overbetuwe, Lingewaard, Ubbergen eta Heumen | ||
Demografia | |||
Biztanleria | 177.359 (2021eko urtarrilaren 1a)![]() | ||
Dentsitatea | 3.083 bizt/km² | ||
Etxebizitzak | 92.743 | ||
Informazio gehigarria | |||
Telefono aurrizkia | 0481, 024 | ||
Ordu eremua | UTC+01:00 | ||
Hiri senidetuak | Albany, Gaziantep, Pskov eta Suzhou | ||
Hizkuntza ofiziala | nederlandera | ||
nijmegen.nl |
Waal ibaiaren ertzetan eta Alemaniako mugatik gertu dago. Industriagunea da: industria mekanikoa, berogailu eta elektrizitate-tresnak, ehungintza, papergintza, jantzi eta zapatagintza dira jarduera nagusiak. Burdinbide-lotune garrantzitsua. Unibertsitate katolikoa ere badu.
Noviomagus antzinako hiri zelta zen; Trajano enperadoreak erromatartu zuen (Ulpia Noviomagus). Enperadorearen egoitza izan zen Karlomagnoren garaian. Gero, Hansaren barne egon zen hiri aske gisa; 1585ean espainiarren mende erori zen, eta 1672an frantsesek beretu zuten. 1806tik aurrera holandar hiria izan da, Napoleonen mende egon zen aldian izan ezik (1810-1814). Antzinako eraikuntza gehienak suntsiturik gertatu ziren Bigarren Mundu Gerran estatubatuarrek egindako bonbardaketaren kariaz (1944).
Hiri horretan Frantziak, Holandak eta Espainiak sinatu zuten bake-ituna (1768ko abuztua - 1769ko otsaila). Frantziako Luis XIV.ak 1672an Herbehereen aurka egindako erasoaren ondorioz, Hagako Aliantza Handia (1674) osatu zuten Holandak, Espainiak, Inperioak, Brandeburgok eta Lorrenak. Ezin izan zioten frantziar gudarostearen oldarrari eutsi, baina Ingalaterrak jarrera neutrala alde batera utzi eta Holandarekin elkar hartu zuenean (1678ko uztaila), Luis XIV.a bakezkoak egitera makurtu zen. Hitzarmenen ondorioz, Holandak Maastricht berriro bereganatu eta merkataritza-abantaila zenbait lortu zituen. Espainia galtzaile atera zen (Franche-Comté eta 14 hiri eman behar izan zizkion Frantziari, beste zenbait beretu bazituen ere). Enperadoreak Philippsburg bere esku gorde zuen, Frantziari emandako Friburgo eta Brisachen truke.
![]() ![]() | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 17.4 | 19.9 | 26.7 | 31.6 | 36.5 | 36.3 | 38.7 | 38.2 | 33.3 | 30.5 | 21.2 | 17.6 | 38.7 |
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 7.3 | 7.5 | 11.6 | 16.5 | 19.4 | 22.9 | 24.7 | 23.9 | 21.2 | 16.4 | 10.1 | 6.4 | 15.4 |
Batez besteko tenperatura (ºC) | 3.4 | 3.7 | 6.5 | 10.6 | 13.8 | 17.0 | 18.8 | 18.4 | 15.4 | 11.7 | 6.1 | 3.1 | 10.7 |
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 0.8 | 0.6 | 2.3 | 4.7 | 8.3 | 11.2 | 13.0 | 12.9 | 9.7 | 5.9 | 2.9 | 0.3 | 6.1 |
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -17.5 | -17.1 | -9.5 | -4.6 | -1.3 | 0.7 | 2.4 | 1.5 | -1.8 | -6.6 | -10.8 | -15.5 | -17.5 |
Pilatutako prezipitazioa (mm) | 55 | 42 | 51 | 35 | 52 | 60 | 78 | 98 | 59 | 57 | 73 | 60 | 722 |
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) | 17 | 14 | 17 | 13 | 14 | 14 | 14 | 13 | 14 | 15 | 17 | 17 | 178 |
Eguzki orduak | 57 | 81 | 115 | 166 | 212 | 191 | 200 | 182 | 134 | 111 | 59 | 47 | 1555 |
Hezetasuna (%) | 81 | 76 | 68 | 58 | 58 | 60 | 60 | 62 | 68 | 74 | 81 | 84 | 69 |
Iturria: [2] |
1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
147.561 | 147.631 | 147.172 | 150.542 | 151.924 | 152.286 | 153.636 | 154.581 | 156.308 | 157.473 | 158.215 | 159.556 | 160.962 | 161.358 | 161.884 | 163.112 | 164.540 | 165.253 |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.