From Wikipedia, the free encyclopedia
Bahá'í transliterazioa arabieraz zein persierazko hitzak erromanizatzeko bahá'í fedean erabiltzen den sistema da. Puntu edo lerro azpiko letrak edo azentuak ditu, jatorrizko terminoen transliterazioa ahalik eta zehatzena izan dadin.
Halare, mendebaldeko hizkuntzetan ohikoak diren arabierazko hitzetan ohiko idazkera erabiltzen dute eta ez transliterazioa.
ʻAbdu'l-Bahá bizi zen garaian, mendebaldeko bahá'íek arabierazko hitz bera era askotara transliteratzen zuten. Adibidez, Baháʼu'lláh izenaren idazkera modu askotara egiten zuten. ʻAbdu'l-Bahák 1906an Bahaʼo'llah idazteko eskatu zien (eta ez Beha, eta geroago, 1921ean BahaʼUllah[1]
Shoghi Effendik, erlijioaren burua eta itzultzaile nagusia 1921etik 1957ra bitartean, transliterazio-sistema bat sortu zuen Genevan Orientalisten Nazioarteko Hamargarren Biltzarrean 1894ko irailean egindako bileran onartutako sisteman oinarrituta.[2] 1923ko zenbait gutunetan ohiko izenak nola idatzi behar ziren azaldu zien mundu osoko bahá'íei.[3] Transliterazio normalizatu baten beharra ikusi zuen: etorkizunean nahasmenik izan ez dadin, eta gai honetan uniformetasuna ziurta dezagun, gaur egun bahá'í literaturak horren behar handia du eta.[4]
Shoghi Effendik xehetasun batzuk aldatu zituen, hala nola digramak erabili zituen kontsonante azentudunen ordez (adibidez: sh, š-ren ordez), edo eguzki-kontsonanteen asimilazioa al artikuluan eta haren ahoskera (adibidez, ar-Raḥím: as-Ṣádiq eta ez al-Raḥīm, al-Ṣādiq).[5]
Arau horien arabera, hauek dira hitz arruntenen idazkera: Bahá'í, Báb, Bahá'u'lláh eta ‘Abdu’l‑Bahá. Azentu-markak erabili zituen bokal luzeak bereizteko, eta norabide desberdinetako apostrofeak, ayin (‘) eta hamza(’) bereizteko, hurrenez hurren.[6]
Persieraren eragina handia izan zen sistema honen eraketan.[1]
Persieraz arabieraz baino hizki gehiago erabiltzen dira. Letra horien izena persieraz bakarrik azaltzen da.
Arabierazko hizkiak | Izena arabieraz | Izena persieraz | Transliterazioa | DIN 31635 transliterazioa | Balio fonetikoa (NAF) |
---|---|---|---|---|---|
ا | ʼalif | ʼalef | á, a | ā, a | /aː/ /æː/ |
ب | bá | bé | b | b | /b/ |
پ | – | pé | p | - | /p/ |
ت | táʼ | té | t | t | /t/ |
ﺙ | t͟háʼ | sé | t͟h | ṯ | /θ/ (ar.); /s/ (per.) |
ﺝ | jím | jím | j | ǧ | /d͡ʒ/ |
چ | c͟há | c͟hé | c͟h | č | /t͡ʃ/ |
ﺡ | ḥáʼ | hé | ḥ | ḥ | /ħ/ (ar.); /h/ (per.) |
ﺥ | k͟háʼ | k͟hé | k͟h | ḫ | /χ/ (ar.); /x/ (per.) |
ﺩ | dál | dál | d | d | /d/ |
ﺫ | dhál | zál | d͟h | ḏ | /ð/ (ar.); /z/ (per.) |
ﺭ | rá | ré | r | r | /r/ |
ﺯ | záy | zé | z | z | /z/ |
ژ | – | z͟hé | z͟h | ž | /ʒ/ |
ﺱ | sín | sín | s | s | /s/ |
ﺵ | s͟hín | s͟hín | s͟h | š | /ʃ/ |
ﺹ | ṣád | sád | ṣ | ṣ | /sˤ/ (ar.); /s/ (per.) |
ﺽ | ḍád | zád | ḍ | ḍ | /dˁ/ (ar.); /z/ (per.) |
ﻁ | ṭáʼ | tá | ṭ | ṭ | /tˁ/ (ar.); /t/ (per.) |
ﻅ | ẓáʼ | zá | ẓ | ẓ | /ðˁ/ (ar.); /z/ (per.) |
ﻉ | ʻayn | ʼayn | ʿ | ʿ | /ʕ/ (ar.); /ʔ/ (per.) |
ﻍ | g͟hayn | qayn | g͟h | ġ | /ʁ/ (ar.); /ɣ/ (per.) |
ﻑ | fáʼ | fé | f | f | /f/ |
ﻕ | qáf | qáf | q | q | /q/ (ar.) ; [ɢ]~[ɣ] (per.) |
ﻙ | káf | káf | k | k | /k/ |
گ | – | gáf | g | - | /ɡ/ |
ﻝ | lám | lám | l | l | /l/ |
ﻡ | mím | mím | m | m | /m/ |
ﻥ | nún | nún | n | n | /n/ |
ﻩ | há | hé | h | h | /h/ |
ﻭ | wáw | váv | ú, v, w | ū, w | /uː/, /w/ (ar.); /v/ (per.) |
ﻱ | yáʼ | yé | í, y | ī, y | /iː/, /j/ |
Ez dira benetako letrak, baizik eta fonema diakritikoak edo hizki baten bestelako forma ortografikoak.
Arabierazko hizkia | Izena | Transliterazioa | DIN 31635 transliterazioa | Balio fonetikoa |
---|---|---|---|---|
ء | hamza | ’ | ʾ | /ʔ/ |
آ | alif madda | á | ā | /ʔaː/ |
ة | tá marbúṭa | t, h | t, h | /a/, /at/, /ar/ |
ى | alif maqṣúra | á | ā | /aː/ |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.