Ailantoa (Ailanthus altissima) Ailanthus generoko zuhaitza da. Txinan du jatorria baina Europa hegoaldeko lorategietan arrunta da, azkar hazten baita eta kutsadurari aurre egiten baitio. Europan landare inbaditzailetzat hartzen da[1], Euskal Herrian barne.
Ailanto | |
---|---|
![]() | |
Sailkapen zientifikoa | |
Erreinua | Plantae |
Ordena | Sapindales |
Familia | Simaroubaceae |
Generoa | Ailanthus |
Espeziea | Ailanthus altissima Mill.
|
Datu orokorrak | |
Gizakiak ateratzen dizkion produktuak | ailanthus wood (en) ![]() |
Basionimoa | Toxicodendron altissimum |
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/Ailanthus_altissima_Arg.jpg/640px-Ailanthus_altissima_Arg.jpg)
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/20141101Ailanthus_altissima2.jpg/640px-20141101Ailanthus_altissima2.jpg)
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/db/Dr%C3%BCsiger_G%C3%B6tterbaum_%288070859390%29.jpg/320px-Dr%C3%BCsiger_G%C3%B6tterbaum_%288070859390%29.jpg)
Ezaugarriak
Zuhaitz hostoerorkorra da eta 17 eta 27 metro arteko altuera hartzen du. 40 edo 50 urte har ditzake. Enbor grisa dauka, zahartzen denean marroia, eta arrakala ugari izaten ditu. Hostoak luzeak eta peziolatuak dira eta kiratsa darie.
Samara (fruitua) ondo sakabanatzen da haizearekin. Zuhaitzak fruitu ugari sortzen ditu eta berehala ernetzen dira. Hazten dihoan heinean itzala egiten die inguruko landareei eta sustraietatik sustantzia alelopatikoak askatzen ditu ingurukoen hazkuntza oztopatuz. Honegatik guztiagatik landare inbaditzailetzat jotzen da.
Erabilerak
Printzipio aktibo ugari ditu (glukosidoak, erretsina, taninoak, muzilagoak...) eta idorreria eta gonbitolarria eragiten du, horregatik kontuz erabili behar da.
Hostoak papera egiteko erabil daitezke. Artileari kolore horia emateko ere erabiltzen dira hostoak.
Izurria
Atteva aurea lepidopteroak kalte handiak eragiten dizkio.
Taxonomia
Ailanthus altissima (Mill.)
Ailanthus: Moluka uhartediko zuhaitz batek ematen dio izena generoari, "zeruko zuhaitza" esan nahi du.
altissima: latinezko epitetoa "garaiena" dela ean nahi du.[2]
- Barietateak
- Ailanthus altissima var. altissima
- Ailanthus altissima var. tanakai: Taiwan iparraldeko mendi garaietako espezie endemikoa da.
- Ailanthus altissima var. sutchuenensis: adaxka gorriak ditu.
- Sinonimia
- Ailanthus cacodendron (Ehrh.) Schinz & Thell.
- Ailanthus erythrocarpa Carrière
- Ailanthus giraldii Dode
- Ailanthus giraldii var. duclouxii Dode
- Ailanthus glandulosa Desf.
- Ailanthus glandulosa var. erythocarpa (Carrière) Mouill.
- Ailanthus glandulosa f. erythocarpa (Carrière) C.K.Schneid.
- Ailanthus glandulosa f. rubra Dippel
- Ailanthus glandulosa var. spinosa M. Vilm. & Bois
- Ailanthus guangxiensis S.L.Mo
- Ailanthus japonica K.Koch
- Ailanthus japonica Dippel
- Ailanthus peregrina (Buc'hoz) F.A.Barkley
- Ailanthus pongelion J.F.Gmel.
- Ailanthus procera Salisb.
- Ailanthus rhodoptera F.Muell.
- Ailanthus sinensis Dum.Cours.
- Ailanthus sutchuensis Dode
- Ailanthus vilmoriniana Dode
- Ailanthus vilmoriniana var. henanensis J.Y.Chen & L.Y.Jin
- Albonia peregrina Buc'hoz
- Choerospondias auriculata D.Chandra
- Pongelion cacodendron (Ehrh.) Farw.
- Rhus cacodendron Ehrh.
- Toxicodendron altissimum Mill.
- var. altissima
- Pongelion glandulosum (Desf.) Pierre
- var. sutchuenensis (Dode) Rehder & E.H.Wilson
- Ailanthus cacodendron var. sutchuenensis (Dode) Rehder & E.H. Wilson
- Ailanthus glandulosa var. sutchuenensis (Dode) Rehder
- Ailanthus sutchuenensis Dode
- var. tanakae (Hayata) Kaneh. & Sasaki
- Ailanthus glandulosa var. tanakae Hayata[3]