From Wikipedia, the free encyclopedia
Dikran ĈUĤAĜJAN, literumita ankaŭ kiel Tigran Gevorki Chukhajian[1][2] (en armena Տիգրան Չուխաճեան,[3] turke Dikran Çuhacıyan; 1837 – 11a de Marto 1898) estis otomana armena komponisto kaj dirigento, kaj fondinto de la unua opera institucio en la Otomana Imperio.[4] Li estas konsiderata la unua operkomponisto en la historio de Turkio.[5]
Dikran Ĉuĥaĝjan | |
---|---|
![]() | |
Persona informo | |
Naskiĝo | 1-an de januaro 1837 en Konstantinopolo |
Morto | 23-an de marto 1898 (61-jaraĝa) en Izmiro |
Tombo | Izmiro ![]() |
Ŝtataneco | Otomana Imperio ![]() |
Okupo | |
Okupo | dirigento muzikinstruisto komponisto pianisto ![]() |
Verkoj | Arshak II Leblebici Horhor Ağa |
Ĉuĥaĝjan naskiĝis en Istanbulo. Li studis kun komponisto Gabriel Yeranian, poste en Milano. Kun aliaj armenaj intelektuloj de tiu periodo li luktis por la disvolvigo de la nacia armena kulturo, organizis armenajn muzikajn societojn, teatrojn, lernejojn, gazetojn kaj senpagajn koncertojn. En siaj verkoj, Ĉuĥaĝjan uzis la elementojn de eŭropaj muzikaj teknikoj kaj de armenaj popolmelodioj.[6] Li estas aŭtoro de pecoj por piano, kantoj kaj romancoj, verkoj por ĉambra kaj simfonia muziko, operoj ktp. Lia plej sukcesaj opero estis Leblebici hor-hor agha (1875), ĝi estis premierita en la Franca Teatro en Istanbulo, kaj estis tiom sukcesa ke dum la sezono ĝi estis ludita pli ol cent fojojn kaj eĉ dum la monato Ramadan ĝi estis ludita ĉiun nokton[7] (Zemire, 1890) ktp. En 1862, li ekpublikigis la armenan muzikgazeton Knar Hajkakan (Armena liro). Li mortis en Smirno (nuntempa İzmir). Ĉuĥaĝjan estis entombigita en la armena tombejo de İzmir.
Li kreis la unuan armenan operon, nome Arŝak la 2-a (1868, parte surscenejigita en 1873), bazita sur la historia figuro de la armena reĝo Arŝak la 2-a.[1] La partituro estis konsiderita perdita, sed estis malkovrita en 1942 kaj ludita en 1945 en reviziita versio en la Armenia Operejo de Erevano.[1] Arŝak la 2-a plue restis en la repertorio de la Operejo de Erevano. En 2001, ĝi estis surscenejigita en la Operejo de San Francisco.[8]
Ĉuĥaĝjan estas memorata ankaŭ kiel komponisto de tio kio eble estas la unua originala opero en turka, Arif'in Hilesi (La seniluziigo de Arif), bazita sur la verko de Nikolaj Gogol nome La Revizoro.[1] Tiu opero okazigis konflikton inter Ĉuĥaĝjan kaj Gullu Agop ĉu temas pri vodevilo aŭ opero. Ĝi estis prezentita en la teatro Gedikpaşa.[9]
Kaj multaj aliaj
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.