From Wikipedia, the free encyclopedia
Το πατητήρι είναι δεξαμενή στην οποία ρίχνονται τα σταφύλια μετά τον τρύγο. Εκεί πιέζονται από τους πατητές με γυμνά πόδια, λιώνουν και ο χυμός που παράγεται και συλλέγεται είναι ο μούστος[1].
Συνήθως πρόκειται για μια δομική κατασκευή ορθογώνια ή τετράγωνη[2]. Οι τοίχοι έχουν ύψος περίπου ένα μέτρο, ενώ το δάπεδο είναι επικλινές και έχει άνοιγμα ώστε να είναι εύκολη η ροή του παραγόμενου χυμού. Πατητήρια θεωρούνται ακόμη κατασκευασμένα μεγάλα ξύλινα κινητά κιβώτια για παρόμοια χρήση.
Πηγές αναφέρουν ότι από την 4η χιλιετία π.Χ στον ελληνικό χώρο ήταν γνωστή η καλλιέργεια της αμπέλου[3]. Την καλλιεργούσαν για τροφή, παραγωγή κρασιού και αργότερα της σταφίδας. Τα αρχαία πατητήρια (ληνοί) λειτουργούσαν παρόμοια με τα σημερινά. Ήταν πρότυπες κατασκευές σε επικλινές έδαφος ώστε ο χυμός να κυλά και να συλλέγεται στο χαμηλότερο κτίσμα (υπολήνιο). Κατά την πανηγυρική αυτή διαδικασία, οι πατητές κάνοντας ρυθμικές κινήσεις τραγουδούσαν τους Επιλήνιους ύμνους[4]. Κατόπιν συνέλεγαν τον χυμό σε μεγάλα πιθάρια τα οποία τα σφράγιζαν και τα έθαβαν για να επέλθει η ζύμωση.