Με την ονομασία Οινηίς ή Οινηίς φυλή[1] (αρχαία ελληνικά: Οἰνηΐς) ή Οινηίδα φυλή (σύγχρονα ελληνικά) για την φυλή και Οινηίδα (γενική: Οινηίδος) για την περιοχή και με το όνομα (άρθρο: ο) Οινεύς ή (άρθρο πληθυντικού: οι) Οινείς ή Οινηείς, για τα μέλη της φυλής και τους κατοίκους της περιοχής αυτής, αναφέρεται μια από τις φυλές της Αρχαίας Ελλάδας και μία από τις 10 φυλές της Αρχαίας Αθήνας, οι οποίοι κατοικούσαν στην ομώνυμη περιοχή της Οινηίδας, η οποία περιλάμβανε μια σειρά από δήμους της περιοχής της σύγχρονης Ελλάδας που είναι γνωστή ως Αττική.
Απεικόνιση του Οινέα, πάνω σε λευκή αττική λήκυθο, περίπου το 500 π.Χ.
Η φυλή και η περιοχή των 20 Οιηνίδων δήμων ήταν μέρος της μεγάλης πόλης-κράτους της αρχαίας Αθήνας, η οποία διοικούταν από εκπροσώπους των 10 φυλών της Αθήνας, με βάση τη διαίρεση του Κλεισθένη, οι οποίες ήταν οι εξής:
Η φυλή Οινηίς, με βάση τη διαίρεση του Κλεισθένη, είχε κατανεμηθεί σε διάφορες περιοχές, που καταλάμβαναν οι δήμοι,[2] που ανήκαν σε αυτήν και έφεραν τις ονομασίες:
Η αντιπροσωπευτική ποσόστωση των εκπροσώπων - βουλευτών των δήμων της Οινηίδος (στον παρακάτω πίνακα) αποδεικνύει και τη σημαντική συμμετοχή της φυλής αυτής, κατά την πρώτη (508 π.Χ. - 306 π.Χ.) και τη δεύτερη περίοδο (306 π.Χ. - 223 π.Χ.) της διακυβέρνησής της, μέσω της αρχαίας αθηναϊκήςΒουλής και της Εκκλησίας του δήμου, ειδικότερα την περίοδο μεταξύ των ετών 343 π.Χ. - 253 π.Χ..[25]
Οι πιο μεγάλοι από τους δήμους της Οινηίδος ήταν: Αχαρναί (ήταν επίσης ο μεγαλύτερος της Αθήνας, σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, με 22/500 βουλευτές), Θρία και Όη.[25]
[...] "Οινηίς, η (Α Οἰνηίς) [Οινεύς], (από την εποχή τού Κλεισθένους) μία από τις δέκα αττικές φυλές, η έκτη κατά σειρά, η οποία ονομάστηκε έτσι από τον Οινέα, νόθο γιο τού Πανδίονος". [...]
Οινηίς
Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", ("Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Αχάρνα, δήμος της Οινηίδος φυλής. Ηρωδιανός Αχάρνεις βαρύτονον. τα τοπικά ως από οξυτόνου Αχαρνήθεν' μήποτε δ' από του Αχαρνεύς η παραγωγή. ο δημότης Αχαρνεύς και Αχαρνίτης και Αχαρναίος και Αχαρνικός". [...], σελ. 67.
[...] "Αχαρναί: Ένας από τους μεγαλύτερους και πολυπληθέστερους δήμους της αρχαίας Αττικής, ο οποίος στη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου έδωσε, όπως αναφέρεται, στους Αθηναίους τρεις χιλιάδες οπλίτες. Η θέση των αρχαίων Α. πιστεύεται ότι βρισκόταν στην περιοχή όπου είναι χτισμένο το σημερινό Μενίδι, προσδιορίζεται μάλιστα από ορισμένα χαρακτηριστικά ευρήματα (επιτύμβιες επιγραφές, βάθρα και ανάγλυφες στήλες), εντοιχισμένα σε χριστιανικές εκκλησίες. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο μετονομάστηκε σε Α. το Μενίδι". [...] Αχαρναί
[...] "Βουτάδαι: Μικρός αρχαίος δήμος της Αττικής, που ονομάστηκε έτσι από το ιερατικό γένος των Βουταδών. Οι Β. κατάγονταν από τον ήρωα Βούτη, έναν από τους Αργοναύτες, ιερέα του Ποσειδώνα και της Αθηνάς. Από την οικογένεια αυτή προέρχονταν υποχρεωτικά ο ιερέας του Εριχθονίου Ποσειδώνα και η ιέρεια της πολιούχου Αθηνάς. Στο Ερέχθειον υπήρχε βωμός του γενάρχη τους και κατάλογος των κατά καιρούς ιερέων της οικογένειας. Από τους Β. καταγόταν και ο Αθηναίος πολιτικός και ρήτορας Λυκούργος". [...] ΒουτάδαιΑρχειοθετήθηκε 2017-09-01 στο Wayback Machine.
Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", ("Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Ιπποταμάδαι, δήμος [της] Οινηίδος φυλής. ο δημότης Ιπποταμάδης. τα τοπικά εξ Ιπποταμαδών, εις Ιπποταμαδών, εν Ιπποταμαδών". [...], σελ. 148.
Αριστοφάνη, "Θεσμοφοριάζουσαι[νεκρός σύνδεσμος]", (έκδοση: Bernhard Thiersch, 1832), σελ. 58, στίχος 620: "τον δείνα γιγνώσκεις, τον εκ Κοθωκιδών;" και σελ. 132 ενότητα "Σχόλια": 620: "Κοθωκίδαι δήμος της Οινηίδος φυλής".
Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", ("Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Λακιάδαι, δήμος της Οινηίδος φυλής. ο δημότης Λακιάδης. αναγράφεται ο δήμος Λακία και ο δημότης Λακιεύς, και τα τοπικά εκ της γενικής των πληθυντικών μετά των προθέσεων". [...], σελ. 180.
[...] "Λουσία: I. Μυθολογικό πρόσωπο. Σύμφωνα με την παράδοση, ήταν μία από τις κόρες του Λακεδαιμόνιου Υάκινθου, κατοίκου της Αττικής. Ένας χρησμός κάποτε ανέφερε ότι αρρώστια και πείνα θα απειλούσαν την Αθήνα στη διάρκεια της πολιορκίας του Μίνωα και χρειαζόταν να τελεστεί θυσία για να μην πραγματοποιηθεί η προφητεία. Η Λ. και οι αδελφές της δέχτηκαν τότε να θυσιαστούν στον τάφο του Κύκλωπα Γεραίστου. Από τη Λ. προήλθε και η ονομασία ενός δήμου της Οινηίδας φυλής, που βρισκόταν στην Ιερά Οδό. II. Προσωνυμία της Δήμητρας, στη Θέλπουσα της Αρκαδίας. Στην περιοχή υπήρχε και ιερό της θεάς, κοντά στον Λάδωνα". [...] Λουσία
Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", ("Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Μελίτη, νήσος μεταξύ Ηπείρου και Ιταλίας, όθεν τα κυνίδια Μελιτία φασιν. ο οικήτωρ Μελιταίος. έστι και πόλις άποικος Καρχηδονίων και δήμος [της] Οιηνίδος φυλής. ο δημότης Μελιτεύς. τα τοπικά εις Μελίτην, εκ Μελίτης και εν Μελίτη". [...], σελ. 96.
Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", ("Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), Όη: [...] "Όα, δήμος της Αττικής, της Πανδιονίδος φυλής. Διόνυσος δε ο του Τρύφωνος φησί το πληθυντικόν Όεις λέγεσθαι αυτάς, ως και άλλα πολλά. ο μέντοι δημότης Όαθεν λέγεται. Δάμων Δαμωνίδου Όαθεν. και εκ τόπου το αυτό. τα δ' άλλα Όαζε, Όασε. λέγεται και Όη. έστι δ' Όη της Οινηίδος φυλής. ο δημότης Όηθεν ". [...], σελ. 214.
Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", ("Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Περιθοίδαι, δήμος [της] Οινηίδος φυλής. ο δημότης Περιθοίδης. και ως εκ τόπου εκ Περιθοιδών, εν τόπω εν Περιθοιδών". [...], σελ. 230.
Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", ("Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Τυρμίδαι, δήμος [της] Οινηίδος φυλής. ο δημότης Τυρμίδης. το τοπικόν εκ Τυρμιδών, εις Τυρμιδών, εν Τυρμιδών". [...], σελ. 286.
Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", ("Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Φυλή, δήμος [της] Οινηίδος φυλής. Αριστοφάνης Αχαρνεύσι *) v. 1023) πόθεν; από Φυλής έλαβον οι Βοιώτιοι. και εν Πλούτω **) v. 1146) μη μνησικακήσης ει συ Φυλήν κατέλαβες. ο δημότης Φυλάσιος. τα τοπικά εκ Φυλής, και πληθυντικώς οι από Φυλής, Φυλήνδε, Φυλήσιν. έστι και φυλή το τρίτον είδος των παρ' Έλλησι κοινωνιών. το εθνικόν φυλέτης. και κτητικόν φυλετικός φυλετική". [...], σελ. 302.
"Λέξεις των δέκα ρητόρων", "Harpocrationis Lexicon in decem oratores Atticos[νεκρός σύνδεσμος]", συγγραφείς: Valerius Harpocration, Wilhelm Dindorf, Philippe-Jacques de Maussac, Henri Estienne, Henri de Valois, Τόμος 1, E typographeo academico, 1853), [...] "Βουτάδης: δήμος της Οινηίδος φυλής Βούτεια, αφ' ης οι δημόται Βουτάδαι." [...], σελ. 75.
Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", ("Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Βουτάδαι, δήμος της Αιγηίδος φυλής. λέγονται γαρ δήμοι πατρωνυμικώς, ως Αιθαλίδαι, Κοθωκίδαι. έστι δε (από) Βούτου του Πανδίονος. ο δημότης Βουτάδης". [...], σελ. 82.
Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", ("Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Κειριάδαι, δήμος της Ιπποθοωντίδος φυλής. ο δημότης Κειριάδης. τα τοπικά εκ Κειριαδών, εις Κειριαδών, εν Κειριαδών". [...], σελ. 164.
[...] "Κειριάδες: Αρχαίος δήμος της Αττικής. Κατά την επικρατέστερη γνώμη ανήκε στην Ιπποθοωντίδα φυλή, ενώ σύμφωνα με άλλη εκδοχή στην Οινηίδα φυλή, που ζούσε δυτικά του λόφου των Νυμφών". [...] Κειριάδες
Στέφανος Βυζάντιος, «Εθνικών», Έκδοση 1839: Stephanus (Byzantius), Anton Westermann: “Stephani Byzantii Ethnikōn quae supersunt”, Sumptibus et typis B.G. Teubneri, Λειψία 1839.
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.