νομοθετικό όργανο της Ελληνικής Δημοκρατίας From Wikipedia, the free encyclopedia
Η Βουλή των Ελλήνων είναι το νομοθετικό σώμα της Ελληνικής Δημοκρατίας. Σύμφωνα με το ισχύον Σύνταγμα αποτελεί απλό νομοθετικό σώμα, ο αριθμός των μελών του οποίου ορίζεται με νόμο και πρέπει να κυμαίνεται από 200 μέχρι 300.[1] Σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο, συγκροτείται από 300 βουλευτές,[2] που εκλέγονται από το εκλογικό σώμα μέσω γενικών εκλογών για περίοδο τεσσάρων ετών.
![]() |
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. |
Η σύνθεση της τρέχουσας Κ' Κοινοβουλευτικής Περιόδου προέκυψε από τις βουλευτικές εκλογές της 25ης Ιουνίου 2023.
Τα μέλη της Βουλής των Ελλήνων, που ασκούν τη νομοθετική εξουσία στην Ελλάδα, εκλέγονται από το εκλογικό σώμα με άμεση, καθολική και μυστική ψηφοφορία για περίοδο τεσσάρων ετών. Η Βουλή μπορεί να διαλυθεί από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και να προκηρυχθούν εκλογές για συγκεκριμένους λόγους που προβλέπονται από το Σύνταγμα, όπως για παράδειγμα μετά από πρόταση της Κυβέρνησης για ανανέωση της λαϊκής εντολής, προκειμένου να αντιμετωπιστεί εθνικό θέμα εξαιρετικής σημασίας. Από το 1974, μόνο η Βουλή της Δ΄ Περιόδου Προεδρευομένης Δημοκρατίας (1985-1989) τερμάτισε φυσιολογικά τη θητεία της με τη συμπλήρωση τεσσάρων ετών από την προηγούμενη βουλευτική εκλογή, με την Κυβέρνηση Ανδρέα Παπανδρέου 1985.
Για την εκλογή των βουλευτών ισχύει ένα σύνθετο και μη γραμμικά αναλογικό εκλογικό σύστημα εκπροσώπησης των ψήφων, η ενισχυμένη αναλογική, δίνοντας στο πρώτο πολιτικό κόμμα ισχυρή πλειοψηφία σε έδρες στη Βουλή ακόμα και αν υπολείπεται της απόλυτης πλειοψηφίας στο σύνολο των ψήφων. Για να μπορεί να καταλάβει μία από τις 300 βουλευτικές έδρες ένα κόμμα, πρέπει να έχει λάβει τουλάχιστον το 3% του συνόλου των έγκυρων ψήφων. Με τον εκλογικό νόμο που εφαρμόστηκε για πρώτη φορά στις Βουλευτικές εκλογές του Μαΐου 2012, το πρώτο κόμμα είναι δυνατό να εξασφαλίζει απόλυτη πλειοψηφία βουλευτών στη Βουλή με ποσοστό περίπου 40% επί των έγκυρων ψηφοδελτίων. Σημειώνεται πως, εκτός των άκυρων, κατά την κατανομή των βουλευτικών εδρών δεν προσμετρώνται τα λευκά ψηφοδέλτια.
Από τη Βουλή των Ελλήνων, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων για τον κοινοβουλευτικό και νομοθετικό έλεγχο που δύναται να ασκήσει, συνιστά Επιτροπές, αναλόγως τη δύναμη τον ΚΟ των κομμάτων που διαθέτουν για την εποπτεία του νομοθετικού έργου, του κοινοβουλευτικού ελέγχου και οποιονδήποτε ειδικών θεμάτων ανακύψουν.
Οι Διαρκείς Επιτροπές συνίστανται και συγκροτούνται στην αρχή κάθε τακτικής συνόδου της Βουλής, με απόφαση του εκάστοτε Προέδρου της Βουλής των Ελλήνων, ίνα εξετάζονται νομοσχέδια και προτάσεις νόμων και έπειτα από τη Συνταγματική Αναθεώρηση του 2001 και την αντίστοιχη του Κανονισμού της Βουλής, δύνανται να ασκήσουν νομοθετικό έργο και κοινοβουλευτικό έλεγχο. Μετά την αναθεώρηση του Συντάγματος το 2001 και την αντίστοιχη τροποποίηση του Κανονισμού της Βουλής, μπορούν να ασκούν και νομοθετικό έργο και κοινοβουλευτικό έλεγχο. Μεταξύ άλλων, διαθέτουν την αρμοδιότητα συζήτησης συναφών θεμάτων και διατύπωσης γνώμης για διορισμούς σε συγκεκριμένες θέσεις αλλά και ενημέρωσης αρμοδίων Υπουργών και προϊσταμένων φορέων, παρουσία του Υπουργού.
Προβλέπεται από ειδικές διατάξεις η σύσταση τεσσάρων Διαρκών Επιτροπών
Η επιτροπή αποτελείται από έναν Αντιπρόεδρο της Βουλής (ως πρόεδρο) και τριάντα (30) βουλευτές.
Συγκροτείται από 15 μέλη της διαρκούς επιτροπής εθνικής άμυνας και εξωτερικών υποθέσεων.
Αποτελείται από 15 μέλη.
Συνιστώνται από τον Πρόεδρο της Βουλής, μετά από πρόταση της Κυβέρνησης, με σκοπό να επεξεργασθούν και να εξετάσουν συγκεκριμένα σχέδια νόμων ή προτάσεις νόμων. Η λειτουργία τους διαρκεί έως ότου πάρουν οριστική απόφαση σχετικά με την επεξεργασία και εξέταση των νομοσχεδίων και των προτάσεων νόμων για τα οποία συστάθηκαν. Συνιστώνται στην αρχή κάθε τακτικής συνόδου της Βουλής, με απόφαση του Προέδρου της Βουλής, πλην της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας, η οποία συνιστάται στην αρχή κάθε βουλευτικής περιόδου και λειτουργεί καθ' όλη τη διάρκειά της.
Αντικείμενο της επιτροπής είναι η διερεύνηση των αιτίων των τροχαίων ατυχημάτων και η υποβολή προτάσεων στους αρμόδιους Υπουργούς για τη δημιουργία των προϋποθέσεων ασφαλέστερης διακίνησης προσώπων και προϊόντων.
Αντικείμενο της επιτροπής είναι ιδίως να μελετά τις δικογραφίες και να συντάσσει εκθέσεις προς τη Βουλή επί αιτήσεων άρσεως ασυλίας Βουλευτών.
Η επιτροπή επεξεργάζεται και εξετάζει τα σχέδια και τις προτάσεις μεταβολής του Κανονισμού της Βουλής και προβαίνει στην κωδικοποίηση παλαιών και νέων διατάξεων του Κανονισμού. Επίσης, εγκρίνει τη σύνταξη νέων ή τροποποίηση των κανονισμών λειτουργίας της Επιστημονικής Υπηρεσίας και της Βιβλιοθήκης της Βουλής, μετά πρόταση του Προέδρου της Βουλής. Η επιτροπή αποτελείται από τον Πρόεδρο της Βουλής (ως πρόεδρο) και εννέα (9) βουλευτές.
Αντικείμενο της επιτροπής είναι η παρακολούθηση της πορείας των δαπανών της Βουλής και η σύνταξη σχετικών εκθέσεων, η υποβολή προτάσεων στον Πρόεδρο της Βουλής για την ενέργεια ή την περιστολή συγκεκριμένων δαπανών και η εξέταση του προϋπολογισμού, του απολογισμού και του ισολογισμού της Βουλής. Η επιτροπή αποτελείται από έντεκα (11) βουλευτές, από τους οποίους οι τρεις είναι οι Κοσμήτορες της Βουλής.
Αντικείμενο της επιτροπής είναι η εποπτεία της λειτουργίας της βιβλιοθήκης της Βουλής και η διατύπωση προτάσεων προς τον Πρόεδρο της Βουλής για τυχόν οργανωτικές μεταβολές στη λειτουργία της. Οι ειδικότερες αρμοδιότητες της επιτροπής αυτής προβλέπονται από τον κανονισμό εσωτερικής λειτουργίας της βιβλιοθήκης. Η επιτροπή αποτελείται από έντεκα (11) βουλευτές, από τους οποίους οι τρεις είναι οι Κοσμήτορες της Βουλής.
Η επιτροπή διατυπώνει γνώμη για την καταλληλότητα των προσώπων που η Κυβέρνηση προτίθεται να τοποθετήσει επικεφαλής (π.χ. Προέδρους, Διοικητές, Διευθύνοντες Συμβούλους) δημοσίων επιχειρήσεων, τραπεζών, οργανισμών κοινής ωφελείας και φορέων κοινωνικής ασφάλισης και για την διαχείριση και την πορεία των επιχειρήσεων των οποίων προΐστανται και να υποδεικνύει στους εποπτεύοντες υπουργούς μέτρα που κρίνει επωφελή για το δημόσιο συμφέρον. Οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί ορίζονται περιοριστικά στον Κανονισμό της Βουλής. Η επιτροπή συγκροτείται από δεκαπέντε (15) βουλευτές, στους οποίους περιλαμβάνονται ο Πρόεδρος και οι Αντιπρόεδροι της Βουλής.
Συνιστάται από τον Πρόεδρο της Βουλής μετά την υποβολή, από 50 τουλάχιστον Βουλευτές, προτάσεων για την αναθεώρηση του Συντάγματος, οι οποίες παραπέμπονται σ' αυτήν για εξέταση. Η Βουλή, με απόφασή της, που λαμβάνεται μετά από πρόταση του Προέδρου της, ορίζει προθεσμία για την υποβολή της έκθεσης της επιτροπής, η οποία μπορεί να παρατείνεται με νεότερες αποφάσεις της Βουλής.
Οι κυριότερες συνολικά αρμοδιότητες που έχει η Βουλή των Ελλήνων είναι οι εξής:
Είναι το διακομματικό συλλογικό όργανο που συστάθηκε με τον Κανονισμό της Βουλής του 1987 και αναγνωρίσθηκε συνταγματικά με την αναθεώρηση του 2001. Αποστολή του είναι η καλύτερη οργάνωση των εργασιών της Βουλής μέσα από τη συνεργασία του Προεδρείου και όλων των κοινοβουλευτικών ομάδων.
Στις 18 Μαρτίου του 1844 το Μέγαρο Κοντόσταυλου στην Αθήνα γίνεται έδρα της νεοσύστατης τότε ελληνικής Βουλής και Γερουσίας που προέβλεπε το νέο Σύνταγμα (1844) που καθιέρωνε την Συνταγματική Μοναρχία. Εκεί παρέμεινε για δέκα μόνο χρόνια, μέχρι το 1854, οπότε και καταστράφηκε από πυρκαγιά. Τότε με διάταγμα του Βασιλέως Όθωνα η Βουλή στεγάστηκε προσωρινά σε αίθουσα του Οθώνειου Πανεπιστημίου, όπως ονομαζόταν τότε το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, που είχε ολοκληρωθεί η ανέγερσή του από το 1841, μέχρι της ανέγερσης νέου κτιρίου, στον ίδιο χώρο του κατεστραμμένου.
Στις 15 Αυγούστου του 1858 η Βασίλισσα Αμαλία θέτει το θεμέλιο λίθο του νέου Βουλευτηρίου, γνωστού σήμερα ως Μεγάρου της Παλαιάς Βουλής, το οποίο βρίσκεται στην οδό Σταδίου στην Αθήνα, σε σχέδια του Γάλλου αρχιτέκτονα Φρανσουά Λουί Φλοριμόν Μπουλανζέ, τα οποία στη συνέχεια τροποποιούνται από τον Έλληνα αρχιτέκτονα Παναγιώτη Κάλκο.
Με την έλευση του Βασιλέως Γεωργίου, η Βουλή μεταστεγάζεται στη λεγόμενη "παράγκα", που ήταν ένα πλινθόκτιστο οίκημα παράπλευρα του οικοπέδου ανέγερσης του νέου κτιρίου. Τελικά στις 11 Αυγούστου του 1875, παρουσία των Βασιλέων και επί πρωθυπουργίας Χαριλάου Τρικούπη, εγκαινιάζεται το νέο κτήριο του Βουλευτηρίου. Στο νεοκλασικό κτήριο αυτό στεγάστηκε η Βουλή από το 1875 μέχρι το 1935. Σήμερα αυτό το κτήριο είναι γνωστό ως Παλιά Βουλή.
Τον Μάρτιο του 1929 η κυβέρνηση του Ε. Βενιζέλου αποφασίζει τη μεταρρύθμιση του κτιρίου των Παλαιών Ανακτόρων, που είχαν υποστεί τεράστιες φθορές από την εκεί εγκατάσταση Μικρασιατών προσφύγων. Έτσι στις 3 Δεκεμβρίου του 1930 ξεκίνησαν οι εργασίες μετατροπής του κτιρίου σε κοινοβούλιο από τον αρχιτέκτονα Ανδρέα Κριεζή.
Τρία χρόνια μετά, στις 2 Αυγούστου του 1934 επί πρωθυπουργίας Παναγή Τσαλδάρη εγκαινιάζεται στο ανακαινισμένο κτήριο η αίθουσα της Γερουσίας και τον επόμενο χρόνο, στις 1 Ιουλίου 1935, επί ιδίου πρωθυπουργού πραγματοποιούνται πανηγυρικά σ΄ αυτό οι εργασίες της Ε΄ Εθνοσυνέλευσης, στη νέα αίθουσα συνεδριάσεων της Ολομέλειας της Βουλής.
Σήμερα το κτήριο αυτό στεγάζει την αίθουσα της Ολομέλειας και των Κοινοβουλευτικών Επιτροπών, τα γραφεία του Προέδρου της Βουλής και των Αντιπροέδρων, μέρος του αρχείου της Βουλής (το υπόλοιπο βρίσκεται στο Καπνεργοστάσιο επί της οδού Λενορμάν), τα γραφεία των κοινοβουλευτικών ομάδων των κομμάτων, το τηλεοπτικό κανάλι της Βουλής των Ελλήνων, καθώς και διοικητικές υπηρεσίες.
Άλλα κτήρια, που στεγάζουν υπηρεσίες της Βουλής των Ελλήνων είναι το πρώην Καπνεργοστάσιο της οδού Λενορμάν (Βιβλιοθήκη και Αρχείο της Βουλής), τα κτήρια της Λεωφόρου Αμαλίας 14 & 21 (διοικητικές υπηρεσίες και τηλεοπτικός σταθμός), τα κτήριο των οδών Βουλής 4, Σέκερη 1 και Μητροπόλεως 2, όπου βρίσκονται τα γραφεία των Βουλευτών επαρχίας και το Εκθετήριο του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων, τμήμα του Μεγάρου Αρβανίτη (διοικητικές υπηρεσίες) και το κτήριο της οδού Σέκερη 1Α (διοικητικές υπηρεσίες).
ΙΖ΄ περίοδος (01/10/2015 - 11/06/2019) | ΙΗ΄ περίοδος (17/07/2019 - 22/04/2023) | Κ' (03/07/2023 - ) | |
---|---|---|---|
Νόμοι | 284 | 423 | |
Τροπολογίες | 1.422 | 704 | |
Συνεδριάσεις προανακριτικών και εξεταστικών επιτροπών | 112 | 103 | |
Πρωτοεκλεγέντες βουλευτές | 57 | 114 | 34 |
Γυναίκες βουλευτές | 53 | 66 | 69 |
Η Βουλή διαθέτει προσωπικό 2.155 ατόμων[10] εκ των οποίων 788 είναι μετακλητοί.[11]
Σημαντικός αριθμός των εκλεγόμενων βουλευτών έχει συγγενικές σχέσεις με πρόσωπα που διετέλεσαν στο παρελθόν είτε βουλευτές είτε υπουργοί. Στη Βουλή που προέκυψε από τις πρώτες εκλογές μετά τη μεταπολίτευση του '74 το ποσοστό αυτό ήταν περίπου 30% και παραμένει έκτοτε υψηλό. Σήμερα, 41 βουλευτές συγγενεύουν μεταξύ τους, με το μεγαλύτερο ποσοστό να διατηρεί το κυβερνών κόμμα της ΝΔ[12]
Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία συστάθηκε, με ομόφωνη απόφαση της Ολομέλειας της Βουλής, το 1999 και άρχισε να λειτουργεί το 2004.[13] Σκοπός του Ιδρύματος είναι η μελέτη και η διάδοση των αρχών του Κοινοβουλευτισμού και της Δημοκρατίας.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.