From Wikipedia, the free encyclopedia
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Tricholomataceae yw'r Marchog melyn (Lladin: Tricholoma equestre; Saesneg: Yellow Knight).[1] 'Y Marchogion' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Fel y marchog, mae'r fadarchen hon yn tyfu'n dalsyth. Mae'r teulu Tricholomataceae yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales. Disgrifiwyd ac enwyd y tason yma'n wreiddiol gan y naturiaethwr enwog o Sweden, Carolus Linnaeus.
Marchog melyn Tricholoma equestre | |
---|---|
Dosbarthiad gwyddonol | |
Teyrnas: | Fungi |
Dosbarth: | |
Urdd: | Agaricales |
Teulu: | Tricholomataceae |
Genws: | Tricholoma[*] |
Rhywogaeth: | Tricholoma equestre |
Enw deuenwol | |
Tricholoma equestre (L.) P.Kumm. | |
Pe bai person yn ei fwyta, yna fel arfer, gall achosi marwolaeth y person hwnnw. Mae nifer o ffyngau'n perthyn i'r grwp hwn (gw. ffyngau marwol). Mae'r cemegolion o fewn y ffwng yma'n wenwynig.
Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop.
Lliw sborau'r fadarchen hon yw gwyn. O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un fflat. Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: tegyll. O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel mycorhisa.
Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion.[2] Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (mykes) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.[3] Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.
Mae gan Marchog melyn ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:
Rhestr Wicidata:
rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
---|---|---|
Arthrosporella ditopa | Arthrosporella ditopa | |
Asproinocybe brunneolilacina | Asproinocybe brunneolilacina | |
Asproinocybe lactifera | Asproinocybe lactifera | |
Asproinocybe nodulospora | Asproinocybe nodulospora | |
Asproinocybe russuloides | Asproinocybe russuloides | |
Asproinocybe superba | Asproinocybe superba | |
Austroclitocybe veronicae | Austroclitocybe veronicae | |
Callistosporium palmarum | Callistosporium palmarum | |
Callistosporium vinosobrunneum | Callistosporium vinosobrunneum | |
Cellypha goldbachii | Cellypha goldbachii | ![]() |