From Wikipedia, the free encyclopedia
Hinsawdd yw cyflwr y tywydd mewn ardal dros gyfnod o amser. Cyflwr tymor hir o dywydd rhagweladwy yw hinsawdd. Mae hinsawdd yn cael ei heffeithio gan nodweddion ffisegol y ddaear megis mynyddoedd, afonydd, lledred, diffeithdiroedd a diwasgeddau.
Dosberthir hinsawdd y byd i bum prif gategori:
Hinsawdd fforest law drofannol (Af) Hinsawdd monsŵn trofannol (Am) Hinsawdd safana trofannol (Aw) | Hinsawdd anialwch boeth (BWh) Hinsawdd anialwch oer (BWk) Hinsawdd lled-gras boeth (BSh) Hinsawdd lled-gras oer (BSk) | Hinsawdd y Canoldir gyda hafau boeth (Csa) Hinsawdd y Canoldir gyda hafau cynnes (Csb) | Hinsawdd is-drofannol gyda gaeafau sych (Cwa) Hinsawdd dymherus gyda gaeafau sych (Cwb) Hinsawdd dymherus is-pegynol gyda gaeafau sych (Cwc) | Hinsawdd is-drofannol llaith (Cfa) Hinsawdd gefnforol (Cfb) Hinsawdd gefnforol is-pegynol (Cfc) | Hinsawdd cyfandirol gyda hafau sych ac yn boeth (Dsa) Hinsawdd cyfandirol gyda hafau sych ac yn cynnes (Dsb) Hinsawdd is-arctig gyda hafau sych ac yn oer (Dsc) Hinsawdd is-arctig gyda hafau sych ac yn oer iawn (Dsd) | Hinsawdd cyfandirol gyda gaeafau sych a hafau boeth (Dwa) Hinsawdd cyfandirol gyda gaeafau sych a hafau cynnes (Dwb) Hinsawdd is-arctig gyda gaeafau sych a hafau oer (Dwc) Hinsawdd is-arctig gyda gaeafau sych a hafau oer iawn (Dwd) | Hinsawdd cyfandirol llaith gyda hafau boeth (Dfa) Hinsawdd cyfandirol llaith gyda hafau cynnes (Dfb) Hinsawdd is-arctig gyda hafau oer (Dfc) Hinsawdd is-arctig gyda hafau oer iawn (Dfd) | Hinsawdd twndra (ET) Hinsawdd pegynol (EF) |
Pegynnol
Mae'r rhanbarthau yma yn oer iawn trwy gydol y flwyddyn. Mae'r tymheredd cynhesaf yn llai na 10C.
Tymherus
Ardaloedd sy'n dueddol o orwedd rhwng 23.5 a 66.0 lledred. Ardaloedd lle bo'r mis oeraf llai na 18 °C ac yn fwy na -3 °C a lle bo'r mis cynhesaf yn fwy na 10 °C. Mae rhan fwyaf o Orllewin Ewrop yn yr ardal tymherus. Gweler Hinsawdd Cymru.
Cras
Dyma'r ardaloedd sych lle mae'r anweddiad yn uwch na'r dyddodiad. Mae'r ardaloedd hyn ymhell o'r môr a gall y tymheredd amrywio llawer.
Trofannol
Mae'r tymheredd yn uchel trwy gydol y flwyddyn yn yr ardaloedd hyn. Mae ganddynt 2 dymor; gwlyb a sych.
Y Môr Canoldir
Mae'r hinsawdd hon yn gynnes ac yn sych yn yr haf ac yn oer ac yn wlyb yn y gaeaf.
Mae lledred yn cael ei benderfynu gan ein pellter oddi wrth y gyhydedd. Lledred y gyhydedd yw 0 gradd.
Ym Mhrydain, mae'r môr yn effeithio'r tymheredd:
Ymhob 165m uwchben lefel y môr, mae'r tymheredd yn gostwng 1 °C oherwydd mae tir uchel yn colli mwy o wres na thir isel.
Mae agwedd yn cyfeirio at y ffordd y mae tir yn wynebu'r haul. Yn hemisffer y gogledd, mae llethrau serth sydd yn wynebu'r dde (agwedd ddeheuol) yn gweld mwy o'r haul na'r llethrau sydd yn wynebu'r gogledd (agwedd ogleddol) ac felly maent yn gynhesach.