From Wikipedia, the free encyclopedia
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Boletaceae yw'r Cap tyllog gwreiddiog (Lladin: Boletus radicans; Saesneg: Rooting Bolete).[1] 'Y Capiau Tyllog' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Gair arall am gap tyllog yw 'boled', a ddefnyddir hefyd i ddisgrifio rhai mathau o ffwng. Mae'r rhan oddi tano'n debycach i sbwng nag i degyll. Mae'r teulu Boletaceae yn gorwedd o fewn urdd y Boletales.
Cap tyllog gwreiddiog Boletus radicans | |
---|---|
Dosbarthiad gwyddonol | |
Teyrnas: | Fungi |
Dosbarth: | |
Urdd: | Boletales |
Teulu: | Boletaceae |
Genws: | Caloboletus[*] |
Rhywogaeth: | Caloboletus radicans |
Enw deuenwol | |
Caloboletus radicans (Pers.) Vizzini | |
Lliw sborau'r fadarchen hon yw gwyrdd-frown.
O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un amgrwm.
Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: mandyllog.
O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel mycorhisa.
Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion.[2] Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (mykes) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.[3] Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.
Mae gan Cap tyllog gwreiddiog ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:
Rhestr Wicidata:
rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
---|---|---|
Boletus sinapecruentus | Boletus sinapecruentus | |
Boletus spadiceus | Boletus spadiceus | |
Boletus spumeus | Boletus spumeus | |
Boletus subglobosus | Boletus subglobosus | |
Boletus subsimilis | Boletus subsimilis | |
Boletus sulphureus | Boletus sulphureus | |
Boletus tasmanicus | Boletus tasmanicus | |
Boletus tenax | Boletus tenax | |
Boletus tenuis | Boletus tenuis | |
Boletus thelephoroides | Boletus thelephoroides |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.