From Wikipedia, the free encyclopedia
Kratkolančane masne kiseline (SCFAs) su masne kiseline s manje od šest ugljikovih atoma.[1] Izvedene iz crijevnih mikrobnih fermentacija neprobavljive hrane, SCFA su glavni izvor energije kolonocita, što ih čini ključnim za gastrointestinalno zdravlje.[1][2] Sve SCFA poseduju različite stepene rastvorljivosti u vodi, što ih razlikuje od dugolančanih masnih kiselina koje se ne miješaju.
Lipidni broj | Ime | Naziv soli/estera | Formula | Masa (g/mol) |
Dijagram | |||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Uobičajeno | Sistemsko | Uobičajeni | Sistemski | Molekulska | Strukturna | |||
C1:0 | Mravlja kiselina | Metanska kiselina | Format | Metanoat | CH 2O 2 |
HCOOH | 46.03 | ![]() |
C2:0 | Sirćetna kiselina | Etanska kiselina | Acetat | Etanoat | C 2H 4O 2 |
CH 3COOH |
60.05 | ![]() |
C3:0 | Propionska kiselina | Propanoična kiselina | Propanat | Propanoat | C 3H 6O 2 |
CH 3CH 2COOH |
74.08 | ![]() |
C4:0 | Buterna kiselina | Butanojska kiselina | Butirat | Butanoat | C 4H 8O 2 |
CH 3(CH 2) 2COOH |
88.11 | ![]() |
C4:0 | Izobuterna kiselina | 2-Metilpropanska kiselina | Izobutirat | 2-Metilpropanoat | C 4H 8O 2 |
(CH 3) 2CHCOOH |
88.11 | ![]() |
C5:0 | Valerinska kiselina | Pentanska kiselina | Valerat | Pentanoat | C 5H 10O 2 |
CH 3(CH 2) 3COOH |
102.13 | ![]() |
C5:0 | Izovalerijanska kiselina | 3-Metilbutanska kiselina | Izovalerat | 3-metilbutanoat | C 5H 10O 2 |
(CH 3) 2CHCH 2COOH |
102.13 | ![]() |
C5:0 | 2-Metilbuterna kiselina | 2-Metilbuterna kiselina | 2-Metilbutanoat | 2-Metilbutanoat | C 5H 10O 2 |
CH 3CH 2CH(CH 3)COOH |
102.13 | ![]() |
SCFA se proizvode kada se hranjiva vlakna fermentiraju u debelom crijevu.[1][3] Sastav makronutrijenata (ugljikohidrati, proteini ili masti) u ishrani utiče na cirkulišuće SCFA.[4]
Acetatna, propionatna i butiratna su tri najčešća SCFA.[3]
SCFA i srednjelančane masne kiseline se prvenstveno apsorbuju kroz portnu venu tokom varenja lipida,[5] dok se dugolančane masne kiseline pakuju u hilomikrone, ulazeči u limfne kapilare, a zatim se prenose u krv u subklavkulsku venu.[1]
SCFA imaju različite fiziološke uloge u tjelesnim funkcijama.[1][2] They can affect the production of lipids, energy and vitamins.[6] One također mogu uticati na apetit i kardiometaboličko zdravlje.[4] Osim toga, mogu utjecati na mentalno zdravlje i raspoloženje.[7] Pokazalo se da tri glavna SCFA, acetat, propionat i butirat, snižavaju krvni pritisak u eksperimentalnim modelima,[8][9][10][11] i u toku su klinička ispitivanja kako bi se utvrdio njihov učinak na hipertoniju.[12] Butirat je posebno važna za zdravlje debelog creva jer je primarni izvor energije za kolonocite (epitelne ćelije debelog creva).[1][2] Jetra može koristiti acetat za energiju.[13]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.