Generacijsko vrijeme
From Wikipedia, the free encyclopedia
From Wikipedia, the free encyclopedia
Generacijsko vrijeme – u biologiji populacija i demografiji – je prosječno vrijeme između dvije uzastopne generacije neke linije srodnika u populaciji. U esencijalnom biološkom smislu njeri se dužinom perioda između formiranja individualnog zigota i sazrijevanja prvih plodnih gameta.[1][2] Kod jednoćelijskih organizama koji se razmnožavaju prostom diobom, to vrijeme je veoma kratko i traje između njihove dvije sukcesivne diobe (pa se može mjeriti i minutama). Međutim, kod većine vrsta , uključujući i čovjeka, ta odrednica se obično odnosi na prosječni vijek skupine jedne generacije do pojave prvih njihovih potomaka. Prema nekim procjenama, u evropskom stanovništvu, generacijsko vrijeme obično se obično kreće od 20 do 30 godina.
Historičari ponekad koriste ovakve podatke za grubo datiranje proteklih događanja.
Postojeći definicije generacijskog vremena spadaju u dvije kategorije:
Neto reproduktivni stopa R0 je broj očekivanih potomaka date jedinke tokom života (kod čovjeka, neto reproduktivna stopi 1 znači da je populacija u demografskoj ravnoteži). To opravdava vrlo jednostavnu definiciju koja se koristi u mikrobiologiji (vrijeme koje je potrebno da se populacija udvostruči, ili vrijeme udvostručenja), jer se može uzeti u obzir da je u fazi eksponencijalnog rasta smrtnost bakterija vrlo niska, a kao očekivani rezultat je pojava da će populacija biti zamijenjena već u slijedećoj generaciji (majka ćelija - i kćer ćelija). Ako je dinamična populacija je eksponencijalna sa stopom rasta r (tj. n(t) ~ α.ert, gdje je n(t)r (tj. n(t)~α.ert, gdje je n(t)veličina populacije u vremenu t), onda je ova mjera generacijskog vremena data obrascem:
Ustvari, vrijednost je takva da n(t + T) = R0 n(t), tj. erT = R0.
Ova definicija je mjera udaljenosti između generacija, a ne vremenu obnove populacije. Budući da su mnogi demografski modeli na bazi broja žena (tj. uzimaju u obzir samo ženke), ova definicija se često izražava kao udaljenost majka-kćer ("prosječna starost majke pri rođenju njene kćeri"). Međutim, također je moguće definirati udaljenosti otac-sin (prosječna starost očeva u dobi od svojih sinova) ili se spol ne uzima u obzir u obje definicije. U modelima starosno strukturirane populacije, dat je izraz:
gdje
gdje
su funkcija elastičnosti λ za fertilnosti.
Ova definicija je vrlo sličan prethodnoj, ali populacija ne treba biti u stabilnnoj dobnoj distribuciji. Osim toga, može se izračunati za različite kohorte i na taj način daje više informacija o generacijskom vremenu u populaciji. Ova mjera je data izrazom:
Ustvari, brojnik je zbir starosti pri kojoj se razmnožavaju članovi date skupine, a nazivnik R0 je prosječan broj proizvedenih potomaka.[1][2]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.