From Wikipedia, the free encyclopedia
Ul lunedenn a zo ur benveg a vez montet war fuzuilhoù pe karabinennoù evit gwelet ar sibl a-bell. Implijet e vez er sportoù tennañ, en armeoù hag evit chaseal.
Goude taolioù-esae adalek ar XVIIvet kantved e voe ijinet al lunedenn vodern kentañ evit ar fuzuilhoù etre 1835 ha 1840 e Stadoù-Unanet Amerika. Deskrivet e oa el levr The Improved American Rifle, skrivet e 1844. Savet e oa bet gant Morgan James, un armeurer eus Utica (stad New York), diwar soñj hag alioù un ijinour saoz hag amerikan, John R. Chapman.
E 1855 e krogas al lunedour William Malcolm eus Syracuse (stad New York) da broduiñ e lunedennoù en ur lakaat warne ostilhoù da reoliañ anezhe. E lunedennoù ha reoù graet gant ar bravigour L. M. Amidon (Vermont) a zeuas da vezañ lunedennoù standart ar sniperien gentañ e-pad Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika.[1]
Sifroù a vez implijet da zeskrivañ he ferzhioù nesañ : ul lunedenn 6-24x50 a sinifi e c'hall brasaat an traoù etre 6 ha 24 gwech hag eo 50 mm treuzkiz he gwerenn. Nozelennoù reoliñ a gaver war ul lunedenn :
An nozelennoù reoliñ evit an driv hag an uhelder a zo meur a gclick dezhe. Pep click a dalv e vez diblaset ar stok war ar sibl eus ur serten hirder, eztaolet e milimetroù evit al lunedennoù MRAD (a ra gant ar sistem metrek) pe e meutadoù evit ar re MOA (a ra gant ar sistem imperial). Ul lunedenn a ranker reoliñ he "foent zero" a-raok implijout anezhi, da lavaret eo ober e doare ma vefe tennet war ar poent bizet pa lakaer kreiz ar c'hroazlin warnañ.
Ur c'hroazlin a zo ur stumm a weler pa seller dre al lunedenn. Ur groaz a c'hall bezañ evit al lunedennoù simplañ. War ar re luzietañ e vez dereziet ar c'hroazlin. Talvoudus eo da chaseourien zo pe d'ar soudarded evit gouzout pegen pell emañ ar pezh a welont.