An amprevaned zo loeneddivellkeinek eus skourrad an Artropoded, azonet gant ur c'horf rannet e tri fezh: ur penn div dastornell outañ, ur brusk c'hwec'h pav outañ, hag ur c'hof — ar c'hevnid n'int ket amprevaned eta.
En Devonian, war-dro 410 milion a vloavezhioù zo, e voe al loened c'hwec'hpavek kentañ; er Glaouvezh (–360 m. a v.) e voe an amprevaned gwirion kentañ, en urzhadoùHemiptera, Odonata, Orthoptera.
War-dro 5,5 milion a spesadoù amprevaned zo, da lavaret eo 70% eus ar spesadoù loened a zo war an Douar.
Ur milion hepken eus ar spesadoù amprevaned zo bet deskrivet gant ar skiantourien, pa 'z eus bet deskrivet 19000 spesad pesked, 9000 evn, 6000 stlejvil, 4500 bronneg ha 2800 divelfenneg.
Rannet eo korf an amprevaned e teir lodenn goloet gant kitin: ar penn, ar brusk (pe toraks) hag ar c'hof (pe abdomen).
Takad ar skiantoù eo ar penn gant al lagadoù, an tastornelloù...
Takad an dilec'hiañ eo ar brusk gant ar pavioù hag an eskell.
Takad ar gouennañ eo ar c'hof.
Tri re bavioù zo gant an amprevaned. En doare-se ez eus tu da verzout n'eo ket ar c'hevnid amprevaned met araknided.
Brastres ur c'holeopter A: penn - B: brusk - C: kof
Geotdebrerien: etre 40% ha 50% eus an amprevaned. En em vagañ a reont, diouzh ar spesadoù anezho, diwar lodennoù disheñvel ar plant (delioù, koad, greun, frouezh, pollen...).
Kigdebrerien: preizhataerien (amprevaned all, koftroadeged...) pe arvevaded (war amprevaned all pe dre sunañ gwadmellkeineged).
Hollzebrerien
Saprofajed
...
An amprevaned karrekaet koshañ adkavet a vefe eus marevezh an Devonian, da lâret eo war-dro 350 milion a vloavezhioù zo. Diaskell e oant.
Evit pezh a sell eus an amprevaned askellek koshañ adkavet e vefent bet karrekaet etre -325 ha -300 milion a vloavezhioù zo. Tennañ a raent d'an nadozioù-aer a-vremañ, gant un hed-eskell etre 40 ha 60 cm.
Studiet e vez an amprevaned gant an amprevanoniourien, hag an amprevanoniezh eo anv o skiant.
Dasparzh ar spesadoù bet deskrivet gant an amprevanoniezh