Чарнаўцы (укр. : Чернівці ) — горад на поўдні заходняй часткі Украіны , на рацэ Прут . Адміністрацыйны цэнтр Чарнавіцкай вобласці . Плошча 153 км². Насельніцтва 251 500 чал. (2009 ). Знаходзяцца за 408 км на паўднёвы захад ад Кіева , за 40 км ад украінска-румынскай граніцы. Вузел чыгуначных і аўтамабільных шляхоў.
Хуткія факты Краіна, Вобласць ...
Горад
Чарнаўцы на карце Украіны ±
Закрыць
Чарнаўцы — палітычны, культурны і рэлігійны цэнтр Букавіны .
Назва горада пайшла ад фартыфікацыі, якая ў «Спісе гарадоў рускіх далёкіх і блізкіх» згадваецца як Чэрн на Пруце.
XII : узнікненне Чарнаўцоў згодна з археалагічнымі звесткамі.
XIV : у складзе Малдовы , памежнае паселішча.
1408 : першы ўспамін пра Чарнаўцы ў грамаце малдаўскага гаспадара Аляксандра Добрага ў сувязі з мытнай дамовай, якую ён склаў з Львоўскімі купцамі.
1488 : цэнтр павету, атрымалі Магдэбургскае права .
XV —XVIII стст.: горада неаднаразова цярпела ад ваенных канфліктаў, у выніку чаго прыйшло ў заняпад.
1538 : апынуліся пад уладай Турцыі .
1775 : перайшлі да Аўстрыі , цэнтр ваеннай адміністрацыі Букавіны.
1786 : цэнтр вобласці ў складзе Галічыны .
1849 : цэнтр аўтаномнага края Букавіна.
1866 : адкрыццё чыгункі Чарнаўцы — Львоў.
1875 : заснаванне Чарнавіцкага ўніверсітэта.
1873 : рэзідэнцыя Букавінскіх мітрапалітаў.
3 лістапада 1918 : згодна з рашэннем народнага веча Чарнаўцы далучыліся да Украіны.
11 лістапада 1918 : горада заняла румынскае войска, з 28 лістапада — у складзе Румыніі .
1940 : СССР анексаваў Чарнаўцы разам з паўночнай Букавінаю, у складзе УССР .
6 ліпеня 1941 1941 — 29 сакавіка 1944 : знаходзіліся пад нямецка-румынскай акупацыяй.
1890 год — 54,2 чал., з іх немцаў і яўрэяў — 27 192 чал. (51,3 %), украінцаў — 10 384 чал. (19,6 %), румынаў — 7624 чал. (14,4 %), палякаў, мадз’яраў і інш. — 7808 чал. (14,7 %).[2]
1939 год — 106 тыс. чал.
1959 год — 152 тыс. чал.
1970 год — 187 тыс. чал.
1977 год — 214 тыс. чал.[3]
1991 год — 259 тыс. чал.[4]
2001 год — 240,6 тыс. чал., з іх украінцаў — 79,9 %, рускіх — 11,3 %, беларусаў — 0,4 %, палякаў — 0,6 %, малдаванаў — 1,6 %, румынаў — 4,5 %.[5]
Прадпрыемствы лёгкай, машынабудаўнічай і металаапрацоўчай, харчовай, хімічнай і дрэваапрацоўчай прамысловасці.
Тэатральная плошча
Гістарычная забудова горада XIX—XX стст.;
Касцёл езуітаў (1893—1894);
Корпус Чарнавіцкага ўніверсітэта (1874—1875);
Гарадскі тэатр (1904—1905);
Ратуша (1843—1847);
Рэзідэнцыя Букавінскіх мітрапалітаў (з 1956 года — адзін з будынкаў Чарнавіцкага ўніверсітэта );
Сабор кафедральны (1844—1864);
Царква армянска-грэгарыянская (1869—1875, цяпер — арганная зала);
Царква грэка-каталіцкая (1825—1830);
Царква Св. Міколы (1607);
Царква Св. Параскевы Пятніцы (1862);
Царква Св. Тройцы (1774);
Царква Св. Юрыя (Георгія, 1767);
Царква Успення Прасв. Багародзіцы (1783);
Чыгуначны вакзал (1898—1903);
Грігорий Купчанко. Буковина и еи русски жители. — Видень, 1895. — С. 15.
Чернавцы // Большой энциклопедический словарь (руск.) / Гл. ред. В. П. Шишков. — М .: НИ «Большая Российская энциклопедия», 1998. — 640 с.: ил. — ISBN 5-85270-262-5 . Дністрянський М. С. Етнополітична географія України. — Львів: Літопис, 2006. С. 477.