Чыгу́начны ваго́н (па-француску: wagon, ад па-ангельску: waggon — воз). Прататып — невялікі воз, уяўляў сабою скрыню, якая перасоўваецца па драўляных рэйках на горных прадпрыемствах.
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/D-van-trailing-vline.jpg/640px-D-van-trailing-vline.jpg)
Вагон зьяўляецца адзінкай рухомага саставу чыгунак. Вагон прызначаны для перавозкі грузаў ці пасажыраў і абсталяваны, адпаведна, усімі неабходнымі прыладамі для іх перавозкі і для ўлучэньня вагону ў склад цягніку[1].
У Расеі правобразы вагону — ваганеткі — зьявіліся на рудніковых і ўнутрызаводзкіх рэйкавых дарогах у 1764 годзе на Калыванава-Васкрасенскім заводзе на Алтаі, а затым у 1788 годзе на Аляксандраўскім заводзе ў Петразаводску, у 1810 на Зьмяінагорскай рудні, а з паравой цягай — на Ніжнетагільскай чыгунцы, пабудаванай у 1834 годзе.
Для Царскасельскай чыгункі рухомы састаў, у тым ліку і вагоны, былі закупленыя ў Ангельшчыны. Вытворчасьць першых вагонаў для чыгункі паміж Масквой і Санкт-Пецярбургам было наладжана на Аляксандраўскім заводзе (Санкт-Пецярбург) у 1846 годзе.
Тыпы і клясыфікацыя вагонаў
Вагоны адрозьніваюцца паводле ліку колавых пар (воснасьці) — выпускаюцца 2, 3, 4, 6, 8-восныя; паводле будовы хадавых частак — каляскавыя і некаляскавыя. Асноўныя парамэтры, якія характарызуюць вагон: грузападымальнасьць, уласная маса вагону (тара), восевая нагрузка, нагрузка на 1 м шляху (пагонная нагрузка).
У наш час чыгункі Расеі маюць парк пасажырскіх і грузавых вагонаў: суцэльнамэталёы пасажырскі (СВ, купэйны, пляцкартавы, міжабласны), суцэльнамэталёвы багажны (паштова-багажны), плятформа, крыты вагон, паўвагон, цыстэрна, хопэр, рэфрыжэратарныя вагоны (ці вагоны-тэрмасы) і рэфрыжэратарныя сэкцыі, спэцыялізаваныя вагоны (для перавозкі кантэйнэраў (фітынгавыя плятформы), для перавозкі аўтамабіляў, для перавозкі драўніны, бітумавозы, транспаторы, зборна-раздаткавыя вагоны, вагоны для перавозкі быдла, вагоны для перавозкі паперы і г. д.).
Для паездак па чыгунках высокапастаўленых дзяржаўных службовых асобаў і для кіраўніцтва чыгунак выпускаюцца новыя, ці пераабсталёўваюцца са звычайных пасажырскіх, вагоны-салёны. Вагоны-салёны могуць мець браняваньне падваконнага поясу, куленепрабівальнае шкло і ўзмоцненую, з прычыны павелічэньня вагі з-за браняваньня, экіпажную частку з трохвосевымі каляскамі.
Некаторыя вагон-салёны, якія маюць гістарычнае значэньне, захаваныя ў музэях.
- Двухпавярховы пасажырскі вагон
- Браняваны вагон-салён Блюхера
- Вагон-самаскід (думпкар) чатырохвосевы
- Багажны вагон.
Вагоны грузавога парку
Крыты вагон
- Асноўны артыкул: Крыты вагон
Паўвагон
- Асноўны артыкул: Паўвагон
- Паўвагон
Вагон-цыстэрна
- Асноўны артыкул: Вагон-цыстэрна
- Вагон-цыстэрна
Цыстэрны прызначаныя для перавозкі вадкасьцяў: нафтапрадуктаў, хімічна-актыўных і агрэсіўных вадкіх рэчываў, звадкаванага газу (прапан-бутан, тлен), вады, малака. Вагоны-цыстэрны выкарыстоўваюцца таксама для перавозкі мукі і цэмэнту.
Плятформа
- Асноўны артыкул: Плятформа (вагон)
Фітынгавая плятформа
- Асноўны артыкул: Фітынгавая плятформа
Хопэр
- Асноўны артыкул: Хопэр (вагон)
- Вагон-хопэр
Вагоны пасажырскага парку
Мадэльны шэраг
Вагоны старога мадэльнага шэрагу:
- 61-4174 — вагон пасажырскі купэйны «СВ»
- 61-4179 — вагон пасажырскі купэйны з усталёўкай кандыцыянаваньня паветра
- 61-4186 — вагон пасажырскі купэйны штабны
- 61-4194 — вагон пасажырскі некупэйны з усталёўкай кандыцыянаваньня паветра
Вагоны новага мадэльнага шэрагу:
- 61-4440 — вагон пасажырскі купэйны
- 61-4445 — вагон пасажырскі купэйны штабны
- 61-4447 — вагон пасажырскі некупэйны
- 61-4458 — вагон пасажырскі зь месцамі для сядзеньня
Тыпы вагонаў
- Л — двухмясцовы мяккі, СВ. 9 двухмясцовых купэ.
- М — мяккі. Вагон-люкс.
- К — купэйны. Узор: цьвёрды купаваны вагон пабудовы НДР. 36 месцаў + двух-мясцовае купэ правадніка.
- П — пляцкартавы. 54 спальныя месцы.
- О — агульны. 81 месца для сядзеньня.
- С — месцы для сядзеньня. Міжабласны з крэсламі для сядзеньня — 56, 60, 62 ці 64 месцы ў залежнасьці ад мадэлі вагону.
Вагоны падвышанай камфортнасьці, у залежнасьці ад катэгорыі і комплексу дадатковых паслуг падзяляюцца на:
- Э — эканамічны
- Б — бізнэс
Вагоны RIC:
- I кляс (22 месцы)
- II кляс (33 месцы)
Глядзіце таксама
- Валагодзкі вагонарамонтны завод
- Двухпавярховы вагон
- Цьвярскі вагонабудаўнічы завод
- Фірмовы пасажырскі цягнік
- Шырыня каляіны
- Чыгунавоз
Крыніцы
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.