From Wikipedia, the free encyclopedia
Гафний (лат. Hafnium, Hf) — Менделеевтың периодик таблицаһының 6-сы осор, 4-се төркөм элементы. Тәртип номеры — 72.
Гафний | |
![]() | |
Масса | 178,486 ± 0,006 массаның атом берәмеге[1] |
---|---|
Кем хөрмәтенә аталған | Копенгаген |
Грозящая опасность | воздействие гафния[d] |
Асыусы йәки уйлап табыусы | Дьёрдь де Хевеши[d] һәм Дирк Костер[d] |
Асыу датаһы | 1922 |
Табылыу урыны | Дания |
Элемент символы | Hf[2] |
Химик формула | Hf[3] |
Каноническая формула SMILES | [Hf][3] |
Атом һаны | 72 |
Электронная конфигурация | [Xe] 4f¹⁴ 5d² 6s² |
Электр кирелеге | 1 |
Ионный радиус | 0,58 ангстрем[4], 0,71 ангстрем[4] һәм 0,83 ангстрем[4] |
Әселәнеү дәрәжәһе | 4[5] |
Тығыҙлыҡ | 13 ± 0,01 грамм на кубический сантиметр[6] |
Иреү температураһы | 4041 ± 1 ℉[6] |
Ҡайнау нөктәһе | 8316 ± 1 ℉[6] |
Давление пара | 0 ± 1 mm Hg[6] |
PGCH коды | 0309 |
Временное среднее значение предела допустимого воздействия | 0,5 ± 0,1 mg/m³[6] |
IDLH | 50 ± 10 mg/m³[6] |
![]() | |
![]() |
72 | Гафний |
178,49 | |
4f145d26s2 |
Ябай матдә — ауыр, ҡыйынлыҡ менән иреүсән көмөшһыу-аҡ металл. Гафнийҙың ике модификацияһы бар.
Гафний элементының символы — Hf (Гафний тип уҡыла).
Гафнийҙы башта һирәк ер элементтары араһынан эҙләйҙәр. Дания физик-теоретигы Нильс Борҙың квант-механикаһы нигеҙендә иҫәптәре буйынса һирәк ер элементтарының һуңғыһы 71-се элемент булып тороуы асыҡланғас ҡына гафний элементы — цирконий аналогы икәне аңлашыла.
Н. Бор һығымтаһына нигеҙләнеп, 1923 йылда Дирк Костер һәм Дьёрдь де Хевеши рентгеноспектраль ысул буйынса норвег һәм гренланд циркондарын анализлайҙар. Был тәжриәбәләр нигеҙендә улар 72-се элемент асылыу тураһында иғлан итә һәм уға ҡала хҡрмәтенә гафний тигән исем бирә (лат. Hafnia — Копенгагендың латинса исеме). 1949 йылда элементтың «гафний» исеме Халыҡ-ара комиссия тарафынан раҫлана.
2007 йылда 99%-лы гафний хаҡы килограмы өсөн уртаса алғанда $780 тәшкил итә (infogeo.ru мәғлүмәттәре буйынса)
Гафнийҙың бөтә донъя ресурстарын гафний ике окисенә күсереп иҫәпләгәндә, 1 миллион тоннанан бер ни тиклем артып китә. Был ресурстарҙы бүлеү структураһы яҡынса түбәндәгесә күренә:
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.