Bolqarıstan knyazlığı
Tarixi Bolqarıstan dövləti From Wikipedia, the free encyclopedia
Tarixi Bolqarıstan dövləti From Wikipedia, the free encyclopedia
Bolqarıstan knyazlığı (bolq. Кня́жество Бълга́рия) — 1879-cu ildə Tırnovo konstitusiyasının qəbulundan 1908-ci ildə müstəqillik elan olunana qədər Bolqarıstanın rəsmi adı. Knyazlıq birpalatalı parlamenti (Xalq Məclisi) olan konstitusion monarxiya idi.
Osmanlı imperiyasının vassalı[1][2] | |||||
Bolqarıstan knyazlığı | |||||
---|---|---|---|---|---|
bolq. Кня́жество Бълга́рия | |||||
|
|||||
![]() |
|||||
|
|||||
Paytaxt | Sofiya | ||||
Ən böyük şəhər | Sofiya | ||||
Dilləri | bolqar dili | ||||
Rəsmi dilləri | bolqar[3] | ||||
Dövlət dini | xristianlıq | ||||
Valyuta | Bolqarıstan levi | ||||
Əhalisi | bulqarlar | ||||
İdarəetmə forması | monarxiya | ||||
![]() |
Dövlət başçısı knyaz titulu daşıyırdı. Monarxın titulu "bolqarların knyazı" idi. Hakim sülalələr: 1879-1886-cı illərdə - Battenberq, 1887-ci ildən - Saks-Koburq-Qota oldu. Knyazın fəaliyyət qabiliyyətini itirdiyi təqdirdə kollektiv regentlik nəzərdə tutulurdu. Bolqarıstan knyazlığı Berlin konqresinin qərarı ilə Osmanlı imperiyasının vassalı sayılsa da, bu daha çox formal xarakter daşıyırdı. Knyazlıq faktiki olaraq müstəqil idi və onun bütün dövlət atributları - pulu, bayrağı, gerbi və himni var idi.[4]
Müasir Bolqarıstan dövlətçiliyinin əsası Bolqarıstanda Müvəqqəti Rusiya Administrasiyası dövründə, 1877-1878-ci illər Rusiya-Türkiyə müharibəsindən[5][6] sonra rus ordusu tərəfindən işğal edilmiş Bolqarıstan ərazisinə Rusiya administrasiyası nəzarət etdiyi zaman qoyuldu. Müvəqqəti Rusiya Administrasiyasının əsas məqsədləri dinc həyat qurmaq və Bolqarıstan dövlətinin dirçəlişinə hazırlıq idi.[7][8][9]
Yeni dövlətin sərhədləri 1878-ci ildə Berlin konqresi tərəfindən müəyyən edildi.[10] Bu müqavilə azad edilmiş Bolqarıstan ərazilərinin Osmanlı imperiyası və digər qonşu dövlətlərin xeyrinə ciddi şəkildə azalmasına səbəb oldu. 1879-cu ildə orta əsrlər Bolqarıstanın paytaxtı Tırnovoda yeni dövlətdə konstitusiya monarxiyasını quran Təsis Məclisi tərəfindən konstitusiya qəbul edildi. 1886-cı ildə Battenberq şahzadəsi I Aleksandr taxtdan əl çəkdikdən və 1887-ci ildə almanpərəst Saksen-Koburq-Qota hökmdarı I Ferdinand taxta çıxdı.
6 sentyabr 1885-ci ildə Bolqarıstan knyazlığının Osmanlı imperiyasının tərkibində olan Şərqi Rumeli muxtar vilayətinin tərkibinə qatması ilə həmin il noyabrın 14-də Serb-Bolqar müharibəsinin başlanmasına səbəb oldu. Müharibə bolqar knyazlığının qələbəsi ilə başa çatdı. 19 fevral 1886-cı il tarixli Buxarest Sülh Müqaviləsi Şərqi Rumelinin knyazlığa birləşdirilməsi aktının beynəlxalq aləmdə tanınmasını bildirirdi.
Osmanlı imperiyasının növbəti zəifləməsi və Bosniya və Herseqovinanın Avstriya-Macarıstan tərəfindən ilhaqı zamanı Bolqar şahzadəsi I Ferdinand fürsətdən istifadə edərək və Vyana ilə ilkin gizli razılaşma ilə 22 sentyabr 1908-ci ildə Bolqarıstanın müstəqilliyini elan etdi. 1908-ci ildə knyazlıq krallığa çevrildi. Kral titulunun qəbulu Şərqi Rumeli üzərində tam hüquqi müstəqillik və tam suverenliyin faktiki statusunu ifadə edirdi. Konstitusiyaya lazımi düzəlişlər 1911-ci ildə Beşinci Böyük Xalq Məclisi tərəfindən edildi.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.