Plutarko Elias Kalyes (isp. Plutarco Elías Calles, pluˈtarko eˈli.as ˈkaʎes; 25 sentyabr 1877[1][2][…], Eroyka-Quaymas[d], Sonora[3] – 19 oktyabr 1945[3][1][…], Mexiko[3]) — Meksika dövlət xadimi, 1924–1928-ci illərdə Meksika Prezidenti, 1928–1936-cı illərdə "maksimat" dövründə ölkənin faktiki hökmdarı. Ateist olan Kalyesin katolik kilsəsinin fəal rəqibi kimi çıxış etmişdir. Kilsənin onun tərəfdarlarına qarşı apardığı repressiya kampaniyası katolik üsyançıları ilə hökumət qüvvələri arasında vətəndaş müharibəsi olan Kristeros müharibəsi ilə nəticələnmişdir. O, Meksikanı 70 ildən çox idarə etmiş Milli İnqilab Partiyasının (sonralar İnstitusional İnqilab Partiyası adlanır) qurucusudur.
Plutarko Elias Kalyes | |
---|---|
isp. Plutarco Elías Calles | |
![]() | |
1 dekabr 1924 – 30 noyabr 1928 | |
Əvvəlki | Alvaro Obreqon |
Sonrakı | Emilio Portes Xil |
Şəxsi məlumatlar | |
Doğum tarixi | 25 sentyabr 1877[1][2][…] |
Doğum yeri | |
Vəfat tarixi | 19 oktyabr 1945[3][1][…] (68 yaşında) |
Vəfat yeri | |
Fəaliyyəti | siyasətçi, zabit, hərbi qulluqçu, prezident |
Dini | ateizm |
Hərbi xidmət | |
Döyüşlər | |
Rütbəsi | polkovnik |
![]() |
Həyatı
Plutarko Elias Kalyes 25 sentyabr 1877-ci ildə Eroyka-Quaymasda anadan olmuşdur. O, 1912–1919-cu illərdə Sonora qubernatoru kimi xidmət etmişdir və burada bir sıra qabaqcıl islahatlar həyata keçirmişdir. Kalyes 1919-cu ildə Venustiano Karransa hökumətinə daxil olmuşdur. Hər halda, o, Karransanın devrilməsində iştirak etmişdir. Kalyes 1920-ci ildən 1923-cü ilə qədər yeni prezident Obreqonun dövründə hökumət katibi olmuşdur.[4]
Klayes 1924-cü ildə Meksika Prezidenti seçilmişdir. O, islahatlar siyasətini davam etdirmiş, ordunun yenidən qurulmasında səy göstərmiş, aqrar islahatlar həyata keçirmiş, kaudilizm və Amerika təsirinə qarşı mübarizə aparmışdır. Onun apardığı siyasət ölkədəki katoliklərin rəhbərlik etdiyi xristian üsyanına – Kristeros müharibəsinə səbəb olmuşdur. Kalyes üsyanı uğurla yatırtmışdır və 1928-ci ildə, prezidentlik müddətinin sonunda Milli İnqilab Partiyasını (sonralar İnstitusional İnqilab Partiyası adlanır) qurmuşdur. O, prezidentlik dövründən sonra da, "maksimat" dövründə ölkənin ən güclü siyasətçisi olaraq qalmış və 1928-ci ildə prezident Obreqon öldürüldükdən sonra yenidən maliyyə naziri kimi hökumətdə iştirak etmişdir. O, qızıl standartını ləğv edən Kalyes qanununu qəbul etmişdir. Buna baxmayaraq, o, prezident Lasaro Kardenasın siyasətinə qarşı çıxdığına görə 1936-cı ildə ölkədən qovulmuş və 1941-ci ilə qədər ABŞ-da sürgündə yaşamışdır.[4]
İstinadlar
Əlavə ədəbiyyat
Xarici keçidlər
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.