Babil sürgünü — Yəhudilərin Miladdan əvvəl 598/7 və 587/6-cı illərdə Babililər tərəfindən fəth edilməsi nəticəsində Yəhudilərin Babilə sürgün edilməsi və orada əsirlik dövrü. Sürgün dövrü, eramızdan əvvəl 538-ci ildə farsların Babil fəthi ilə rəsmi olaraq sona çatdı[1]. Fars kralı Böyük Cyrus (Cyrus) yəhudilərin Fələstinə qayıtmasına icazə verdi[1].
|
Yəhudi bayramları
Şabat • Roşaşana • Yom Kippur • Sukot |
Simhat Tora • Hanuka • Asara BaTevet |
Tu Bişvat • Purim • Pesah |
Şavuot • 9 Av • Şaloş Regalim |
Dini şəxsiyyətlər
Avraham • Moşe • Dvora • Rut • Şaul • David |
Şlomo • Eliyahu • İlel • Şamay • Raşi |
İbn Ezra • Rif • Ramban • Gersonides |
Saadia Gaon • Rambam |
Baal Şem Tov • Tosafistçiler |
Yosef Albo • Yosef Karo • Ovadia Yosef |
Musəvilik həyat tərzi
Brit Mila • Bar Mitsva • Şiduh • Evlilik |
Nida • Ad qoyma • Pidyon • Cənazə |
Dini rollar
Kohen • Haham • Hazan • Mohel |
Dayan • Maşgiah • Roş yeşiva • Gabay |
Şohet • Menaker • Kabar • Tokea |
Dini tikililər
Tapınak • Ağlama Duvarı |
Sinaqoq • Mikve |
Musevi Ayin sistemi
Musevi İbadetleri • Şahrit |
Minha • Arvit • Avdala |
Yəhudi dilləri
Afro-Asyatik
İbraniceler: İvritə · Samarit İvritcəsi · Yəmən İvritcəsi |
Aramiceler: Hulaula · Lişan Didan · Lişana Deni · Lişanid Noşan · Yəhudi Aramicəsi |
Arapçalar: Yəhudi ərəbcəsi · Yəhudi Bağdad ərəbcəsi · Yəhudi Mərakeş ərəbcəsi · Yəhudi İraq ərəbcəsi · Yəhudi Tripoli ərəbcəsi · Yəhudi Tunis ərəbcəsi · Yəhudi Yəmən ərəbcəsi |
Diğer: Kayla · Yəhudi Bərbəricəsi |
|
Hint-Avrupa
Cermen: Yeşiviş · Yidiş · Yingliş |
Roman: İtalkian · Katalanik · Ladino · Lusitanik · Şuadit · Yəhudi Araqoncası · Yəhudi Latincası · Zarfatik |
Hind-İran: Buhori · Cuhuri · Cidi |
Diğer: Knaanik · Yevanik |
|
|
Diğer
Kartveli: Gruzinik |
Dravid: Yəhudi Malayalamı |
|
Musəvi məzhəbləri
Yəhudilik |
Tutucu Musevilik • Ortodoks Musevilik |
Hasidizm |
Reformist Musevilik • Hümanist Musevilik |
Yeniden yapılanmacı (Rekonstrüksiyonist) Musevilik |
Musevi duaları
Şema • Amida • Alenu • Kal Nidre |
Kadiş • Alel • Ma Tovu • Kiduş |
Digər dinlərlə əlaqələr
Xristianlıq • Judeo-Hıristiyan |
Xristianlıq-Musəvilik əlaqələri • İslam |
Katolik • Musəvilik haqqında olan fikirlər |
Judeo-Islamic • Paganizm • İbrahimi |
|
Bibliya Yeremya kitabında, Babil sürgünü 70 il davam edir[2].
Bir çox alim deyir ki, ilk köçürülmə miladdan əvvəl 597-ci ildə, Kral Yekhanya devrildikdə və ailəsi, saray adamı və minlərlə işçi sürgün edildikdə baş verdi. Bu vəziyyətdə sürgünün müddəti təxminən 60 ildir[1]. Bəzi alimlər deyirlər ki, ilk köçürmə eramızdan əvvəl 586-cı ildə, Yerusəlim Nebuchadnezzar tərəfindən yandırılaraq məhv edildikdən sonra və sürgün 48 il davam etdi. Müqəddəs Kitabın 70 nömrəsini qəbul edənlər eramızdan əvvəl 608–58 və ya 586–511 tarixlərini düzgün söyləyirlər. 516-cı il Qüds Məbədinin yenidən qurulması idi[1].
Cüzeppe Verdinin "Nabukko" operası Babilin sürgün edilməsi ilə məşğuldur.
RAB diyor ki: "Babil'de yetmiş yılınız dolunca sizinle ilgilenecek, buraya sizi geri getirmek için verdiğim iyi sözü tutacağım. (Yeremya 29:10)