From Wikipedia, the free encyclopedia
Beynəlxalq Hava Nəqliyyatı Assosiasiyası (ing. International Air Transport Association).
1945-ci ilin aprel ayında Havanada keçirilən 31 ölkənin 57 hava nəqliyyatı şirkətinin iştirak etdiyi Konfransda təsis olunmuşdur.
IATA hava nəqliyyatı sahəsində qeyri-hökumət təşkilatıdır. IATA-nın fikir və tövsiyələrini ICAO nəzərə alır və istifadə edir. IATA-nın üzvləri həqiqi (beynəlxalq hava daşımaları həyata keçirən istənilən kommersiya avia şirkətlər) və assosiasiya edilmiş (daxili hava daşımalarını həyata keçirən avia şirkətlər) üzvlərə bölünürlər.
IATA tarif və rüsumlara, sərnişinlərə ümumi xidmət standartlarına dair tövsiyələrin işlənib hazırlanması, daşıma sənədlərinin unifikasiyası və standartlaşdırılması kimi işlərlə məşğul olur. IATA-nın üzvü olan aviaşirkətlər arasında özünün xüsusi hesablama orqanı vasitəsilə maliyyə hesablamaları aparır.
IATA-nın idarəedici və işçi orqanları: Ümumi İclas, İcraiyyə Komitəsi, Daimi Komitələr, Katiblik, Daşımalar üzrə müvəqqəti regional konfranslar.
Mənzil-qərargahı Monrealda yerləşir.
MDB ölkələrinin bir çox iri avia şirkətləri IATA-nın üzvüdür. MDB-nin Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsi, IATA ilə 1994-cü il 5 dekabr tarixli ikitərəfli sazişə əsasən əlaqələr yaratmışdır. Azərbaycan mart 1997-ci ildən etibarən IATA-nın üzvüdür.
IATA, 1919-cu ildə Niderlandın Haaqa şəhərində yaradılmış Beynəlxalq Hava Hərəkəti Assosiasiyasının (International Air Traffic Association) davamçısıdır. İlk əvvəllər IATA-nın işi texniki idi və sonradan o, həmin illərdə Çikaqo konvensiyasına refleksiya verilməsi və onun qəbul edilməsindən sonra beynəlxalq hökumət təşkilatı olaraq fəaliyyətə başlayan ICAO təşkilatına girişi təmin etdi. 1947-ci ildə keçirilən ilk Nəqliyyat Konfransı zamanı IATA-nın etirazsız olaraq 400 qərarı qəbul edildi. Aviasiya növbəti onilliklər boyunca sürətlə böyüdü və Beynəlxalq Hava Nəqliyyatı Assosiasiyasının (BHNA-nın) işi lazımi tərzdə genişləndi və 1978-ci ildə qiymət artımının baş verməsi səbəbilə Amerika Birləşmiş Ştatlarının dövlət nəzarətindən kənarlaşdırıldı.
IATA, böhranlar qarşısında strategik proqramların istifadəsi ilə “Aviasiya Sənayesinin Səsi” adı altında öz mövqeyini qorudu. Bütün bu faktiki təsirlərə baxmayaraq, IATA qanunverici hakimiyyət (güclər) olmadan fəaliyyət göstərən ticarət qrupudur.
Beynəlxalq Hava Nəqliyyatı Assosiasiyası (BHNA) aviasiya üçün həlledici olan sahələr üzrə konsultasiya və təlim xidmətlərini təmin edir.
Səyahət Agentliyi Akkreditasiyası sadəcə səyahət mütəxəssisləri üçün uyğundur. Tam akkreditasiya (Akkreditasiya - səlahiyyətli orqan vasitəsi ilə konkret işləri yerinə yetirmək üçün uyğunluğun qiymətləndirilməsi orqanlarının səlahiyyətlərinin rəsmi tanınması prosedurudur) agentlərə IATA-nın üzvlüyündə olan havayollarının adından bilet satışına icazə verir.
Yük daşınması Agentliyi (Cargo Agency) də eyni proqramdır.
IATA həmçinin Hesabların Tərtibi və Tənzimlənməsi planlarını işə salır və bu hava yolları xərcini idarə edən maliyyə sistemi 300 milyard $-dır.
Və o bir neçə işgüzar intellektual nəşr və xidməti təmin edir.
Təlim, başlanğıc kursdan yüksək idarəetmə kursuna qədər bütünlüklə aviasiya aspektlərini əhatə edir.
Hazırda IATA-nın üzvləri sırasına 119 ölkədən 255 aviasiya şirkəti daxildir. IATA-nın əsas fəaliyyət istiqamətlərini uçuşların təhlükəsizliyi, normativ tələblərin, beynəlxalq rüsumların təyin olunması və treninqlərin keçirilməsi təşkil edir. Assosiasiyanın dünya üzrə 10 institutu var və bu təhsil ocaqlarında hər il minlərlə aviasiya mütəxəssisi yetişir.
Uçuşların təhlükəsizliyi IATA üçün bir nömrəli prioritetdir. Uçuşların təhlükəsizliyinin təmin edilməsində əsas alət IATA Əməliyyat Təhlükəsizliyi Auditi (IATA Operational Safety Audit (IOSA) və onun sonrakı inkişaf etmiş versiyası Enhanced IOSA. Bir sıra ölkələr tərəfindən milli təhlükəsizlik tələbi olaraq IOSA yoxlaması həyata keçirilir. 2012-ci il aviasiya tarixində ən təhlükəsiz il olmuşdur. Qərb istehsalı olan təyyarələrdə aviasiya qəzalarının qlobal reytinqi 0,20 təşkil edib ki, bu da 5 milyon uçuşda 1 aviasiya qəzasına ekvivalentdir.
Yerüstü xidmət üçün analoji İOSA standartı mövcuddur — IATA-nın yerüstü xidmətin təhlükəsizliyi üzrə auditi (IATA Safety Audit for Ground Operations).
Aviaşirkət | İATA kodu | Ölkə | |
---|---|---|---|
1 | Adria Airways | JP | ![]() |
2 | Aegean Airlines | A3 | ![]() |
3 | Aer Lingus | EI | ![]() |
4 | Aero Contractors | NG | ![]() |
5 | Aero República | P5 | ![]() |
6 | Аэрофлот | SU | ![]() |
7 | Aerolineas Argentinas | AR | ![]() |
8 | Aerolineas Galapagos | 2К | ![]() |
9 | AeroMexico | AM | ![]() |
10 | Afriqiyah Airways | 8U | ![]() |
11 | Aigle Azur | ZI | ![]() |
12 | Air Algerie | AH | ![]() |
13 | Air Arabia | G9 | ![]() |
14 | Air Astana | KC | ![]() |
15 | Air Austral | UU | ![]() |
16 | Air Baltic | BT | ![]() |
17 | Air Botswana | BP | ![]() |
18 | Air Burkina | 2J | ![]() |
19 | Air Cairo | SM | ![]() |
20 | Air Caledonie | TY | ![]() |
21 | Air Canada | AC | ![]() |
22 | Air China 中国国际航空公司 |
CA | ![]() |
23 | Air Corsica | XK | ![]() |
24 | Air Europa | UX | ![]() |
25 | Air France | AF | ![]() |
26 | Air India | AI | ![]() |
27 | Air Italy | IG | ![]() |
28 | Air Koryo | JS | ![]() |
29 | Air Macau | NX | ![]() |
30 | Air Madagascar | MD | ![]() |
31 | Air Malta | KM | ![]() |
32 | Air Mauritius | MK | ![]() |
33 | Air Moldova | 9U | ![]() |
34 | Air Namibiyaa | SW | ![]() |
35 | Air New Zealand | NZ | ![]() |
36 | Air Niugini | PX | ![]() |
37 | Air Nostrum | YW | ![]() |
38 | Air Serbia | JU | ![]() |
39 | Air Seychelles | HM | ![]() |
40 | Air Tahiti | VT | ![]() |
41 | Air Tahiti Nui | TN | ![]() |
42 | Air Transat | TS | ![]() |
43 | AirBridgeCargo | RU | ![]() |
44 | Aircalin | SB | ![]() |
45 | Airlink | 4Z | ![]() |
46 | Alaska Airlines | AS | ![]() |
47 | Alitalia | AZ | ![]() |
48 | All Nippon Airways | NH | ![]() |
49 | Allied Air | 4W | ![]() |
50 | AlMasria Universal Airlines | UJ | ![]() |
51 | American Airlines | AA | ![]() |
52 | Arik Air | W3 | ![]() |
53 | Arkia Israeli Airlines Ltd | IZ | ![]() |
54 | Asiana Airlines | OZ | ![]() |
55 | Atlas Air | 5Y | ![]() |
56 | Atlas Global | KK | ![]() |
57 | Austral | AU | ![]() |
58 | Austrian Airlines | OS | ![]() |
59 | Avianca | AV | ![]() |
60 | Avianca Brasil | О6 | ![]() |
61 | AZAL | J2 | ![]() |
62 | Azul Brazilian Airlines | AD | ![]() |
63 | Bahamasair | UP | ![]() |
64 | Bangkok Airways | PG | ![]() |
65 | Белавиа | B2 | ![]() |
66 | BH Air | 8H | ![]() |
67 | Biman Bangladesh Airlines | BG | ![]() |
68 | Binter Canarias | NT | ![]() |
69 | Blue Air | 0В | ![]() |
70 | Blue Panorama | BV | ![]() |
71 | BMI Regional | BM | ![]() |
72 | Boliviana de Aviación | OB | ![]() |
73 | Braathens Regional Aviation | TF | ![]() |
74 | British Airways | BA | ![]() |
75 | Brussels Airlines | SN | ![]() |
76 | Bulgaria Air | FB | ![]() |
77 | C.A.L. Cargo Airlines | 5C | ![]() |
78 | Camair-Co | QC | ![]() |
79 | Capital Airlines | JD | ![]() |
80 | Cargojet Airways Ltd. | W8 | ![]() |
81 | Cargolux S.A. | CV | ![]() |
82 | Caribbean Airlines | BW | ![]() |
83 | Carpatair | V3 | ![]() |
84 | Cathay Pacific | CX | ![]() |
85 | China Airlines | CI | ![]() |
86 | China Cargo Airlines Ltd. | CK | ![]() |
87 | China Eastern | MU | ![]() |
88 | China Postal Airlines | CF | ![]() |
89 | China Southern Airlines | CZ | ![]() |
90 | CityJet | WX | ![]() |
91 | Comair | MN | ![]() |
92 | Condor Airlines | DE | ![]() |
93 | Copa Airlines | CM | ![]() |
94 | Corendon Airlines | XC | ![]() |
95 | Corsair | SS | ![]() |
96 | Croatia Airlines | OU | ![]() |
97 | Cubana | CU | ![]() |
98 | Czech Airlines | OK | ![]() |
99 | Delta Air Lines | DL | ![]() |
100 | DHL Air Ltd. | D0 | ![]() |
101 | DHL International E.C. | ES* | ![]() |
102 | Днеправиа | Z6* | ![]() |
103 | Dragonair | KA | ![]() |
104 | EgyptAir | MS | ![]() |
105 | EL AL | LY | ![]() |
106 | Emirates | EK | ![]() |
107 | Ethiopian Airlines | ET | ![]() |
108 | Etihad Airways | EY | ![]() |
109 | EuroAtlantic Airways | YU | ![]() |
110 | European Air Transport | QY | ![]() |
111 | Eurowings | EW | ![]() |
112 | EVA Air | BR | ![]() |
113 | Federal Express | FX | ![]() |
114 | Fiji Airways | FJ | ![]() |
115 | Finnair | AY | ![]() |
116 | Flybe | BE | ![]() |
117 | Flydubai | FZ | ![]() |
118 | FlyEgypt | FT | ![]() |
119 | Freebird Airlines | FH | ![]() |
120 | Garuda | GA | ![]() |
121 | Georgian Airways | A9 | ![]() |
122 | Germania | ST | ![]() |
123 | Gulf Air | GF | ![]() |
124 | Hahn Air | HR* | ![]() |
125 | Hainan Airlines | HU | ![]() |
126 | Hawaiian Airlines | HA | ![]() |
127 | Hi Fly | 5K | ![]() |
128 | Hong Kong Airlines | HX | ![]() |
129 | Hong Kong Express Airways | UO | ![]() |
130 | Iberia | IB | ![]() |
131 | Icelandair | FI | ![]() |
132 | Insel Air | 7i | ![]() |
133 | Interjet | 4O | ![]() |
134 | Iran Air | IR | ![]() |
135 | Iran Aseman Airlines | EP | ![]() |
136 | Israir | 6H | ![]() |
137 | Japan Airlines | JL | ![]() |
138 | Jazeera Airways | J9 | ![]() |
139 | Jet Airways | 9W | ![]() |
140 | Jet Lite (India) Limited | S2 | ![]() |
141 | JetBlue | B6 | ![]() |
142 | Jordan Aviation | R5 | ![]() |
143 | Nordavia | 5N | ![]() |
144 | Juneyao Airlines | HO | ![]() |
145 | Kenya Airways | KQ | ![]() |
146 | Kish Air | Y9 | ![]() |
147 | KLM | KL | ![]() |
148 | Korean Air | KE | ![]() |
149 | Kuwait Airways | KU | ![]() |
150 | LACSA | LR | ![]() |
151 | LAM | TM | ![]() |
152 | Lan Airline | LA | ![]() |
153 | Lao Airlines | QV | ![]() |
154 | LATAM Airlines Brasil | JJ | ![]() |
155 | LATAM Argentina | 4M | ![]() |
156 | LATAM Cargo Brasil | M3 | ![]() |
157 | LATAM Cargo Chile | UC | ![]() |
158 | LATAM Cargo Mexico | М7 | ![]() |
159 | LATAM Colombia | 4С | ![]() |
160 | LATAM Ecuador | XL | ![]() |
161 | LATAM Paraguay | PZ | ![]() |
162 | LATAM Peru | LP | ![]() |
163 | LIAT Airlines | LI | ![]() |
164 | Loong Air | GJ | ![]() |
165 | LOT Polish Airlines | LO | ![]() |
166 | Lucky Air | 8L | ![]() |
167 | Lufthansa | LH | ![]() |
168 | Lufthansa Cargo | LH | ![]() |
169 | Lufthansa CityLine | CL | ![]() |
170 | Luxair | LG | ![]() |
171 | Mahan Air | W5 | ![]() |
172 | Malaysia Airlines | MH | ![]() |
173 | Mandarin Airlines | AE | ![]() |
174 | Martinair | MP | ![]() |
175 | Mauritania Airlines International | L6 | ![]() |
176 | Middle East Airlines | ME | ![]() |
177 | MIAT Mongolian Airlines | OM | ![]() |
178 | Mistral Air | М4 | ![]() |
179 | Montenegro Airlines | YM | ![]() |
180 | Myanmar Airways International | 8M | ![]() |
181 | Nesma Airlines | NE | ![]() |
182 | Nextjet | 2N | ![]() |
183 | Nile Air | NP | ![]() |
184 | Nippon Cargo Airlines | KZ | ![]() |
185 | Nordwind Airlines | N4 | ![]() |
186 | Nouvelair | BJ | ![]() |
187 | Okay Airways | BK | ![]() |
188 | Olympic Airlines | OA | ![]() |
189 | Oman Air | WY | ![]() |
190 | Onur Air | 8Q | ![]() |
191 | Overland Airways | ![]() | |
192 | Pakistan International Airlines | PK | ![]() |
193 | Pegasus Airlines | PC | ![]() |
194 | PGA-Portugalia Airlines | NI | ![]() |
195 | Philippine Airlines | PR | ![]() |
196 | Precision Air | PW | ![]() |
197 | PrivatAir | PV | ![]() |
198 | Qantas | QF | ![]() |
199 | Qatar Airways | QR | ![]() |
200 | АО «Авиакомпания «Rusiya» | FV | ![]() |
201 | Royal Air Maroc | AT | ![]() |
202 | Royal Brunei | BI | ![]() |
203 | Royal Jordanian | RJ | ![]() |
204 | RwandAir | WB | ![]() |
205 | S7 Airlines | S7 | ![]() |
206 | SAA | SA | ![]() |
207 | Safair | FA* | ![]() |
208 | Safi Airways | 4Q | ![]() |
209 | SAS | SK | ![]() |
210 | SATA Air Acores | SP | ![]() |
211 | SATA International | S4 | ![]() |
212 | Saudi Arabian Airlines | SV | ![]() |
213 | SBA Airlines | S3 | ![]() |
214 | Shandong Airlines | SC | ![]() |
215 | Shanghai Airlines | FM | ![]() |
216 | Shenzhen Airlines | ZH | ![]() |
217 | SIA | SQ | ![]() |
218 | SIA Cargo | SQ | ![]() |
219 | Sichuan Airlines | 3U | ![]() |
220 | Silk Way West Airlines | ZP | ![]() |
221 | Silkair | MI | ![]() |
222 | Sky Airline | H2 | ![]() |
223 | South African Express | XZ | ![]() |
224 | SriLankan Airlines | UL | ![]() |
225 | SunExpress | XQ* | ![]() |
226 | Surinam Airways | PY | ![]() |
227 | Swiss | LX | ![]() |
228 | Syrianair | RB | ![]() |
229 | TAAG Angola Airlines | DT | ![]() |
230 | TACA | TA | ![]() |
231 | TACA Peru | T0 | ![]() |
232 | TACV Cabo Verde Airlines | VR | ![]() |
233 | TAME | EQ | ![]() |
234 | TAP - Air Portugal | TP | ![]() |
235 | TAROM | RO | ![]() |
236 | Tassili Airlines | SF | ![]() |
237 | Thai Airways | TG | ![]() |
238 | Thai Lion Air | SL | ![]() |
239 | Tianjin Airlines | GS | ![]() |
240 | TNT Airways | 3V | ![]() |
241 | TransAsia Airways | GE | ![]() |
242 | TUIfly | X3* | ![]() |
243 | Tunis Air | TU | ![]() |
244 | Turkish Airlines | TK | ![]() |
245 | T'way Airlines | TW | ![]() |
246 | Ukraine International Airlines | PS | ![]() |
247 | United Airlines | UA | ![]() |
248 | UPS Airlines | 5X | ![]() |
249 | Ural Airlines | U6 | ![]() |
250 | Utair | UT | ![]() |
251 | Uzbekistan Airways | HY | ![]() |
252 | VietJet Air | VJ | ![]() |
253 | Vietnam Airlines | VN | ![]() |
254 | Virgin Atlantic | VS | ![]() |
255 | Virgin Australia | VA | ![]() |
256 | Volaris | Y4* | ![]() |
257 | Волга-Днепр | VI* | ![]() |
258 | VRG Linhas Aéreas S.A. | G3 | ![]() |
259 | Vueling Airlines | VY | ![]() |
260 | Wamos Air | EB | ![]() |
261 | WestJet | WS | ![]() |
262 | White Airways | WI | ![]() |
263 | Wideroe | WF | ![]() |
264 | Xiamen Airlines | MF | ![]() |
265 | Yemenia | IY | ![]() |
266 | Somon Air | TJ | ![]() |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.