Aralıq nahiyəsi — XIV əsr inzibati-ərazi vahidi. İndiki dövürdə Aralıq (İğdır),Qəmərli rayonu,Şərur rayonu ərazisini əhatə edir.
Elxanilər dövlətinin Çuxursəəd tüməninin Aralıq nahiyəsi
1590-ci ilin icmal dəftərinə görə Osmanlı İmperiyasının İrəvan əyalətinə tabe olan Aralıq nahiyəsində aşağıdakı kəndlər mövcud idi:
- Axura kəndi
- Ağbaş kəndi -
- Boralan kəndi s. 268 -
- Boralanbulaqbaşı kəndi. - Başqa adı Xeyrəddin qışlağıdır
- Cadqıran kəndi -
- [[Yenicə, Ayıbasan və Təndirli məzrə`ələri. -
- Ərəboğlu kəndi -
- Yenicəyi-islamiyyə kəndi -
- Yenicəyi-İsa Çələbi məzrə`əsi -
- Məsimli kəndi -
- Oğruviranı məzrə`əsi -
- Əliqızıl kəndi s. 269 -
- Novruzlu kəndi -
- Xudulu kəndi. Başqa adı İlicaqdır. -
- Kürdviranı məzrə`əsi. Başqa adı Güney Yörədir. -
- Yuxarı Qaraqoyunlu kəndi -
- Taptan kəndi -
- Əlincə kəndi -
- Axsaq kəndi -
- Qaraqurğan kəndi -
- Sarıxan atları, Çalağıl və Qasımağılı məzrə`ələri. s. 270 -
- Bəyzaman kəndi -
- Əbudərda (?) kəndi -
- İsmayılbəyli kəndi
- Şeyxicanlı kəndi -
- Poladlı kəndi -
- Cəkni (?) kəndi -
- Xərvaş qışlağı -
- Anatan (?) kəndi s. 271 -
- Şirazlı kəndi -
- Aşağı Qaraqoyunlu kəndi -
- Başqa adı Gədikburun olan Kənd qışlağı və Bəzirgan ağılı -
- Barat qışlağı -
- Kayini (?) və Kürd Xəlil kəndləri -
- Bulaqbaşı kəndi
1728-ci ilin icmal dəftərinə görə Osmanlı İmperiyasının İrəvan əyalətinin İrəvan livasınə tabe olan Karbi nahiyəsində aşağıdakı kəndlər mövcud idi:
- Sultan Əli və Murad qışlaqları. Gəlir: 3.000 ağça
- Qulaməli qışlağı. Gəlir: 2.000 ağça
- Musa qışlağı. Gəlir: 1.800 ağça
- Mustafa qışlağı. Gəlir: 2.000 ağça
- Atlı qışlağı. Əhalisi Reyhanlı camaatındandır. Gəlir: 2.200 ağça
- Əmincə kəndi. Gəlir: 3.580 ağça
- Qoturlu kəndi. Əhalisi Şeyikli camaatındandır. Gəlir: 4.300 ağça
- Dərzili kəndi. Gəlir: 1.200 ağça
- Qalacıq kəndi. Gəlir: 1.500 ağça
- Kiçikli kəndi və Budaq məhəlləsi. Gəlir: 5.600 ağça
- Xudaabad kəndi. Gəlir: 3.500 ağça
- Qaravəli kəndi. Əhalisi Şeyikli camaatındandır. Gəlir: 2.700 ağça
- Abbasabad kəndi. Gəlir: 3.600 ağça
- Biləkli kimi də tanınan Aragahçala kəndi. Gəlir: 6.000 ağça
- Şirincanlı kəndi. Gəlir: 4.500 ağça
- Aras çayının yaxınlığında yerləşən * [[Yenicə kəndi. Gəlir: 600 ağça
- Biləkli kəndinin yaxınlığında yerləşən Bağırlı kəndi. Əhalisi Şeyikli əşirətindəndir. Gəlir: 6.800 ağça.
- Alahacılı kəndi. Gəlir: 3.000 ağça
- Qovunlu kəndi. Əhalisi Quzugüdənli Qarasu camaatındandır. Gəlir: 3.700 ağça
- Səhərmanlı kəndi. Gəlir: 2.000 ağça
- Qışlalı kəndi. Gəlir: 1.800 ağça
- Şamdangələn qışlağı. Gəlir: 2.000 ağça
- Oruc kəndi. Əhalisi Quzugüdənli camaatındandır. Gəlir: 1.600 ağça
- Altıqışlaq kimi də tanınan Quzugüdənli kəndi. Əhalisi Mürsəlli camaatındandır. Gəlir: 2.100 ağça.
- Əliqəmərli kəndi, Həsən məhəlləsi və Atlıxan qışlağı. Gəlir: 2.500 ağça
- Aras çayının yaxınlığında yerləşən Nehirgəltəpə kəndi. Əhalisi Daşanlı camaatındandır. Gəlir: 4.500 ağça
- Adətli kəndi. Gəlir: 4.300 ağça
- Axırlı kəndi, Əliqızıl və Saatlı məzrə`ələri, Saatlı və Aşağı Axarlı kəndləri. Gəlir: 30.000 ağça
Qaraqoyunlu kəndi. Gəlir: 30.500 ağça
- Səncərli kəndi. Gəlir: 9.300 ağça
- Cəlayirli kəndi. Gəlir: 11.000 ağça
- Səfər qışlağı. Əhalisi Şamdangələnli Quzuçu arxı camaatındandır. Gəlir: 4.500 ağça
- Dürrənli kəndi. Gəlir: 1.400 ağça
- Gedas kəndi. Gəlir: 1.600 ağça
- Qalacıq kəndi. Gəlir: 2.000 ağça
- Ağrı dağı tərəfdə olan Güllütop və Qırxdaş yaylaqları. Gəlir: 12.000 ağça.
- Varissiz ölənlərin mirasının satışından xəzinənin gəliri: 5.000 ağça
- Əli ibrahim oğlunun adına olan timar.
- Vedi nahiyəsinin Əfşar Gelevan kəndi. Gəlir: 5.000 ağça
- Aralıq nahiyəsinin Buralaq kəndi. Gəlir: 5.300 ağça
- Süleymanın adına olan timar.
- Aralıq nahiyəsinin Gelevan kəndi. Gəlir: 9.000 ağça[1]
“İrəvan əyalətinin müfəssəl dəftəri”