NASA-nın Ay missiyası From Wikipedia, the free encyclopedia
Apollon 14 (ing. Apollo 14) - ABŞ-ın Apollon proqramının səkkizinci missiyası, Aya enən üçüncü və Ay dağlıq ərazilərinə ilk enən missiya idi.
Apollon 14 | |
---|---|
![]() | |
Ümumi məlumat | |
Ölkə | ABŞ |
Təşkilat | NASA |
Uçuş məlumatları | |
Gəminin adı | Apollo 14 Comand and Service Modul |
Daşıyıcı raket | Saturn 5 Sa- 509 |
Buraxılma yeri | Florida, ABŞ |
Buraxılma tarixi | 31 yanvar, 1971-ci il |
Eniş | 9 fevral 1971[1] |
NSSDC ID | 1971-008A |
SCN | 04900 |
Ekipaj | |
Ekipaj üzvləri | Stuart Rusa, Alan Şepard, Edqar Mitçel. |
Emblem | |
![]() |
|
![]() |
Missiya ilkin olaraq 1970-ci il üçün nəzərdə tutulmuşdu, lakin Apollon 13-ün uğursuzluğu ilə bağlı araşdırmalar və nəticədə kosmik gəmidə dəyişikliklər edilməsi zərurəti səbəbiylə təxirə salındı. Komandir Alan Şepard, komanda modulunun pilotu Stuart Rusa və Ay modulunun pilotu Edqar Mitçel 31 yanvar 1971-ci il bazar günü 16:03:02-də doqquz günlük missiya üçün yola düşdülər. Ayın enişinə gedərkən ekipaj ardıcıl ikinci missiyanı dayandıra biləcək nasazlıqların öhdəsindən gəldi və bəlkə də Apollon proqramını vaxtından əvvəl sona çatdırdı.
Şepard və Mitçel səthdə olarkən, Rusa Komandanlıq və Xidmət Modulunun göyərtəsində Ay orbitində qaldı, elmi təcrübələr apardı və gələcək Apollo 16 missiyasının eniş yeri də daxil olmaqla fotoşəkil çəkdi. O, özü ilə bir neçə yüz toxum götürdü, bir çoxu qayıdandan sonra cücərdi və sonrakı illərdə geniş yayılmış ay ağacları adlanan ağacları meydana gətirdi. Ayın səthindən buraxıldıqdan və uğurla yerləşdikdən sonra kosmik gəmi Yerə qaytarıldı və burada fevralın 9-da üç astronavt Sakit Okeana təhlükəsiz şəkildə endilər.
Alan Şepard uçuş zamanı ən yaşlı idi (47 yaş). Ekipaj bütövlükdə minimal uçuş təcrübəsinə malik idi: Şepard Merkuri proqramı çərçivəsində cəmi 15 dəqiqəlik suborbital uçuşda olmuşdu. Rusa və Mitçel isə ilk uçuşlarını edirdilər.
Ekipaj bölməsi 9 fevral 1971-ci ildə Amerika Samoası ilə Yeni Zelandiyanın Şimal adası arasında, vertolyot daşıyıcısı New Orleansdan 6,4 km məsafədə yerləşən nöqtədə 21:05-də Sakit Okeana endi.
Helikopter 49 dəqiqəyə gəminin heyətini təyyarədaşıyan gəmiyə çatdırdı.
Apollon 14-ün göyərtəsində beş növ ağacın təxminən 500 toxumu Yerə gətirildi: buxur şamı, çinar, likvidambara, sekvoya və Menzis psevdo-hemlok . Onlar komanda modulunun pilotu Stüart Rusanın şəxsi baqajında kiçik konteynerdə olublar. Yerə qayıtdıqdan sonra ABŞ Meşə Xidmətinin uşaq bağçalarında cücərdildilər. 1975–1976-cı illərdə Vaşinqtondakı Ağ Evdə, bir çox ştatlarda, universitetlərdə və NASA mərkəzlərində ABŞ-in yaranmasının və Müstəqillik Bəyannaməsinin qəbulunun 200-cü ildönümünü qeyd etmək üçün "ay ağaclarının" tingləri əkilmişdir. Eyni zamanda, bitkilərin dəqiq harada əkilməsi ilə bağlı heç bir qeyd aparılmayıb. 2016-cı ilin fevralına qədər mütəxəssislər 25 ştatda 75 "ay ağacı" tapmağı bacardılar.[4][5]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.