From Wikipedia, the free encyclopedia
La intoxicación por arsénicu, arsenicosis, o arsenicismo, ye'l conxuntu d'alteraciones na salú del ser humanu que se deriven de la entrada nel organismu del arsénicu en cualesquier de los sos compuestos, yá sían orgánicos o inorgánicos.
picuarsénicu | ||
---|---|---|
![]() Tubu de llaboratoriu con una muestra d'arsénicu. | ||
Clasificación y recursos esternos | ||
CIE-10 | T57.0[1] | |
CIE-9 | 985.1[2] | |
MeSH | D020261 | |
Especialidá | medicina d'emerxencia | |
![]() | ||
[editar datos en Wikidata] |
L'arsénicu ye un semimetal que ta presente nel ambiente natural al cual l'home atópase rutinariamente espuestu al traviés de la comida, l'agua, l'aire o'l suelu. L'arsénicu produz efeuto tóxicos que dependen del so tipu: inorgánicu, orgánicu o gas arsina; o bien del so valencia: trivalente (arsenito), pentavalente (arseniato) o arsénicu elemental. Les distintes formes d'arsénicu pueden ordenar de mayor a menor d'alcuerdu al so grau de toxicidá:
L'arsénicu inorgánico ye altamente tóxicu y el so ingestión n'altes cantidaes produz síntomes gastrointestinales, alteraciones nes funciones cardiovascular y neurolóxico y eventualmente la muerte. Dientro de les alteraciones que pueden producise ta la depresión de la migollu oseu, hemólisis, hepatomegalia, melanosis, polineuropatía y encefalopatía. La esposición crónica al arsénicu en cantidaes menores puede producir una serie de trestornos dermatolóxicos, neuropatía periférica, encefalopatía, bronquitis, fibrosis pulmonar, hepatoesplenomegalia, hipertensión portal, enfermedá vascular periférica («síndrome del pie negru»), ateroesclerosis, cáncer y diabetes mellitus.[5][6]
Los compuestos orgánicos d'arsénicu considérense polo xeneral como menos tóxicos, sicasí, los efeutos adversos na salú del home tán llargamente documentaos. Los principales compuestos orgánicos que producen toxicidá nel home son el acedu monometilarsónico (MMA) y los sos sales, el acedu dimetilarsínico (DMA) y los sos sales, y la roxarsona. L'arsenobetaína y l'arsenocolina son compuestos orgánicos frecuentemente presente nos pexes y de baxu grau de toxicidá.[4]
La evidencia de la presencia del arsénicu como elementu tóxicu na vida del home remontar al neolíticu, como lo indica l'afayu d'altes concentraciones de cobre y arsénicu nel pelo de la momia Ötzi, de la Edá del Cobre. Nes antigües civilizaciones del Asia yá se conocía l'arsénicu tanto como un elementu de la medicina como un venenu. Usábase-y n'a forma de rejalgar, sulfuru d'arsénicu. Esta conocencia tresferir al mundu helénicu mediterraneu dempués de les conquistes d'Alexandru Magnu. Na Edá Media, l'arsénicu yera un elementu reconocíu como un axente homicida y suicida, tantu pola frecuencia del so usu como pola notoriedá de quien lo usaben o les sos víctimes. Ello ye que l'arsénicu méntase como'l rei de los venenos» o'l venenu de los reis», pola so potencia y coles mesmes, discreción cola que podía ser alministráu, particularmente cuando s'usaba pa esaniciar a dalgún miembru de la clase dominante mientres la Edá Media y el Renacimientu. Por casu, l'arsénicu yera'l venenu preferíu polos Médici y los Borgia pa erradicar a los sos rivales. Mientres tola hestoria, l'arsénicu caltuvo la so reputación de venenu d'altu perfil, y tuvo implicáu en dellos casos prominentes d'asesinatos o muertes ensin esclariar, dientro de les que se cunta la de Napoleón Bonaparte en 1821.[3][5]
A principios del sieglu XX, producióse una endemia d'enfermedá vascular periférica («síndrome del pie negru») nos poblaos allugaos na mariña suroeste de Taiwán. Les persones afeutaes (6 a 18 por cada 1000 habitantes) tamién presentaben mancadures na piel (hiperpigmentación, hiperqueratosis, cáncer). La causa yera l'usu d'agua contaminada con arsénicu proveniente de pozos artesanales. Esta endemia revertir cola instalación d'agua potable nestos poblaos.[5]
La entrada del arsénicu al organismu asocede principalmente al traviés de la ingestión o la inhalación. La intoxicación al traviés de la piel ye menos prevalente. La fonte principal de ingestión son los alimentos. En menor proporción dar pol consumu d'agua o la esposición a tierra o aire contaminaos. L'arsénicu, de normal en pequeñes cantidaes, ye esneldáu dende l'aire ambiental, consumíu na agua que bebemos y na comida qu'inxerimos, siendo esta postrera la más relevante. Na dieta, les principales fontes d'arsénicu son los mariscos y pexes, siguíu de ceberes como'l arroz, les cogordes comestibles y la carne de pollu. Los neños suelen inxerir l'arsénicu dende la tierra del suelu. La cantidá diaria permediu de ingesta d'arsénicu ye de 40 a 50 microgramos per día, n'Estaos Xuníos, de los cualos namái 3,5 microgramos per día correspuenden a arsénicu inorgánico.[4][7]
Los derivaos del arsénicu utilizar con distintes finalidaes, como pue ser:
Esisten agües de consumu de diverses rexones que contienen concentraciones escesives de derivaos del arsénicu, especialmente en delles zones andines, India, Taiwán, y zones d'África del Norte.
La siguiente tabla presenta los compuestos más importantes del arsénicu. Mención estreme merez l'arsina o trihidruro d'arsénicu.
Trivalente (As³) | Pentavalente (As⁵) | |
---|---|---|
Inorgánicu |
style="background:LavenderBlush" |
|
| |
Orgánicu |
style="background:LavenderBlush" |
|
|
L'arsénicu contribúi a un bonu caltenimientu del cadabre, produciendo una momificación en muertes rápides o una podrizu acelerada en casu de muertes lentes.
Apaecen mancadures locales na mucosa gástrica ya intestinal. El conteníu de los intestinos ye un líquidu incoloro con granos riciformes (como arroz). Amás, hai conxestión visceral xeneralizada con petequies y signos de dexeneración grasa en fégadu, reñón, corazón, etc.
Presumir que l'arsénicu al combinase con ciertes enzimes, interfier col metabolismu celular, presentándose síntomes d'intensu envelenamientu por arsénicu ente los que s'atopen estomagaes y dolor abdominal, siguíu pola paralización del sistema circulatoriu. L'acentuáu contautu cola arsina causa la destrucción de glóbulos coloraos y dañu nos reñones; ente que la esposición continua acarreta débilidad, enfermedaes de la piel, anemia y trastorno del sistema nerviosu.
El mecanismu de toxicidá del arsénicu ye la inhibición de l'actividá enzimática, l'arsénicu trivalente por interaición con grupos sulfhidrilo (-SH) y el pentavalente porque sustitúi a fosfatos de les enzimes mitocondria-yos. Ente los sistemes enzimáticos tornaos tán el dihidrolipoato, un cofactor necesariu por que la piruvato deshidrogenasa faiga'l so efeutu nel ciclu de Krebs; y el tresformamientu de la tiamina a acetil-CoA y succinil-CoA. Arriendes d'ello, se inhibe la fosforilación oxidativa, tola respiración celular y produzse un fallu multiorgánico.
El grau de toxicidá varia según el deriváu del arsénicu en cuestión. La arsina ye'l compuestu más tóxicu, letal de forma instantánea a dosis de 250 ppm, o a dosis de 50 ppm en 30 minutos. Sígue-y l'arsénicu trivalente, que la so dosis letal ye inferior a 5 milígramos por quilu. L'arsénicu pentavalente rique dosis d'ente 5 y 50 milígramos por quilu pa ser mortal.
La intoxicación crónica pol arsénicu ye causada pola esposición enllargada a cantidaes relativamente menores de dicha sustancia.
Na intoxicación crónica pueden apaecer dellos tipos de cáncer (de piel, pulmón, cáncer de reñón reñón o vexiga). Otros efeutos pueden ser cambeos nel color de la piel, ceguera, coxera ya inclusive cangrena.
La intoxicación crónica por arsénicu puede producir:
La Organización Mundial de la Salú envalora que'l consumu enllargáu d'agua potable con un conteníu d'arsénicu mayor de 0.01 mg por llitru podría llegar a provocar arsenicosis. Sicasí, nun tien de considerar se como un "llende de tolerancia" sinón como un "valor de referencia" a nivel global. La OMS encamienta faer estudios locales pa determinar les llendes de tolerancia reales. Los valores efeutivos podríen ser mayores si na rexón bébese menor cantidá d'agua (nun ye lo mesmo n'árees tropicales qu'en templaes). Tamién depende de l'alimentación y d'otros factores. Les llendes tendríen de basase más n'estudios sobre humanos y na tolerancia d'éstos en cada rexón, más qu'en factores medioambientales. Tamién hai que considerar que l'arsénicu ye un elementu esencial pa la vida, y que'l consumu enllargáu de baxes dosis tien un efeutu positivu, polo que nun tendría d'esaniciar se totalmente de l'agua potable.[ensin referencies]
La contaminación por esti elementu diagnosticar por mediu de midíes d'arsénicu n'orina, pelos o uñes. El tratamientu consiste de llavadures estomacales y l'oportuna alministración del antídotu llamáu dimercaprol.
El diagnósticu ye fundamentalmente clínicu, y al traviés de l'anamnesis. El diagnósticu de certidume dar la determinación d'arsénicu en muestres biolóxiques. Los valores normales d'arsénicu son:
Sicasí, les siguientes pruebes complementaries pueden ser emponedores, ya indicatives de la gravedá:
Primeramente realícense maniobres de reanimación ABC:
El vaciamiento gástricu nun suel ser necesariu; seya que non, prefierse'l llavadura gástrica a los eméticos. Suelse usar carbón activáu, pero la so eficacia nun ta demostrada. Tamién ye posible utilizar la regación intestinal completa o'l DMPS.
Los quelantes son el tratamientu específicu de la intoxicación por arsénicu. Los más utilizaos son:
> 120 milígramos de trióxidu d'arsénicu :*Contraindicaciones:
L'arsina ye un gas incoloro, de golor aliáceo, que resulta de les impureces d'arsénicu en ciertos metales. Apaez en determinaes industries, como fundiciones, refinaciones y aleaciones de metales non ferrosos.
La clínica de la intoxicación por arsina ye bien similar a la d'otros compuestos d'arsénicu, magar los sos efeutos nun son inmediatos, si non que tarden ente 2 y 24 hores. Ente los síntomes que produz, tán: malestar, debilidá, cefalea, disnea, estomagaes y vultures, dolor abdominal y lumbar, ictericia, anemia...
Puede complicase con cuayamientu intravascular tremada, hemoglobinuria, insuficiencia circulatoria aguda y insuficiencia renal agudu (n'unu o dos díes).
El tratamientu ye distintu al comentáu, yá que los quelantes nun tienen utilidá. Ye importante sacar al paciente del llugar contamináu, y llava-y la piel. Delles opciones terapéutiques son la exanguino-tresfusión y la alcalinización de la orina.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.