From Wikipedia, the free encyclopedia
Venedig (italienisch Venezia [veˈnɛʦːi̯a], venezianisch Venexia oder Venezsia [veˈnɛsi̯a]) isch e Stadt im Nordoschte vu Italie. Si isch d Hauptstadt vu dr Region Venezie un vu dr Provinz Venedig un drait dr Byname La Serenissima („Di Durchlauchtigscht“).
Venedig | ||
---|---|---|
![]() |
||
Staat: | Italie | |
Region: | Veneto | |
Provinz: | Venedig (VE) | |
Koordinate: | 45° 26′ N, 12° 20′ O | |
Hechi: | 3 m s.l.m. | |
Flechi: | 415 km² | |
Yywohner: | 251.944 (31. Dez. 2022)[1] | |
Bevelkerigsdichti: | 607 Yyw./km² | |
Poschtleitzahl: | 30100 | |
Vorwahl: | 041 | |
ISTAT-Nummer: | 027042 | |
Demonym: | Veneziani | |
Schutzpatron: | Markus dr Evangelist | |
Website: | http://www.comune.venezia.it | |
Venedig un syy Lagune stehn syter anne 1987 uf dr UNESCO-Lischt vum Wältkulturerb.[2] Si sin fir e Huffe Chinschtler e starki Inspiration gsii. Hite isch Venedig ai vu dr Stedt, wu am meeschte vu Turischte bsuecht wird, syt hundert Johr isch di wirtschaftlig Struktur vu dr Alötstadt aisytuig uf Tursimus uusgrichtet, derwylscht sich d Induschtri vor allem um Mestre un Marghera uf em Feschtland vis-à-vis konzentriert.
D Gsamtflechi vu Venedig lyt bi 414,6 km², dodervu sin 257,7 km² Wasserflechine.[3] Am 31. Dezember 2022 het d Stadt 251.944 Yywohner ghaa. Bi dr Volkszellig 2006 hän vu 268.934 Yywohner[4] 176.621 in dr Stadtdail uf em Feschtland gläbt, 61.611 im historische Zäntrum (centro storico) un 30.702 in dr Lagune. S historisch Zäntrum goht iber meh wie 120 Insle in dr Lagune, wu zwische dr Mindige vu dr Fliss Po im Side un Piave im Norde lyt.
D Stadt Venedig isch i sächs Stadtdail gliidered und däne sait me Sestiere, wo vom Wort sesto (Sächstel) abglaited isch. Cannaregio isch dä Stadtdail, wo am dichtiste besidlet isch. Zu de Stadt ghöred au d Sacca; da sind Gebiet, wo dor Uufschüttige künstlich entstande sind.
Venedig isch bis 1797 d Hauptstadt vu dr Republik Venedig gsii un mit iber 180.000 Yywohner aini vu dr greschte europäische Stedt. Si het bis ins 16. Johrhundert dr grescht Zwischehändler zwische Weschteuropa un em eschtlige Mittelmeer dargstellt un het di meeschte Chriegs- un Handelsschiff unterhalte. Ihre Adel, wu bolitisch dominiert gha het, het profitiert vum Handel mit Luxusware, Gwirz, Salz un Waise. Venedig het sich zum greschte Finanzzäntrum entwicklet, glychzytig het d Stadt iber e Kolonialrych gherrscht, wu vu Oberitalie bis Kreta un zytwys bis uf Zypre gangen isch. No franzesischer un eschtrychischer Herrschaft (1798–1866) isch Venedig 1861 zum Königriich Italie chuu. Anne 1929 isch dr Induschtrikompläx Mestre-Marghera Dail vu dr Comune di Venezia. Di jidisch Gmai isch im Zweete Wältchrieg vernichtet wore. In dr Johr 1965 bis 1970 het d Stadt mit rund 370.000 Yywohner d hegscht Yywohnerzahl ghaa, syterhär isch die aber wider um 100.000 aabegange.
Am südlige Ändi vom Markusblatz isch d Biblioteca Marciana, aini vo de grösste Bibliotheke z Italie und aini vo de wichdigste Sammlige för griecheschi, latiineschi und orientaleschi Handschrifte.
D Biennale vo Venedig isch en internazionali Kunschtuusstellig, wo sit 1895 all zwai Johr stattfindet. De Karneval vo Venedig lockt jeds Johr es paar Tuusig Touriste i d Lagunestadt.