An elepante[1] o gadya[2] (alternatibo nga kasurat: gadyà)[3] amo an mamalya nga hayop ha orden Proboscidea ngan banay Elephantidae. Mayda yana tulo nga species nga buhi pa: elepante nga aprikano, elepante nga aprikano ha kagurangan, ngan elepante nga asyano.
Elepante | ||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | ||||||||||||||
Siyentipiko nga pagklasipika | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
![]() lugar nga makikit-an an mga elepante | ||||||||||||||
Etimolohiya han mga ngaran ha Winaray
An pulong nga elepante tikang han Kinatsila nga elefante samtang an pulong nga gadyà han una nangahulogan nga usa nga elepante tikang ha Jolo[4]. An pulong nga gadyà puyde liwat mangahulogan nga usa nga pulong nga ginagamit ha kasahiran hin pagtawag hin dako nga manananap o hayop.
Taksonomiya
May-ada tulo nga species ha ilarom hini nga pamilya:
- Loxodonta
- L. africana
- L. cyclotis
- Elephas
- E. maximus
- E. m. maximus
- E. m. indicus
- E. m. sumatranus
- E. m. borneensis
- E. maximus
Kladograma han pamilya Elefantidae
Elephantidae |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
Kinaiya o Paghulagway
Kadako
An mga elepante an gintatagdon nga gidadakui nga mga hayop o mananap ha bug-os nga katunaan yana. It elepante nga aprikano an gidadakui naman nga species han mga elepante. May-ada ini hiya nga 304–336 cm (10 ft 0 in–11 ft 0 in) nga kahitaas ha may sugbong ngan bug-at nga 5.2–6.9 t (5.7–7.6 short tons) para ha kalalakin-an. An kababayin-an naman hini nga species puydi umabot ha 247–273 cm (8 ft 1 in–8 ft 11 in) nga kahitaas ha may sugbong ngan bug-at nga 2.6–3.5 t (2.9–3.9 short tons). An mga elepante nga asyano naman may-ada 261–289 cm (8 ft 7 in–9 ft 6 in) nga kahitaas ha may sugbong ngan bug-at nga 3.5–4.6 t (3.9–5.1 short tons) para ha kalalakin-an ngan 228–252 cm (7 ft 6 in–8 ft 3 in) nga kahitaas ha may sugbong ngan bug-at nga 2.3–3.1 t (2.5–3.4 short tons) para ha kababayin-an. An gigugutiayi naman nga species an elepante nga aprikano ha kagurangan nga maabot la ha 209–231 cm (6 ft 10 in–7 ft 7 in) kahitaas ha may sugbong ngan bug-at nga 1.7–2.3 t (1.9–2.5 short tons).[5]
Kaibahan hit mga species ha usa kag usa
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Elefants_comparative_anatomy.png/640px-Elefants_comparative_anatomy.png)
Makikit-an nga iba an mga species han mga elepante ha ira ulo. In mga elepante ha Asya may-ada darudako ngan haruhitaas nga agtang kontra hin mga elepante ha Aprika. Ha ubosspecies naman han elepante ha asya may-ada hira batik nga madulaw nga parte ha may irong (bulalay). Mairuitom naman in elepante ha kagurangan kontra hin elepante ha savannah ha Aprika. Agsob naman nga darudamo it mga elepante ha asya nga waray tango kontra hin mga aprikano, kay kasagaran nga iton mga kalalakin-an la nga elepante an may-ada tango ha Asya. Makatirigamnan na ha duha nga species ha Aprika darudako it ira mga talinga kontra hiton ha mga elepante nga aadto ha Asya.
Ha may tiil naman, an duha nga species (E. maximus ngan L. cyclotis) may-ada hira lima nga kulo ha atubangan ngan upat ha luyo. Iba naman an ha elepante ha Savannah (L. africana) nga may-ada la upat ha atubangan ngan tulo ha luyo.
Pinanbasaran
Padugang nga barasahon
Mga sumpay ha gawas
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.