From Wikipedia, the free encyclopedia
Li tchén aschoûtez lu (u
aschoûtez lu u /ʧɛ̃/), c' est ene biesse ås tetes, magneuse di tchå, k' a stî aclevêye dispu lontins.
Sincieus no d' l' indje : Canis lupus familiaris
Li frumele si lome ene lexhe (eto, ene tchene). Les djonnes des tchinots u biesmint, des djonnes di tchén.
On tchén ki n' a pont d' mwaisse est lomé on "tchén d' corote".
Li tchén provént do leu, ki s' lome eto sincieuzmint Canis lupus.
Pout esse ricnoxhou pa ses passêyes, diferinnes des cenes d' on rnåd.
Li tchén sieve po wårder les måjhons, les biesses (tchén d' bierdjî, tchén d' vatche) u come kipagneye des djins.
I pout eto saetchî des atelêyes (tchén d' tcherete, tchén di sclide).
Dins sacwants payis come li Chine u Corêye nonnrece, on l' acleve po s' tchå.
C' est eto ene biesse di labo.
Li lexhe va a tchén deus côps so l' an. Adon, gn a ene miete di sonk ki sûne di s' nateure. Ele dimeure e tcholeur ene cwinzinne di djoûs, mins gn a k' les dierins ût djoûs la k' elle acceptêye li måye. Ele dimeure prindåve tote cisse termene la. Dabôrd, ele pout esse plinne di deus u troes måyes diferins.
Ele va 62 djoûs.
Cwand ele fwait les djonnes, on dit k' ele tchintêye. Si elle a yeu ene peclêye di tchinots, on dit, dins l' lingaedje corant k' elle a racatchinté.
Les tchéns d' tcherete estént sovint må sognîs, po çou k' i travayént.
Les tchéns d' corote estént sovint kitchinés des efants. On lzî emantchive des tchesse-cawe. Udonbén, les neyî pol plaijhi.
Dins bråmint des payis, i dvèt esse apicîs des tchampetes et epweznés.
Loukîz todi a : J.J. Gaziaux, Des gens et des bêtes, p. 263-267.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.