From Wikipedia, the free encyclopedia
ODF là viết tắt của Open Document Format for Office Applications (hay còn gọi là OpenDocument trong tiếng Anh) là một định dạng tập tin thuộc họ XML bị nén Zip[2] dùng để lưu những tài liệu điện tử như bức thư, văn bản, bảng tính, biểu đồ, và bản thuyết trình. Nó được phát triển với mục đích cung cấp một đặc tả định dạng tệp dựa trên XML mở cho các ứng dụng văn phòng.[3]
![]() | |
Phần mở rộng tên file | .odt, .fodt |
---|---|
Kiểu phương tiện | application/vnd. |
Mã định danh loại thống nhất (UTI) | org.oasis. opendocument.text[1] |
UTI tương ứng với | org.oasis-open.opendocument, public.composite-content |
Phát triển bởi | OASIS |
Kiểu định dạng | Định dạng file tài liệu |
Được mở rộng từ | XML |
Tiêu chuẩn | OASIS OpenDocument Format, ISO/IEC 26300:2006 |
Định dạng mở? | Có |
![]() | |
Phần mở rộng tên file | .odp, .fodp |
---|---|
Kiểu phương tiện | application/vnd. |
Mã định danh loại thống nhất (UTI) | org.oasis. opendocument. presentation[1] |
UTI tương ứng với | org.oasis-open.opendocument, public.composite-content |
Phát triển bởi | OASIS |
Kiểu định dạng | Định dạng trình chiếu |
Được mở rộng từ | XML |
Tiêu chuẩn | ISO/IEC 26300:2006 |
Định dạng mở? | Có |
![]() | |
Phần mở rộng tên file | .ods, .fods |
---|---|
Kiểu phương tiện | application/vnd. |
Mã định danh loại thống nhất (UTI) | org.oasis. opendocument. spreadsheet[1] |
UTI tương ứng với | org.oasis-open.opendocument, public.composite-content |
Phát triển bởi | OASIS |
Kiểu định dạng | Bảng tính |
Được mở rộng từ | XML |
Tiêu chuẩn | OASIS OpenDocument Format, ISO/IEC 26300:2006 |
Định dạng mở? | Có |
![]() | |
Phần mở rộng tên file | .odg, .fodg |
---|---|
Kiểu phương tiện | application/vnd. |
Mã định danh loại thống nhất (UTI) | org.oasis. opendocument. graphics[1] |
UTI tương ứng với | org.oasis-open.opendocument, public.composite-content |
Phát triển bởi | OASIS |
Kiểu định dạng | Định dạng file đồ họa |
Được mở rộng từ | XML |
Tiêu chuẩn | ISO/IEC 26300:2006 |
Định dạng mở? | Có |
Tiêu chuẩn này được phát triển bởi Organization for the Advancement of Structured Information Standards (OASIS).[4] Các thông số kỹ thuật của tiêu chuẩn đã được phát triển dựa trên các đặc tả của Sun Microsystems cho các định dạng XML cho OpenOffice.org. Được dành riêng cho mục đích "để cung cấp một tiêu chuẩn mở cho các tài liệu văn phòng."[5]
Ngoài việc là một tiêu chuẩn OASIS, phiên bản 1.0 được công bố như là một tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC, ISO/IEC 26300:2006 Open Document Format for Office Applications (OpenDocument) v1.0.[6][7][8][9][10]
Các phần mở rộng tên tập tin phổ biến nhất được sử dụng cho tài liệu OpenDocument:[11][12]
.odt
và .fodt
cho tài liệu văn bản.ods
và .fods
cho bảng tính.odp
và .fodp
cho bản tuyết trình.odb
cho cơ sở dữ liệu.odg
và .fodg
cho đồ họa.odf
cho công thức, phương trình toán học.Định dạng OpenDocument ban đầu bao gồm một tài liệu XML có <document>
như là root element. Các tệp OpenDocument cũng có thể có định dạng của file lưu trữ nén ZIP chứa một số tệp và thư mục; những file này có thể chứa nội dung nhị phân và lợi ích từ việc nén không mất dữ liệu của ZIP để giảm kích thước file. OpenDocument có lợi từ việc tách các mối quan tâm bằng cách tách nội dung, kiểu, siêu dữ liệu và cài đặt ứng dụng thành bốn tệp XML riêng biệt.
Có một bộ tài liệu mẫu toàn diện ở định dạng OpenDocument có sẵn.[13] Toàn bộ bộ kiểm tra có sẵn theo giấy phép Creative Commons Attribution 2.5.
Chuẩn OpenDocument được phát triển bởi Technical Committee (TC) thuộc Liên minh công nghiệp OASIS (Organization for the Advancement of Structured Information Standards). ODF-TC có các thành viên từ một loạt các công ty và cá nhân. Thành viên TC tích cực có quyền biểu quyết. Các thành viên liên kết với Sun và IBM đôi khi có ảnh hưởng bầu cử lớn.[14] Quá trình tiêu chuẩn hóa liên quan đến các nhà phát triển của nhiều bộ văn phòng hoặc các hệ thống tài liệu liên quan. Cuộc họp ODF-TC chính thức đầu tiên để thảo luận về tiêu chuẩn là ngày 16 tháng 12 năm 2002; OASIS đã phê duyệt OpenDocument như một tiêu chuẩn OASIS vào ngày 1 tháng 5 năm 2005. OASIS đã gửi thông số kỹ thuật ODF cho Ủy ban kỹ thuật chung ISO/IEC 1 (JTC 1) vào ngày 16 tháng 11 năm 2005, theo các quy tắc PAS công khai. Tiêu chuẩn hóa ISO/IEC cho một tiêu chuẩn tài liệu mở bao gồm văn bản, bảng tính và bản trình bày đã được đề xuất lần đầu tiên trong DKUUG ngày 28 tháng 8 năm 2001.[15]
Sau 6 tháng xem xét, ngày 3 tháng 5 năm 2006, OpenDocument đã nhất trí thông qua lá phiếu DIS (Draft International Standard) sáu tháng của mình trong JTC 1 (ISO/IEC JTC1/SC34), với sự tham gia rộng rãi,[16] sau đó, đặc điểm kỹ thuật của OpenDocument đã được "phê duyệt để phát hành như một Tiêu chuẩn quốc tế ISO và IEC" dưới tên gọi ISO/IEC 26300:2006.[17]
Sau khi trả lời tất cả các bình luận bằng văn bản và một lá phiếu mặc định 30 ngày, chuẩn quốc tế OpenDocument đã được phát hành trong ISO, phát hành chính thức vào ngày 30 tháng 11 năm 2006.
Công việc chuẩn hóa hơn nữa với OpenDocument bao gồm:
Đinh dạng OpenDocument được sử dụng trong các phần mềm tự do và cả ở phần mềm độc quyền. Nó bao gồm bộ phần mềm văn phòng (cả dạng phần mềm truyền thống lẫn phần mềm trên nền web) và các ứng dụng cá nhân như phần mềm xử lý văn bản, bảng tính, bản thuyết trình, và ứng dụng quản lý dữ liệu. Một vài phần mềm văn phòng nổi bật (hỗ trợ tài liệu mở hoàn toàn hoặc một phần) có:
Nhiều tổ chức đã phát triển các ứng dụng chuyển đổi (bao gồm cả plugin và bộ lọc) để hỗ trợ OpenDocument trên các sản phẩm của Microsoft.[50][51] Tính đến năm July 2007[cập nhật], có chín gói phần mềm chuyển đổi. Microsoft lần đầu phát hành hỗ trợ cho Định dạng OpenDocument trong Office 2007 SP2.[52] Tuy nhiên, việc triển khai đã vấp phải sự chỉ trích đáng kể và Liên minh ODFvà những người khác tuyên bố rằng các plugin của bên thứ ba cung cấp hỗ trợ tốt hơn.[53] Microsoft Office 2010 có thể mở và lưu tài liệu Định dạng OpenDocument nguyên bản, mặc dù không phải tất cả các tính năng đều được hỗ trợ.[54]
Bắt đầu với Mac OS X 10.5, ứng dụng TextEdit và tính năng xem trước Quick Look hỗ trợ định dạng Văn bản OpenDocument.
Một vấn đề quan trọng được nêu ra trong cuộc thảo luận về OpenDocument là liệu định dạng có thể truy cập được đối với người khuyết tật hay không. Có hai vấn đề: đặc tả có hỗ trợ khả năng truy cập không và có triển khai được không?
Trong khi đặc điểm kỹ thuật của OpenDocument đang trải qua một đánh giá khả năng truy cập mở rộng, nhiều thành phần được xây dựng trên (như SMIL cho âm thanh và đa phương tiện và SVG cho đồ họa vector) đã trải qua các quy trình Web Accessibility Initiative của World Wide Web Consortium (W3C).
Hiện đã có các ứng dụng đọc/ghi OpenDocument xuất các ra các file PDF được gắn thẻ (để hỗ trợ khả năng truy cập PDF); điều này cho thấy rằng nhiều hoặc tất cả các dữ liệu cần thiết cho khả năng truy cập đã được bao gồm trong định dạng OpenDocument.
Ủy ban kỹ thuật OASIS OpenDocument đã phát hành bản nháp OpenDocument 1.1 vào ngày 27/7/2006, để lấy ý kiến công chúng đện 25/9/200609.[55] Đây là một bản cập nhật rất nhỏ cho đặc tả để thêm thông tin về khả năng truy cập, chủ yếu là đánh dấu ngắt trang mềm, đánh dấu tiêu đề bảng, đánh dấu điều hướng trình bày, văn bản và chú thích thay thế, và nêu cụ thể rằng bảng tính có thể được nhúng trong bản trình bày. Peter Korn (một chuyên gia về khả năng truy cập) đã xem xét phiên bản 1.1, "để thỏa mãn bản thân rằng tất cả các mối quan tâm về khả năng truy cập của chúng tôi đã được giải quyết", và tuyên bố rằng "tôi rất hài lòng."[56][57]
Peter Korn đã báo cáo chuyên sâu[58] về khả năng truy của OpenDocument. Ông lưu ý rằng có nhiều loại khiếm khuyết, bao gồm thị giác, thể chất, thính giác và nhận thức. Sau đó, ông lưu ý rằng tình hình khác nhau, tùy thuộc vào khuyết tật cụ thể. Đối với một số lượng lớn các khuyết tật, mặc dù không có vấn đề được biết đến.
Điều quan trọng cần lưu ý là vì OpenDocument là định dạng file Open Standard, nên không cần mọi người sử dụng cùng một chương trình để đọc và ghi các tệp OpenDocument; một người khuyết tật có thể tự do sử dụng bất cứ chương trình nào phù hợp nhất với họ.
Các phiên bản của định dạng OpenDocument phê duyệt bởi OASIS được cung cấp miễn phí để tải về sử dụng.[59] ITTF đã thêm ISO/IEC 26300 vào "danh sách các tiêu chuẩn tự do sẵn có"; bất cứ ai cũng có thể tải về và sử dụng tiêu chuẩn này miễn phí theo các điều khoản sẽ hiển thị khi bạn tải nó về.[60]
Các thành viên có nghĩa vụ của OASIS ODF TC đã đồng ý cung cấp các sản phẩm có thể cung cấp cho những người triển khai theo chính sách OASIS Royalty Free với chính sách Điều khoản có giới hạn.
Người đóng góp chính Sun Microsystems đã lập một giao ước sở hữu trí tuệ không thể hủy bỏ, cung cấp cho tất cả những người thực hiện đảm bảo rằng Sun sẽ không tìm cách thực thi bất kỳ bằng sáng chế nào của Mỹ hoặc nước ngoài đối với bất kỳ triển khai nào của đặc tả OpenDocument mà Sun tham gia phát triển.[61]
Người đóng góp thứ hai cho sự phát triển ODF, IBM, đã đóng góp tài liệu bảng tính Lotus [62] – đã cung cấp các quyền bằng sáng chế của họ thông qua Interoperability Specifications Pledge của họ, trong đó "Các giao ước không thể hủy bỏ của IBM với bạn rằng nó sẽ không khẳng định bất kỳ Khiếu nại cần thiết nào chống lại bạn việc bạn thực hiện, sử dụng, nhập khẩu, bán hoặc cung cấp để bán Triển khai được bảo phủ."[63]
Software Freedom Law Center đã kiểm tra xem có bất kỳ rào cản pháp lý nào đối với việc sử dụng Định dạng OpenDocument (ODF) trong phần mềm tự do nguồn mở phát sinh từ quy trình tiêu chuẩn hóa hay không. Theo quan điểm của họ, ODF không có những ràng buộc pháp lý sẽ ngăn chặn việc sử dụng nó trong phần mềm tự do nguồn mở, như được phân phối theo giấy phép do Apache và FSF ủy quyền.
Một số chính phủ, các công ty, tổ chức và các sản phẩm phần mềm hỗ trợ định dạng OpenDocument. Ví dụ:
Ngày 4/11/2005, IBM và Sun Microsystems đã tổ chức "OpenDocument (ODF) Summit" tại Armonk, New York, để thảo luận làm thế nào để thúc đẩy việc áp dụng OpenDocument. ODF Summit có sự góp mặt của các đại diện của nhiều ngành công nghiệp và các công ty công nghệ, bao gồm Oracle, Google, Adobe, Novell, Red Hat, Computer Associates, Corel, Nokia, Intel, và Linux e-mail company Scalix. (LaMonica, 1011/2005). Các đại diện cam kết cung cấp các nguồn lực kỹ thuật cải thiện OpenDocument thông qua các cơ quan tiêu chuẩn hiện có và để thúc đẩy việc sử dụng của nó trên thị trường, có thể thông qua một nền tảng độc lập.[71] Các học giả đã gợi ý rằng "tiêu chuẩn OpenDocument là nên tập trung vào các mũi nhọn có thể cạnh tranh... đặc biệt là đối với các khu vực công."[72] Thật vậy, sự công nhận của khu vực công đã tăng đáng kể từ khi OpenDocument được ban hành vào thời gian 2005/2006.[73]
Mục tiêu của định dạng mở như OpenDocument là để đảm bảo việc truy cập vào dữ liệu một cách lâu dài mà không có rào cản pháp lý hoặc kỹ thuật, và một số chính phủ đã xem xét các định dạng mở như là một vấn đề của chính sách công. Chính phủ nhiều nước đã giới thiệu các chính sách thông qua một phần hoặc hoàn toàn OpenDocument.[72] Điều này có nghĩa là tiêu chuẩn ODF ở một số nơi được quy định như một chuẩn bắt buộc, một số nơi coi nó là tiêu chuẩn khuyến khích sử dụng, một số nơi mới chỉ coi nó là một trong các tiêu chuẩn có thể áp dụng. Dưới đây là danh sách chưa đầy đủ:
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.