Thành phố tỉnh lỵ thuộc tỉnh Ninh Bình From Wikipedia, the free encyclopedia
Ninh Bình là thành phố tỉnh lỵ của tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.
Ninh Bình
|
|||
---|---|---|---|
Thành phố thuộc tỉnh | |||
Thành phố Ninh Bình | |||
![]() Biểu trưng | |||
![]() Thành phố Ninh Bình | |||
Hành chính | |||
Quốc gia | ![]() | ||
Vùng | Đồng bằng sông Hồng | ||
Tỉnh | Ninh Bình | ||
Trụ sở UBND | 33 Lê Đại Hành, phường Thanh Bình | ||
Phân chia hành chính | 11 phường, 3 xã | ||
Thành lập | 2007 | ||
Loại đô thị | Loại II | ||
Năm công nhận | 2014 | ||
Địa lý | |||
Tọa độ: 20°15′14″B 105°58′30″Đ | |||
| |||
Diện tích | 46,75 km²[1] | ||
Dân số (31/12/2023) | |||
Tổng cộng | 153.992 người[1] | ||
Mật độ | 3.293 người/km² | ||
Dân tộc | Kinh | ||
Khác | |||
Mã hành chính | 369[2] | ||
Mã bưu chính | 08101 | ||
Biển số xe | 35-B1-B2-B3 | ||
Số điện thoại | 0229.3.887.252 | ||
Số fax | 0229.3.887.252 | ||
Website | tpninhbinh | ||
Thành phố Ninh Bình nằm ở phía đông bắc của tỉnh Ninh Bình[3], có vị trí địa lý:
Thành phố Ninh Bình cách thủ đô Hà Nội 93 km về phía nam, tại đầu mối giao thông của 3 tuyến đường cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình, Ninh Bình - Thanh Hóa - Vinh và Ninh Bình - Hải Phòng - Hạ Long. Thành phố này cũng nằm ở vị trí giao điểm của Quốc lộ 1 với 2 Quốc lộ 10 và Quốc lộ 38B đi qua các tỉnh vùng duyên hải Bắc Bộ.[3] Khoảng cách từ trung tâm thành phố tới 7 huyện lỵ khác của tỉnh Ninh Bình đều dưới 30 km.
Trên địa bàn thành phố có hai tôn giáo chính: Phật giáo và Thiên Chúa giáo. 10% dân số theo đạo Công Giáo.
Thành phố Ninh Bình có địa hình bằng phẳng, thuộc vùng đồng bằng của tỉnh Ninh Bình. Thành phố Ninh Bình có độ cao trung bình 0,9 - 1,2 m so với mực nước biển và dốc đều từ Bắc xuống Nam. Dạng địa hình này phù hợp với phát triển nông nghiệp như trồng lúa, rau màu, cây công nghiệp ngắn ngày, đồng thời phù hợp với sản xuất phi nông nghiệp và thương mại dịch vụ như chế biến lương thực, thực phẩm, công nghiệp dệt, may, thương nghiệp dịch vụ, phát triển cảng sông,..[3]
Khí hậu thành phố Ninh Bình mang những đặc điểm của khí hậu đồng bằng sông Hồng được chia thành 2 mùa rõ rệt: Mùa đông lạnh, ít mưa. Mùa hè nắng nóng, mưa nhiều. Ngoài ra, thành phố Ninh Bình còn chịu ảnh hưởng của gió mùa đông bắc, đông nam và khí hậu ven biển.[3]
Bảng dữ liệu khí hậu thành phố Ninh Bình:
Dữ liệu khí hậu của Ninh Bình | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Tháng | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | Năm |
Cao kỉ lục °C (°F) | 32.4 (90.3) |
33.3 (91.9) |
36.6 (97.9) |
38.8 (101.8) |
40.4 (104.7) |
40.1 (104.2) |
39.3 (102.7) |
38.2 (100.8) |
36.6 (97.9) |
34.1 (93.4) |
33.4 (92.1) |
33.0 (91.4) |
40.4 (104.7) |
Trung bình ngày tối đa °C (°F) | 19.6 (67.3) |
19.8 (67.6) |
22.4 (72.3) |
26.7 (80.1) |
30.9 (87.6) |
32.5 (90.5) |
32.8 (91.0) |
31.8 (89.2) |
30.4 (86.7) |
28.1 (82.6) |
25.0 (77.0) |
21.7 (71.1) |
26.8 (80.2) |
Trung bình ngày °C (°F) | 16.6 (61.9) |
17.1 (62.8) |
19.7 (67.5) |
23.6 (74.5) |
27.2 (81.0) |
28.8 (83.8) |
29.3 (84.7) |
28.5 (83.3) |
27.3 (81.1) |
24.8 (76.6) |
21.6 (70.9) |
18.3 (64.9) |
23.5 (74.3) |
Tối thiểu trung bình ngày °C (°F) | 14.6 (58.3) |
15.4 (59.7) |
18.0 (64.4) |
21.5 (70.7) |
24.5 (76.1) |
26.1 (79.0) |
26.5 (79.7) |
26.0 (78.8) |
24.9 (76.8) |
22.5 (72.5) |
19.2 (66.6) |
15.9 (60.6) |
21.3 (70.3) |
Thấp kỉ lục °C (°F) | 5.7 (42.3) |
5.7 (42.3) |
7.5 (45.5) |
12.6 (54.7) |
17.7 (63.9) |
19.1 (66.4) |
21.6 (70.9) |
21.9 (71.4) |
16.8 (62.2) |
13.4 (56.1) |
10.6 (51.1) |
5.8 (42.4) |
5.7 (42.3) |
Lượng Giáng thủy trung bình mm (inches) | 24 (0.9) |
29 (1.1) |
48 (1.9) |
78 (3.1) |
165 (6.5) |
232 (9.1) |
224 (8.8) |
317 (12.5) |
369 (14.5) |
244 (9.6) |
68 (2.7) |
32 (1.3) |
1.829 (72.0) |
Số ngày giáng thủy trung bình | 9.1 | 13.2 | 16.1 | 12.9 | 12.6 | 13.8 | 12.9 | 15.6 | 15.1 | 12.1 | 7.9 | 6.1 | 147.5 |
Độ ẩm tương đối trung bình (%) | 85.1 | 88.1 | 90.4 | 89.4 | 85.1 | 82.7 | 81.6 | 85.3 | 85.2 | 82.7 | 80.8 | 81.3 | 84.8 |
Số giờ nắng trung bình tháng | 76 | 46 | 46 | 93 | 192 | 181 | 208 | 173 | 170 | 167 | 135 | 124 | 1.611 |
Nguồn: Vietnam Institute for Building Science and Technology[4] |
Thành phố Ninh Bình nằm ở hữu ngạn sông Đáy, chính giữa 2 cây cầu nối với Nam Định là ngã ba sông Vân đổ vào sông Đáy. Sông Đáy chảy bên hông có vai trò quan trọng trong việc thoát nước thành phố và tạo mỹ quan đô thị với 2 cầu Non Nước bộ và cầu Ninh Bình bằng thép nối vào trung tâm thành phố. Trên sông có cảng Ninh Phúc và cảng Ninh Bình nối thông ra cửa biển.
Hiện nay, trên địa bàn thành phố Ninh Bình có 4 con sông lớn chảy qua là sông Đáy, sông Chanh, sông Vạc và sông Vân, trong đó sông Đáy và sông Vạc là hai con sông chính cung cấp nuớc phục vụ hoạt động sản xuất, sinh hoạt cũng như thoát lũ... Mật độ sông là 0,5 km/km², các sông thường chảy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam rồi đổ ra biển:
Thành phố Ninh Bình còn có nhiều hồ nước ngọt như hồ Máy Xay, hồ Biển Bạch, hồ Cánh Diều, hồ Lâm Sản, hồ Cá Voi,...[3]
Rìa phía tây thành phố là những ngọn núi thuộc quần thể danh thắng Tràng An. Nội đô thành phố Ninh Bình có địa hình tương đối bằng phẳng, có 4 núi nhỏ nhưng rất nổi tiếng được xem là Tứ đại danh sơn là núi Ngọc Mỹ Nhân, núi Non Nước, núi Kỳ Lân, núi Lớ.
Căn cứ vào tài liệu năm 2020, thổ nhưỡng của tỉnh Ninh Bình và kết quả điều tra thực tế thì tài nguyên đất đai được đánh giá trên diện tích đất nông nghiệp gồm có các loại đất chính sau:
Ngoài ra còn diện tích núi đá vôi diện tích 79 ha phân bố ở Ninh Nhất và phường Ninh Khánh.[3]
Tài nguyên nước của Thành phố bao gồm nguồn nước mặt, nước ngầm và nước mưa.
Diện tích đất lâm nghiệp trên địa bàn thành phố Ninh Bình là 78,67 ha đất rừng đặc dụng tập trung ở xã Ninh Nhất.[3]
Thành phố Ninh Bình có 14 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc gồm 11 phường: Bích Đào, Đông Thành, Nam Bình, Nam Thành, Ninh Khánh, Ninh Phong, Ninh Sơn, Phúc Thành, Tân Thành, Thanh Bình, Vân Giang và 3 xã: Ninh Nhất, Ninh Phúc, Ninh Tiến.
Danh sách các đơn vị hành chính trực thuộc thành phố Ninh Bình | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Thành phố Ninh Bình cũng được gọi với mỹ danh là thành phố ngã ba. Thành phố ngã ba sông với các ngã ba tạo ra từ 3 sông Hoàng Long, sông Vân, sông Sắt đổ vào sông Đáy. Thành phố ngã ba giao thông với hệ thống 3 Quốc lộ 1, quốc lộ 10, quốc lộ 38B và 3 tuyến cao tốc có điểm nút tại đây. Thành phố ngã ba khu vực bởi Ninh Bình nằm giáp với 3 khu vực kinh tế: vùng duyên hải Bắc Bộ - vùng Hà Nội – duyên hải miền Trung và 3 khu vực địa lý – văn hóa: Tây Bắc – Châu thổ sông Hồng – Bắc Trung Bộ.
Thành phố Ninh Bình được hình thành ở cửa nước ngã ba sông, nơi hợp lưu của sông Vân vào sông Đáy. Từ xa xưa, khu vực quần thể di sản thế giới Tràng An ở phía tây thành phố đã là nơi cư trú của người tiền sử thuộc nền văn hóa Tràng An thời kỳ đồ đá.
Thế kỷ X, người Tràng An đã đưa vùng đất này thăng hoa trở thành kinh đô Hoa Lư của nước Việt.
Thế kỷ 15, đời Hồng Đức, nhà Hậu Lê, nơi đây lại trở thành thủ phủ của trấn Sơn Nam với việc trấn lỵ được đóng tại Vân Sàng, tức vùng đất gần chợ Rồng bây giờ. Xứ Sơn Nam rộng lớn khi ấy gồm 11 phủ, 42 huyện[6], thuộc các tỉnh Hà Nam, Nam Định, Thái Bình, Hưng Yên và Ninh Bình ngày nay.
Từ xa xưa, ngã ba sông Vân hợp vào sông Đáy đã hình thành những chợ Cá và bến Nứa. Cùng với ưu thế giao thông thuận lợi do vị trí án ngữ giao điểm của những trục đường chính, các chợ Cá này đã phát triển thành một trung tâm kinh tế, chính trị và văn hoá lớn ở phía nam vùng châu thổ sông Hồng.[7]. Nét văn hoá thành phố chịu ảnh hưởng từ nền văn minh châu thổ sông Hồng. Vị trí địa lý của vùng đất giáp với 3 vùng miền cũng ảnh hưởng đến đặc trưng văn hóa của thành phố, đó là nền văn hóa hợp lưu, hội tụ từ các vùng.
Năm 1873, Pháp chiếm Ninh Bình, nơi đây được xây dựng trở thành một đô thị ở vùng cửa ngõ miền Bắc với nhiều công trình kiến trúc như thành Ninh Bình, cầu Lim, phố Nhà thờ, chợ Rồng. Sau này, người dân ủng hộ chiến dịch "vườn không nhà trống" nên đã phá bỏ nhiều công trình đô thị đó. Chính vì thế mà thành phố Ninh Bình hiện là thành phố trẻ, có cảnh quan mang dáng dấp một đô thị mới.
Năm 1945, Ninh Bình là một thị trấn với diện tích 2,5 km² dân số 5.000 người.
Ngày 27 tháng 12 năm 1975, Quốc hội ban hành Nghị quyết[8] về việc sáp nhập 2 tỉnh: Ninh Bình và Nam Hà thành tỉnh Hà Nam Ninh, thị xã Ninh Bình thuộc tỉnh Hà Nam Ninh.
Ngày 27 tháng 4 năm 1977, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 125-CP[9].Theo đó, sáp nhập huyện Gia Khánh và thị xã Ninh Bình thành huyện Hoa Lư. Thị xã Ninh Bình được chuyển thành thị trấn huyện lỵ Ninh Bình - thị trấn huyện lỵ của huyện Hoa Lư.
Ngày 9 tháng 4 năm 1981, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 151-CP[10].Theo đó, thành lập thị xã Ninh Bình trên cơ sở tách thị trấn Ninh Bình của huyện Hoa Lư.
Sau khi thành lập, vào lúc này, thì thị xã Ninh Bình có 4 phường: Đinh Tiên Hoàng, Lương Văn Tụy, Quang Trung và Vân Giang.
Ngày 17 tháng 12 năm 1982, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 200-HĐBT[11]. Theo đó, sáp nhập xã Ninh Thành của huyện Hoa Lư (trừ 20 ha đất của thôn Phúc Ám) vào thị xã Ninh Bình quản lý.
Sau khi mở rộng, thị xã Ninh Bình có 5 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 4 phường: Đinh Tiên Hoàng, Quang Trung, Lương Văn Tuỵ, Văn Giang và xã Ninh Thành.
Ngày 26 tháng 12 năm 1991, Quốc hội ban hành Nghị quyết[12].Theo đó, tỉnh Hà Nam Ninh được tách ra thành 2 tỉnh: Nam Hà và Ninh Bình. Vào lúc này, thì thị xã Ninh Bình là tỉnh lỵ của tỉnh Ninh Bình.
Ngày 2 tháng 11 năm 1996, Chính phủ ban hành Nghị định 69-CP[13]. Theo đó:
Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, thì thị xã Ninh Bình có 1.047,16 ha diện tích tự nhiên với 58.241 nhân khẩu.
Ngày 9 tháng 1 năm 2004, Chính phủ ban hành Nghị định 16/2004/NĐ-CP[14]. Theo đó, điều chỉnh 3.516,80 ha diện tích tự nhiên với 39.934 nhân khẩu của huyện Hoa Lư(gồm toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của 6 xã: Ninh Khánh, Ninh Nhất, Ninh Tiến, Ninh Phong, Ninh Sơn, Ninh Phúc) về thị xã Ninh Bình quản lý.
Thị xã Ninh Bình có 4.674,80 ha diện tích tự nhiên và 102.539 nhân khẩu với 14 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm gồm 8 phường: Tân Thành, Phúc Thành, Đông Thành, Nam Thành, Thanh Bình, Nam Bình, Vân Giang, Bích Đào và 6 xã: Ninh Khánh, Ninh Nhất, Ninh Tiến, Ninh Phong, Ninh Sơn, Ninh Phúc.
Ngày 28 tháng 4 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định 58/2005/NĐ-CP[15].Theo đó:
Ngày 2 tháng 12 năm 2005, thị xã Ninh Bình được Bộ Xây dựng công nhận là Đô thị loại III theo Quyết định số 2241/2005/QĐ-BXD.[16]
Như vậy, tính đến cuối năm 2006, thị xã Ninh Bình có 14 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 10 phường: Bích Đào, Đông Thành, Nam Bình, Nam Thành, Ninh Khánh, Ninh Phong, Phúc Thành, Tân Thành, Thanh Bình, Vân Giang và 4 xã: Ninh Nhất, Ninh Phúc, Ninh Sơn, Ninh Tiến.
Ngày 7 tháng 2 năm 2007, Chính phủ ban hành Nghị định 19/2007/NĐ-CP[17]. Theo đó, thành lập thành phố Ninh Bình trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên với dân số và các đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc của thị xã Ninh Bình.
Thành phố Ninh Bình có 4.836,49 ha diện tích tự nhiên và 130.517 nhân khẩu, có 14 đơn vị hành chính trực thuộc gồm các phường: Vân Giang, Thanh Bình, Phúc Thành, Đông Thành, Tân Thành, Nam Bình, Bích Đào, Nam Thành, Ninh Phong, Ninh Khánh và các xã: Ninh Nhất, Ninh Tiến, Ninh Sơn, Ninh Phúc.
Ngày 3 tháng 12 năm 2007, Chính phủ ban hành Nghị định 177/2007/NĐ-CP[18]. Theo đó, thành lập phường Ninh Sơn trên cơ sở toàn bộ 466,43 ha diện tích tự nhiên và 8.615 nhân khẩu của xã Ninh Sơn.
Như vậy, tính đến thời điểm này, thì thành phố Ninh Bình có 4.836,49 ha diện tích tự nhiên và 130.517 nhân khẩu với 14 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 11 phường: Ninh Khánh, Đông Thành, Tân Thành, Vân Giang, Phúc Thành, Nam Thành, Thanh Bình, Nam Bình, Bích Đào, Ninh Phong, Ninh Sơn và 3 xã: Ninh Nhất, Ninh Tiến, Ninh Phúc.
Ngày 20 tháng 5 năm 2014, thành phố Ninh Bình được Thủ tướng Chính phủ công nhận là là đô thị loại II trực thuộc tỉnh Ninh Bình theo Quyết định số 729/QĐ-TTg.[19]
Vùng đất này gắn với nhiều huyền thoại. Sông Vân còn gọi là Vân Sàng, gắn với truyền thuyết về Lê Hoàn khi thắng Tống trở về, Dương Vân Nga đã đem một đoàn cung nữ ra đón và mở tiệc giao hoan với nhà vua ở trên dòng sông.[20] Cái tên Vân Sàng (giường mây) đã ra đời từ đó. Ngày nay, tên tuổi của hai danh nhân được đặt cho hai đường phố ven sông này. Ở cửa ngõ phía đông thành phố Ninh Bình có núi Non Nước, về đời Trần, Trương Hán Siêu thường lên chơi núi này, mới đổi thành Dục Thúy Sơn. Đây là một thắng cảnh, xưa gần cửa biển, có sông Vân, sông Đáy uốn quanh, là cảnh đẹp nên thơ, rất hữu tình. Núi Thuý còn là đề tài của các thi nhân xưa và nay gắn với lịch sử hình thành vùng đất Ninh Bình, núi Thúy -sông Vân trở thành hình ảnh biểu tượng độc đáo đặc trưng của thành phố Ninh Bình.
Tốc độ tăng giá trị sản xuất bình quân hàng năm giai đoạn 2015 - 2020 đạt 14,1%; giá trị sản xuất tăng từ 23.500,8 tỷ đồng năm 2015 lên 45.425 tỷ đồng năm 2020. Giá trị sản xuất công nghiệp đạt 23.600 tỷ đồng (tăng 188% so với năm 2015); tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn từ 1.002 doanh nghiệp (năm 2015) lên 1.575 doanh nghiệp (tăng 57%); số hộ kinh doanh cá thể tăng từ 10.467 lên 11.980, đóng góp thuế của các hộ kinh doanh tăng 31,7%. Giá trị sản xuất trên 1 ha đất nông nghiệp và mặt nước nuôi trồng thủy sản tăng từ 111 triệu đồng năm 2015 lên 130 triệu đồng năm 2020; Thu nhập bình quân đầu người tăng từ 38 triệu đồng/năm năm 2015 lên 65 triệu đồng/người/năm năm 2020.
Cơ cấu kinh tế của thành phố có sự chuyển dịch tích cực theo hướng tăng tỷ trọng Công nghiệp và Thương mại - Dịch vụ, giảm dần tỷ trọng Nông nghiệp. Cơ cấu kinh tế năm 2020 của Thành phố là: Công nghiệp, xây dựng 65,16% - Dịch vụ 34,45% - Nông nghiệp 0,39%.[3]
Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và xây dựng phát triển cả về quy mô, số lượng và chất lượng. Giá trị sản xuất công nghiệp (theo giá so sánh 2010) năm 2020 đạt 23.600 tỷ đồng, tăng 188% so với năm 2015. Trong đó: Doanh nghiệp nhà nước đạt 955 tỷ đồng, giảm 4,2%; doanh nghiệp tư nhân đạt 2.715 tỷ đồng, giảm 5,4%; doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đạt 18.879 tỷ đồng, tăng 17,7%. Số lao động làm việc trong lĩnh vực công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và xây dựng tăng, năm 2015 có trên 16.100 lao động, đến nay có trên 18.500 lao động. Hoạt động sản xuất công nghiệp trên địa bàn đƣợc duy trì và phát triển; doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài phát triển mạnh, trên địa bàn có 198 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, tăng 42,4% so với năm 2015; giá trị sản xuất công nghiệp đạt 23.600 tỷ đồng, tăng 188% so với năm 2015. Đã triển khai 31 dự án đầu tư sử dụng vốn ngoài ngân sách, với tổng mức đăng ký là 2.926 tỷ đồng; tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn từ 1.002 doanh nghiệp (năm 2015) lên 1.575 doanh nghiệp, tăng 57%. Số hộ kinh doanh cá thể tăng từ 10.467 lên 11.980, đóng góp thuế của các hộ kinh doanh tăng 31,7%.[3]
Thành phố Ninh Bình nằm ở vị trí thuận lợi về giao thông đường thủy, đường sắt và đường bộ. Thành phố Ninh Bình có đủ điều kiện để phát triển công nghiệp lâu dài. Hiện thành phố có 2 khu công nghiệp là khu công nghiệp Ninh Phúc - Khánh Phú và khu công nghiệp Phúc Sơn với tỷ lệ lấp đầy khoảng 76%, thu hút được 107 dự án đầu tư. Một số doanh nghiệp mức sản xuất lớn và có tốc độ tăng khá so với năm trước như: Công ty TNHH Sejung Việt Nam (sản xuất ống xả xe ô tô), doanh thu ước đạt 346 tỷ đồng, tăng 127%; Công ty TNHH Daewon Auto Vina (sản xuất ghế xe ô tô), ước đạt 547 tỷ đồng, tăng 129%; Công ty TNHH Mcnex Vina (sản xuất Camera) ước đạt 24.421 tỷ đồng, tăng 16,8%:
Hiện nay, trên địa bàn thành phố có cụm công nghiệp Ninh Phong và cụm công nghiệp Cầu Yên với tổng diện tích 62,30 ha với tổng số vốn đăng ký đầu tư 880 tỷ đồng có tỷ lệ lấp đầy 100%:
Cụm công nghiệp được đầu tư xây dựng với các ngành nghề thu hút như: Các dự án sản xuất các sản phẩm hỗ trợ ngành công nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô và công nghiệp điện tử; các dự án thủ công mỹ nghệ, thêu ren, may mặc.
Sản phẩm công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và xây dựng ngày càng đa dạng, góp phần đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu.[3]
Một số doanh nghiệp và nhà máy công nghiệp đem lại nguồn thu lớn là Tập đoàn Xuân Thành Ninh Bình, Doanh nghiệp xây dựng Xuân Trường, Công ty cổ phần xăng dầu dầu khí Ninh Bình, Doanh nghiệp tư nhân Nam Phương, Công ty TNHH Hoàng Hà, Tập đoàn công nghiệp Quang Trung, Nhà máy nhiệt điện Ninh Bình và nhà máy đạm Ninh Bình.
Hoạt động thương mại, dịch vụ phát triển mạnh, đúng định hướng đã đáp ứng được nhu cầu phục vụ sản xuất và tiêu dùng của nhân dân. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng xã hội đạt 15.000 tỷ đồng, tăng 77,8% so với năm 2015. Dịch vụ vận tải, dịch vụ thương mại, du lịch phát triển nhanh, thành phố hiện có 18 doanh nghiệp, hợp tác xã vận tải hành khách, 08 công ty du lịch lữ hành, 191 khách sạn, nhà nghỉ, gần 1.900 nhà hàng, cơ sở phục vụ ăn uống, tổng số cơ sở lưu trú, ăn uống tăng 35% so với năm 2015; có 16 chợ, trong đó 15 chợ hạng 3 và 01 chợ hạng 2. Hình thành tuyến phố thương mại như: Đinh Tiên Hoàng, Lê Hồng Phong, Phạm Hồng Thái, Vân Giang.... Số doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ tăng nhanh. Đến nay đã có 1.110 doanh nghiệp, tăng 64,2% so với năm 2015; tốc độ tăng doanh thu bình quân năm đạt 20,8%.[3]
Ninh Bình cũng là đô thị giàu tiềm năng du lịch văn hoá, giải trí, ẩm thực, hội nghị và thể thao,... Nhà thi đấu thể thao tỉnh và sân vận động Ninh Bình thường diễn ra những sự kiện của tỉnh và khu vực. Thành phố Ninh Bình được Chính phủ chọn là nơi đặt trụ sở của Cục Hải quan Hà Nam Ninh, là cơ quan quản lý nhà nước liên vùng, có địa bàn kiểm soát trên phạm vi 3 tỉnh Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình. Một cơ quan liên vùng khác đóng trên địa bàn thành phố là Phòng Quản lý xuất nhập khẩu khu vực Ninh Bình thuộc Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công thương tạo điều kiện thuận lợi, tiết kiệm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp khi làm thủ tục xuất, nhập khẩu trên địa bàn Ninh Bình và các tỉnh khu vực Hà Nam Ninh.
Sản xuất nông nghiệp mặc dù chiếm tỷ trọng nhỏ trong cơ cấu kinh tế của thành phố nhưng đã được tập trung chỉ đạo theo hướng mở rộng và nâng cao chất lượng các sản phẩm cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao phục vụ cho kinh tế đô thị. Trong giai đoạn vừa qua, thành phố đã triển khai 7 mô hình trồng rau, hoa ứng dụng công nghệ cao bước đầu đem lại hiệu quả nhất định. Diện tích trồng lúa chất lượng cao được mở rộng qua từng vụ, bình quân đạt 70% diện tích gieo cấy. Trên địa bàn Thành phố đã có hàng chục cửa hàng nông sản an toàn phục vụ đời sống nhân dân. Công tác phòng, chống dịch bệnh được quan tâm, đã tập trung chỉ đạo các cấp, các ngành chủ động, ứng phó phòng chống Dịch tả lợn Châu Phi; hỗ trợ thiệt hại và phục hồi sản xuất cho các hộ bị ảnh hưởng. Giá trị sản xuất trên 1ha đất nông nghiệp và mặt nước nuôi trồng thủy sản tăng từ 111 triệu đồng năm 2015 lên 130 triệu đồng năm 2020. Riêng năm 2020, tổng diện tích gieo trồng cây hàng năm đạt 2.083 ha, giảm 38 ha so với năm 2019. Diện tích lúa đạt 1.638 ha (giảm 11 ha), diện tích rau màu các loại 445ha; năng suất lúa cả năm đạt 55,82 tạ/ha (giảm 2,31 tạ/ha); sản lượng đạt 9.143 tấn (giảm 443 tấn).
Nổi bật là kinh tế nông nghiệp phát triển và chuyển dịch theo hướng sản xuất hàng hóa, nhiều tiến bộ KHKT mới được áp dụng vào sản xuất. Các hoạt động sản xuất và dịch vụ trong nông nghiệp đã có bƣớc phát triển mạnh, tạo thêm việc làm, tăng thu nhập, góp phần giảm tỷ lệ lao động trong nông nghiệp, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người nông dân. Trong quá trình thực hiện nghị quyết về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, thành phố đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội ở nông thôn; nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị tư tưởng, quán triệt sâu sắc quan điểm về nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân, tạo sự đoàn kết, thống nhất cao trong nhận thức và hành động.
Đối với chăn nuôi, thành phố định hướng phát triển theo hướng gia trại và trang trại để hạn chế ô nhiễm môi trường và dịch bệnh. Thành phố đã chỉ đạo các phòng chuyên môn phối hợp với các trạm chuyên môn của Sở Nông nghiệp & PTNT làm tốt công tác tuyên truyền, hỗ trợ, khuyến khích nông dân áp dụng công nghệ cao, chăn nuôi an toàn sinh học, tham gia các mô hình chăn nuôi có giá trị kinh tế cao nhƣ mô hình nuôi chim trĩ, cua đồng, nhím, thỏ, cá rô đầu vuông, vịt trời,... tại phường Ninh Phong, Nam Bình, xã Ninh Nhất, Ninh Tiến, Ninh Phúc,... Công tác phòng, chống dịch bệnh cho đàn gia súc, gia cầm đƣợc quan tâm chỉ đạo thực hiện đồng bộ, hàng năm đã chỉ đạo tiêm phòng và tiêu độc khử trùng chuồng trại cho toàn bộ các hộ chăn nuôi và các chợ có buôn bán gia súc, gia cầm. Nhiều hình thức được áp dụng trong xử lý chất thải trong chăn nuôi như làm hố ủ, xây hầm biogas, sử dụng chế phẩm EM và chất lót nền trong hệ thống chuồng trại,... đã góp phần làm giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi.[3]
Đất nông nghiệp Ninh Bình chủ yếu phục vụ cho quá trình đô thị hoá thành phố. Ngoài ra, các vùng sản xuất chuyên canh hàng hoá được quy hoạch như vùng rau sạch Ninh Sơn, làng hoa Ninh Phúc. Thành phố cũng phát triển mạnh nghề thủ công truyền thống ở các xã ven đô như: nghề mộc Phúc Lộc, trồng cây cảnh và đá mỹ nghệ,...
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||
Nguồn: Niên giám thống kê tỉnh Ninh Bình |
Thành phố Ninh Bình có 48,36 km²[22]và 123.130 nhân khẩu, mật độ 3.312 người/km². Tỷ lệ tăng dân số trung bình là 3,6%/năm.
Thành phố Ninh Bình có diện tích 48,37 km², dân số năm 2019 là 128.480 người,[23] mật độ dân số đạt 2.657 người/km².
Thành phố Ninh Bình có diện tích 46,75 km², dân số năm 2021 là 132.728 người, mật độ dân số đạt 2.839 người/km².[24]
Thành phố Ninh Bình có diện tích 46,75 km², quy mô dân số tính đến ngày 31/12/2022 là 148.869 người,[25] mật độ dân số đạt 3.184 người/km².
Thành phố Ninh Bình có diện tích 46,75 km², dân số tính đến ngày 31/12/2023 là 153.992 người,[1] mật độ dân số đạt 3.293 người/km².
Trung tâm hình học của thành phố ở ngã 3 giao lộ giữa Quốc lộ 1 và quốc lộ 10 với hai phường Thanh Bình và Vân Giang được hình thành khá sớm bên sông Vân. Từ vị trí này thành phố phát triển đô thị theo các hướng:
4 câu thơ khi nhắc tới du lịch thành phố Ninh Bình:
“ | Rượu ngon cơm cháy thịt dê Ninh Bình chào đón khách về tham quan |
” |
Biểu tượng du lịch của thành phố Ninh Bình là hình ảnh "chợ Rồng, sông Vân, núi Thuý". Thành phố có định hướng phát triển trở thành một trung tâm du lịch lớn trong tam giác du lịch Hà Nội - Ninh Bình - Quảng Ninh của miền Bắc. Những năm gần đây nhiều khu vui chơi giải trí và nghỉ dưỡng được xây dựng để phát triển loại hình du lịch lưu trú, hội thảo và mua sắm.
Thành phố Ninh Bình có nhiều danh thắng và di tích nổi tiếng như khu di tích núi Non Nước; danh thắng núi Kỳ Lân, công viên văn hóa Tràng An; hay khu du lịch hang động Tràng An được coi là điểm nhấn để phát triển du lịch Ninh Bình.
Thành phố Ninh Bình là nơi hội tụ, phát triển mạnh các đặc sản Ninh Bình, tiêu biểu là loại hình ẩm thực phố đi bộ, phố đêm với các đặc sản đặc trưng như cơm cháy Ninh Bình, các đặc sản từ thịt dê, rượu Kim Sơn, dứa Đồng Giao, bún mọc, miến lươn, gỏi nhệch,...
4 câu thơ khi nhắc tới du lịch thành phố Ninh Bình:
Ngoài vị trí hội tụ giao thông, Thành phố Ninh Bình còn có lợi thế nằm ở vị trí gần các khu, tuyến, cụm điểm du lịch:
Nằm ở vị trí cửa ngõ phía nam miền Bắc, thành phố Ninh Bình đồng thời là một đầu mối giao thông quan trọng với hệ thống đường thủy, đường bộ và đường sắt phát triển:
Hệ thống giao thông đường bộ của thành phố Ninh Bình là đầu mối của các tuyến đường cao tốc Việt Nam:
Ngoài ra, có các tuyến đường nối Quốc lộ 1 với cảng Ninh Phúc, đường Quốc lộ 1 tránh thành phố Ninh Bình.[3]
Thành phố còn là điểm tụ của 3 Quốc lộ sau:
Có 2 tuyến Quốc lộ nữa trên địa bàn thành phố là đường nối cảng Ninh Phúc (đường Trần Nhân Tông) và đường Quốc lộ 1 mới (đường Nguyễn Minh Không). Ga Ninh Bình và bến xe khách Ninh Bình đều nằm ở phường Thanh Bình thuộc trung tâm thành phố.
Thành phố có cảng Ninh Phúc hiện là cảng sông có quy mô lớn ở miền Bắc đồng thời là một trong những cảng nội địa lớn nhất Việt Nam. Cảng đảm bảo nhận tàu cỡ 3000 DWT cập bến, công suất đạt 2,5 triệu tấn/năm. Cảng nằm dọc bờ hữu sông Đáy thuộc các xã Ninh Phúc (thành phố Ninh Bình) và Khánh Phú, Khánh Hòa (Yên Khánh, Ninh Bình). Cảng Ninh Phúc nằm ở bờ trái sông Đáy, đảm bảo công tác vận tải đường thủy các tuyến giao thông đường thủy Cửa Đáy - Ninh Bình, Ninh Bình - Hà Nội, Ninh Bình - Hải Phòng - Quảng Ninh, Ninh Bình - Thanh Hóa.
Gần Cảng Ninh Phúc là cảng Ninh Bình có công suất đạt 1,6 triệu tấn/năm, đảm bảo cho tàu biển trên 3.000 DWT và 1.000 DWT ra vào thuận lợi. 2 cảng sông này đều nằm trong danh sách cảng sông được ưu tiên đầu tư xây dựng.
Đường giao thông đô thị ở thành phố Ninh Bình được đặt tên gọi là đường hoặc phố. Những tuyến giao thông nhỏ, ngắn của thành phố được gọi là phố, ví dụ như phố Vạn Thắng, phố Bắc Thành, phố 7, phố Ngọc Xuân, phố Chiến Thắng, phố ẩm thực, phố Phong Sơn, phố Bạch Đằng…
Phần lớn tên đường ở Ninh Bình được đặt theo tên danh nhân, một số đường đặt tên địa danh văn hóa như: Vân Giang, Tràng An, Nam Thành, Phúc Thành, Tây Thành, Xuân Thành, Kênh Đô Thiên; một số đường đặt tên sự kiện như đường 30 tháng 6, Đông Phương Hồng, Chiến Thắng, Thành Công.
Các đường phố lớn của thành phố Ninh Bình là đại lộ Đinh Tiên Hoàng, đường 30/6, Lê Đại Hành, Tràng An, Nguyễn Minh Không, Trần Hưng Đạo và Nguyễn Công Trứ. Trục đường đại lộ Đinh Tiên Hoàng và đường Vạn Hạnh được quy hoạch là trục cảnh quan chính của thành phố.
Đường Đinh Tiên Hoàng đi qua trục trung tâm thành phố, một phần phía nam của nó cùng với các đường Lương Văn Thăng, Lê Đại Hành và đường Nguyễn Công Trứ thực chất là Quốc lộ 10 hướng về vùng đất mở Kim Sơn; Đường Lương Văn Thăng còn là quốc lộ 38B đoạn qua trung tâm thành phố.
Đường Tràng An dẫn vào cố đô Hoa Lư; đường Trần Hưng Đạo, đường 30 tháng 6 và đường Nguyễn Huệ là đoạn Quốc lộ 1; có hai đường vành đai của thành phố là Nguyễn Minh Không và Trần Nhân Tông đều được nâng cấp thành Quốc lộ.
Với vị trí nằm gần các tuyến điểm du lịch, giao thông tương đối thuận tiện đồng thời việc hình thành nhiều công trình du lịch và khu dịch vụ mới, thành phố Ninh Bình mang đặc trưng của một thành phố du lịch.
Đường Đào Duy Từ được thành phố Ninh Bình xây dựng thành tuyến phố đi bộ cùng với điểm du lịch chợ đêm Đông Thành. Vị trí này là khu vực trung tâm thành phố giáp với đường Tràng An, nhà Thi đấu, núi Kỳ Lân, các nhà hàng khách sạn lớn ở Ninh Bình. Phố đi bộ đã tạo nên không gian du lịch như khu vui chơi, khu ẩm thực, khu nhạc nước, tổ chức các sự kiện văn hóa nghệ thuật như: ca nhạc đường phố, lễ hội âm nhạc, chèo, xẩm.[28]
![]() |
![]() | ![]() |
![]() |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.