![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Bronchitis.jpg/640px-Bronchitis.jpg&w=640&q=50)
Viêm phế quản cấp tính
From Wikipedia, the free encyclopedia
Viêm phế quản cấp tính là viêm phế quản ngắn hạn - viêm hệ thống phế quản (đường thở lớn và trung bình) của phổi.[1][2] Triệu chứng phổ biến nhất là ho.[1] Các triệu chứng khác bao gồm ho ra chất nhầy, thở khò khè, khó thở, sốt và khó chịu ở ngực.[2] Nhiễm trùng có thể kéo dài từ vài đến 10 ngày.[2] Ho có thể kéo dài trong vài tuần sau đó với tổng thời gian của các triệu chứng thường là khoảng 3 tuần.[1][2] Một số có triệu chứng đến 6 tuần.[3]
Viêm phế quản cấp tính | |
---|---|
![]() | |
Hình A cho thấy vị trí của phổi và ống phế quản. Hình B là hình ảnh mở rộng của ống phế quản bình thường. Hình C là hình ảnh mở rộng của ống phế quản bị viêm phế quản. | |
Khoa/Ngành | Khoa hô hấp |
Triệu chứng | Ho với đờm, thở khò khè, khó thở, sốt, chest discomfort[1][2] |
Diễn biến | tối đa 6 tuần[3] |
Nguyên nhân | Thường là bệnh do virus[1] |
Yếu tố nguy cơ | Khói thuốc lá, bụi, ô nhiễm không khí[2] |
Phương pháp chẩn đoán | Dựa trên triệu chứng[4] |
Chẩn đoán phân biệt | Hen phế quản, Viêm phổi, Viêm tiểu phế quản, Hội chứng giãn phế quản, Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính[1] |
Phòng ngừa | Avoiding air pollution, handwashing[5] |
Điều trị | Rest, Paracetamol (acetaminophen), Thuốc chống viêm không steroid[3][6] |
Dịch tễ | ~5% nhiễm ít nhất 1 lần trong năm[7][8] |
Trong hơn 90% trường hợp, nguyên nhân là do nhiễm virus.[1] Những virus này có thể lây lan qua không khí khi người bệnh ho hoặc tiếp xúc trực tiếp.[2] Các yếu tố rủi ro bao gồm tiếp xúc với khói thuốc lá, bụi và ô nhiễm không khí khác.[2] Một số ít trường hợp là do mức độ ô nhiễm không khí hoặc vi khuẩn cao như Mycoplasma pneumoniae hoặc Bordetella pertussis.[1][9] Chẩn đoán thường dựa trên các dấu hiệu và triệu chứng của người bệnh.[4] Màu của đờm không cho biết nhiễm trùng là do virus hay vi khuẩn.[1] Xác định các sinh vật gây bệnh cụ thể là gì thường không cần thiết.[1] Các nguyên nhân khác của các triệu chứng tương tự bao gồm hen suyễn, viêm phổi, viêm tiểu phế quản, giãn phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.[1][7] X-quang ngực có thể là hữu ích để phát hiện viêm phổi.[1]
Phòng ngừa bệnh này thông qua không hút thuốc và tránh các chất kích thích phổi khác.[5] Rửa tay thường xuyên và tiêm phòng cúm cũng có thể giúp tăng bảo vệ.[5][10] Điều trị viêm phế quản cấp tính thường bao gồm nghỉ ngơi, paracetamol (acetaminophen) và NSAID để giúp hạ sốt.[3][6] Thuốc ho ít hỗ trợ chữa bệnh và không được khuyến cáo ở trẻ dưới 6 tuổi.[1][11] Salbutamol không hiệu quả ở trẻ em bị ho cấp tính không bị hạn chế đường thở.[12] Có bằng chứng yếu cho thấy salbutamol có thể hữu ích ở người lớn bị khò khè do đường thở bị hạn chế; tuy nhiên, nó có thể dẫn đến căng thẳng, run rẩy.[1][12] Kháng sinh nói chung không nên được sử dụng.[13] Một ngoại lệ là khi viêm phế quản cấp tính là do ho gà.[1] Bằng chứng dự kiến cho thấy việc dùng mật ong và pelargonium sẽ hỗ trợ các triệu chứng.[1]
Viêm phế quản cấp tính là một trong những bệnh phổ biến nhất.[3][14] Khoảng 5% người lớn bị ảnh hưởng và khoảng 6% trẻ em có ít nhất bị viêm phế quản cấp tính trong vòng một năm.[7][8] Nó xảy ra thường xuyên hơn vào mùa đông.[7] Hơn 10 triệu người ở Hoa Kỳ đến bác sĩ mỗi năm vì tình trạng này với khoảng 70% được dùng kháng sinh, hầu hết là không cần thiết.[3] Có những nỗ lực để giảm việc sử dụng kháng sinh trong viêm phế quản cấp tính.[14]