From Wikipedia, the free encyclopedia
Chỉ số phát triển con người (Human Development Index - HDI) là chỉ số so sánh, định lượng về mức thu nhập, tỷ lệ biết chữ, tuổi thọ và một số nhân tố khác của các quốc gia trên thế giới. HDI giúp tạo ra một cái nhìn tổng quát về sự phát triển của một quốc gia. Chỉ số này được phát triển bởi một nhà kinh tế người Pakistan là Mahbub ul Haq và nhà kinh tế học người Ấn Độ Amartya Sen vào năm 1990.
Phát triển con người chính là, và phải là, sự phát triển mang tính nhân văn. Đó là sự phát triển vì con người, của con người và do con người.
Quan điểm phát triển con người nhằm mục tiêu mở rộng cơ hội lựa chọn cho người dân và tạo điều kiện để họ thực hiện sự lựa chọn đó (có nghĩa là sự tự do). Những lựa chọn quan trọng nhất là được sống lâu và khỏe mạnh, được học hành và có được một cuộc sống ấm no.
Năm đặc trưng của quan điểm phát triển con người là:
HDI là một thước đo tổng quát về phát triển con người. Nó đo thành tựu trung bình của một quốc gia theo ba tiêu chí sau:
Chỉ số của các tiêu chí trên được tính bằng các công thức sau: (cách tính này được UNDP áp dụng từ năm 2010)
Trong đó:
Từ 3 chỉ số trên, ta có công thức tính chỉ số HDI như sau:
MYS: Số năm đi học bình quân (số năm mà một người trên 25 tuổi đã bỏ ra trong giáo dục chính quy)
EYS: Số năm đi học kỳ vọng (số năm học dự kiến cho trẻ em dưới 18 tuổi)
GNI/ng: Tổng sản lượng quốc gia bình quân đầu người được tính theo sức mua tương đương quy ra đôla Mỹ.
Báo cáo Phát triển Con người 2015 được UNDP (Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc) công bố vào ngày 14 tháng 12 năm 2015, các giá trị trong bảng được tính toán dựa trên cơ sở dữ liệu năm 2014. Dưới đây là danh sách 49 nước có chỉ số rất cao:[1]
Chú giải:
Chú ý: Do Macau và Đài Loan không phải là thành viên của UNDP, nên HDI của 2 nước này không được UNDP tính toán. Việc tính toán chỉ số HDI ở Macau và Đài Loan là do chính phủ hai nước thực hiện.
Hạng | Quốc gia | HDI | ||
---|---|---|---|---|
Dữ liệu năm 2021 (Báo cáo năm 2022) [2] |
Thay đổi so với năm 2015[3] | Dữ liệu năm 2021 (Báo cáo năm 2022) [2] |
Tăng trưởng trung bình hằng năm (2010–2021) [3] | |
1 | ![]() |
![]() |
0.962 | ![]() |
2 | ![]() |
![]() |
0.961 | ![]() |
3 | ![]() |
![]() |
0.959 | ![]() |
4 | ![]() |
![]() |
0.952 | ![]() |
5 | ![]() |
![]() |
0.951 | ![]() |
6 | ![]() |
![]() |
0.948 | ![]() |
7 | ![]() |
![]() |
0.947 | ![]() |
8 | ![]() |
![]() |
0.945 | ![]() |
9 | ![]() |
![]() |
0.942 | ![]() |
10 | ![]() |
![]() |
0.941 | ![]() |
11 | ![]() |
![]() |
0.940 | ![]() |
12 | ![]() |
![]() |
0.939 | ![]() |
13 | ![]() |
![]() |
0.937 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() | ||
15 | ![]() |
![]() |
0.936 | ![]() |
16 | ![]() |
![]() |
0.935 | ![]() |
17 | ![]() |
![]() |
0.930 | ![]() |
18 | ![]() |
![]() |
0.929 | ![]() |
19 | ![]() |
![]() |
0.925 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() | ||
21 | ![]() |
![]() |
0.921 | ![]() |
22 | ![]() |
![]() |
0.919 | ![]() |
23 | ![]() |
![]() |
0.918 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() | ||
25 | ![]() |
![]() |
0.916 | ![]() |
26 | ![]() |
![]() |
0.911 | ![]() |
27 | ![]() |
![]() |
0.905 | ![]() |
28 | ![]() |
![]() |
0.903 | ![]() |
29 | ![]() |
![]() |
0.896 | ![]() |
30 | ![]() |
![]() |
0.895 | ![]() |
31 | ![]() |
![]() |
0.890 | ![]() |
32 | ![]() |
![]() |
0.889 | ![]() |
33 | ![]() |
![]() |
0.887 | ![]() |
34 | ![]() |
![]() |
0.876 | ![]() |
35 | ![]() |
![]() |
0.875 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() | ||
![]() |
![]() |
![]() | ||
38 | ![]() |
![]() |
0.866 | ![]() |
39 | ![]() |
![]() |
0.863 | ![]() |
40 | ![]() |
![]() |
0.858 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() | ||
42 | ![]() |
![]() |
0.855 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() | ||
44 | NA[Note 1] | ![]() |
0.853 | NA[Note 2] |
45 | ![]() |
![]() |
0.848 | ![]() |
46 | ![]() |
![]() |
0.846 | ![]() |
47 | ![]() |
![]() |
0.842 | ![]() |
48 | ![]() |
![]() |
0.838 | ![]() |
49 | ![]() |
![]() |
0.832 | ![]() |
50 | ![]() |
![]() |
0.831 | ![]() |
51 | ![]() |
![]() |
0.829 | ![]() |
52 | ![]() |
![]() |
0.822 | ![]() |
53 | ![]() |
![]() |
0.821 | ![]() |
54 | ![]() |
![]() |
0.816 | ![]() |
55 | ![]() |
![]() |
0.812 | ![]() |
56 | ![]() |
![]() |
0.811 | ![]() |
57 | ![]() |
![]() |
0.810 | ![]() |
58 | ![]() |
![]() |
0.809 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() | ||
60 | ![]() |
![]() |
0.808 | ![]() |
61 | ![]() |
![]() |
0.805 | ![]() |
62 | ![]() |
![]() |
0.803 | ![]() |
63 | ![]() |
![]() |
0.802 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() | ||
![]() |
![]() |
![]() | ||
66 | ![]() |
![]() |
0.800 | ![]() |